Το πυρηνικό πρόγραμμα Ιράν συνδέεται πλέον άμεσα με τις επιλογές του νέου ανώτατου ηγέτη, αγγίζοντας τα όρια μιας ποιοτικής αλλαγής στην περιφερειακή ασφάλεια. Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ εμφανίζεται σαφώς πιο πρόθυμος να ενισχύσει τις πυρηνικές δυνατότητες της χώρας σε σχέση με τον πατέρα του.
Το πυρηνικό πρόγραμμα Ιράν επανέρχεται στο επίκεντρο, καθώς εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών αποδίδουν στον νέο ανώτατο ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την ενίσχυση των πυρηνικών δυνατοτήτων από ό,τι ο προκάτοχός του. Η μετατόπιση αυτή, εφόσον επιβεβαιωθεί, αναδιαμορφώνει τις παραμέτρους της αποτροπής σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Πόσο αλλάζει ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ το πυρηνικό πρόγραμμα Ιράν;
Σύμφωνα με αξιωματούχους που έχουν ενημερωθεί για τις εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ εμφανίζεται «σημαντικά πιο ενδιαφερόμενος» στην προώθηση των πυρηνικών δυνατοτήτων της χώρας. Η διαφορά σε σχέση με τον πατέρα του δεν είναι μόνο προσωπικού ύφους, αλλά αγγίζει τον σκληρό πυρήνα της στρατηγικής για την ισορροπία ισχύος με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.
Ο Αλί Χαμενεΐ είχε δεσμευθεί ότι δεν θα αναπτύξει πυρηνικό όπλο και πολλοί Αμερικανοί αξιωματούχοι θεωρούσαν τη δέσμευση αυτή ειλικρινή. Η δημόσια εκτίμηση της αμερικανικής κοινότητας πληροφοριών πριν από τον πόλεμο ήταν ότι το Ιράν δεν αναπτύσσει πυρηνικό όπλο και ότι ο Αλί Χαμενεΐ δεν είχε επανενεργοποιήσει το πρόγραμμα που ανέστειλε το 2003.
Πώς επηρεάζει ο πόλεμος τις εκτιμήσεις για την Τεχεράνη;
Η δολοφονία του Αλί Χαμενεΐ στην αρχή του πολέμου, σε ισραηλινό πλήγμα με συνδρομή αμερικανικών πληροφοριών, λειτουργεί ως καταλύτης για τη νέα ηγεσία στην Τεχεράνη. Σε αυτό το περιβάλλον, ένα πιο επιθετικό πυρηνικό δόγμα μπορεί να ιδωθεί ως απάντηση στην αίσθηση υπαρξιακής απειλής που διαμορφώνεται εντός του ιρανικού καθεστώτος.
Την ίδια στιγμή, Αμερικανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι το μεγαλύτερο μέρος των πληροφοριών για τις απόψεις του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ προέρχεται από την περίοδο πριν από τον πόλεμο. Αυτό σημαίνει ότι οι τρέχουσες εκτιμήσεις κινούνται σε γκρίζα ζώνη, όπου η πολιτική σχεδιάζεται με βάση παλαιότερα δεδομένα σε ένα ριζικά μεταβαλλόμενο πεδίο ασφάλειας.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, κάθε σκλήρυνση της ιρανικής πυρηνικής στάσης αυξάνει τον κίνδυνο γενικευμένης αποσταθεροποίησης σε μια περιοχή από την οποία διέρχονται κρίσιμες θαλάσσιες οδοί ενέργειας και εμπορίου. Μια ενδεχόμενη κλιμάκωση ανάμεσα σε Ιράν και Ισραήλ, με ενεργό ρόλο των ΗΠΑ, θα επηρέαζε άμεσα τις ναυτιλιακές διαδρομές και την ασφάλεια στη διώρυγα του Σουέζ και την Ανατολική Μεσόγειο.
Σχόλιο
: Η Αθήνα δεν μπορεί να αντιμετωπίζει την ιρανική πυρηνική εξίσωση ως μακρινό ζήτημα, καθώς επηρεάζει άμεσα το περιφερειακό πλαίσιο στο οποίο ασκεί εξωτερική πολιτική και άμυνα. Η ελληνική διπλωματία οφείλει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, διατηρώντας ανοικτούς διαύλους με εταίρους στην ΕΕ και την Ανατολική Μεσόγειο για συντονισμένη στάση απέναντι σε μια πιθανή αναβάθμιση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Διαβάστε επίσης:
Ισραηλινές εκλογές σε καθεστώς πολέμου και πολιτικής φθοράς
Πακιστάν προειδοποιεί το Ιράν για κλείσιμο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ






