Η οικονομική αβεβαιότητα αποδεικνύεται κρίσιμος ανασχετικός παράγοντας για επενδύσεις και απασχόληση στην Ελλάδα, σύμφωνα με νέα μελέτη του ΙΟΒΕ. Τα ευρήματα δείχνουν ότι σημαντικό μέρος του επενδυτικού κενού και της απώλειας θέσεων εργασίας στην κρίση μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στο «ρίσκο του άγνωστου».
Η οικονομική αβεβαιότητα αποδεικνύεται κρίσιμος ανασχετικός παράγοντας για επενδύσεις και απασχόληση στην Ελλάδα, σύμφωνα με νέα μελέτη του ΙΟΒΕ που στηρίζεται σε τρεις νέους δείκτες. Η ανάλυση δείχνει ότι οι επιδράσεις της αβεβαιότητας δεν είναι στιγμιαίες, αλλά διαρκούν πάνω από έναν χρόνο και επηρεάζουν διαφορετικά κλάδους και μεγέθη επιχειρήσεων.
Πόσο κοστίζει η οικονομική αβεβαιότητα σε επενδύσεις και θέσεις εργασίας;
Για το σύνολο της οικονομίας, μια απρόσμενη αύξηση της αβεβαιότητας κατά μία τυπική απόκλιση οδηγεί σε άμεση μείωση επενδύσεων περίπου 200 εκατ. €, με την αρνητική επίδραση να διαρκεί σχεδόν διετία. Στην περίοδο 2009-2015, έως και το ένα τρίτο του επενδυτικού κενού έναντι της ΕΕ27 αποδίδεται στην αυξημένη αβεβαιότητα.
Αντίστοιχα, για τα έτη 2010-2013, έως το 40% της μείωσης της απασχόλησης εκτιμάται ότι συνδέεται με την αβεβαιότητα, υπογραμμίζοντας πόσο κοστοβόρο είναι το «περιβάλλον θολής ορατότητας». Η μελέτη καταγράφει ότι η επίδραση κορυφώνεται περίπου τρία τρίμηνα μετά το αρχικό σοκ, άρα οι αποφάσεις σήμερα παράγουν συνέπειες σε βάθος χρόνου.
Ποιοι δείκτες «μετρούν» την αβεβαιότητα και τι δείχνουν για κλάδους και επιχειρήσεις
Το ΙΟΒΕ αξιοποιεί τρεις νέους δείκτες, βασισμένους στην Έρευνα Οικονομικής Συγκυρίας, για να ποσοτικοποιήσει την ένταση της αβεβαιότητας. Ο πρώτος δείκτης (EXAFD) αποτυπώνει τη διασπορά των επιχειρηματικών προσδοκιών, ενώ ο δεύτερος (EXPFE, MEXPFE) στηρίζεται στα εκ των υστέρων σφάλματα πρόβλεψης των επιχειρήσεων για τη μελλοντική τους δραστηριότητα.
Ο τρίτος δείκτης λειτουργεί σε επίπεδο μεμονωμένης επιχείρησης, καταγράφοντας τον βαθμό δυσκολίας πρόβλεψης της μελλοντικής ανάπτυξης. Η ανάλυση δείχνει ότι κλάδοι όπως οι Υπηρεσίες και η Βιομηχανία είναι πιο ευάλωτοι σε διαταραχές αβεβαιότητας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη διετία 2009-2010 όπου στη Βιομηχανία η όξυνση της αβεβαιότητας εξηγεί πτώση επενδύσεων 0,5 δισ. €, περίπου το 1/4 της συνολικής μείωσης.
Προσδοκίες, μέγεθος επιχείρησης και η «παγίδα» για τις μικρομεσαίες
Η μελέτη αναδεικνύει ότι η αβεβαιότητα δεν επηρεάζει γραμμικά όλες τις επιχειρήσεις: οι επιδράσεις εξαρτώνται από τις προσδοκίες και το μέγεθος. Όταν οι επιχειρήσεις είναι απαισιόδοξες ή ουδέτερες, η αβεβαιότητα μειώνει σημαντικά τις επενδύσεις, ενώ όταν επικρατεί αισιοδοξία η αρνητική επίδραση εξασθενεί ή δεν είναι στατιστικά σημαντική.
Στην απασχόληση, η επίδραση της αβεβαιότητας είναι εντονότερη υπό απαισιόδοξες προσδοκίες και ηπιότερη υπό αισιόδοξες, δείχνοντας πόσο κρίσιμο είναι το κλίμα. Παράλληλα, μόνο οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις φαίνεται να πλήττονται ουσιαστικά στις επενδύσεις, ενώ στις θέσεις εργασίας οι μικρές και μεσαίες επηρεάζονται περισσότερο από τις μεγάλες, οι οποίες μπορούν να διατηρούν προσωπικό λόγω μεγαλύτερης ανθεκτικότητας στον κύκλο.
SBC Red Line
Η μελέτη του ΙΟΒΕ ουσιαστικά υποδεικνύει ότι η οικονομική αβεβαιότητα λειτουργεί σαν «αόρατος φόρος» πάνω σε επενδύσεις και απασχόληση, ιδίως στις περιόδους κρίσης. Δεν χρειάζεται δηλαδή μια νέα ονομαστική επιβάρυνση για να παγώσει η δραστηριότητα, αρκεί η αίσθηση ότι το μέλλον δεν μπορεί να προβλεφθεί.
Για τις επιχειρήσεις –και ιδιαίτερα τις μικρομεσαίες– το μήνυμα είναι ότι η διαχείριση κινδύνων και σεναρίων δεν είναι πια πολυτέλεια, αλλά προϋπόθεση επιβίωσης. Για την πολιτεία, η σταθερότητα κανόνων και η έγκαιρη επικοινωνία πολιτικών γίνονται εργαλείο με απτό οικονομικό αποτύπωμα, όχι απλώς ζήτημα «εμπιστοσύνης».
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι η επόμενη κρίση –όποια κι αν είναι η αφορμή της– θα κριθεί από το πόσο γρήγορα θα περιοριστεί η αβεβαιότητα με αξιόπιστα σήματα και δεδομένα. Όσο η χώρα χτίζει μηχανισμούς μέτρησης και παρακολούθησης της αβεβαιότητας, τόσο αυξάνει τις πιθανότητες να βγει από τις αναταράξεις με λιγότερα χαμένα κεφάλαια και λιγότερες χαμένες θέσεις εργασίας.
#ΙΟΒΕ #οικονομικήαβεβαιότητα #επενδύσεις #απασχόληση #ελληνικήοικονομία #μικρομεσαίεςεπιχειρήσεις #βιομηχανία #υπηρεσίες #ΤράπεζατηςΕλλάδος #επενδυτικόκενό #εργασία #οικονομικήπολιτική #επιχειρηματικέςπροσδοκίες #οικονομικήκρίση
