Το στενό του Ορμούζ βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε ότι εγκατέλειψε σχέδιο επιβολής τέλους 20% στη διέλευση μετά από παρεμβάσεις ηγετών του Κόλπου. Ως αντάλλαγμα, όπως είπε, οι «βασιλιάδες και εμίρηδες» δεσμεύθηκαν για επενδύσεις «δισεκατομμυρίων» στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το στενό του Ορμούζ βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ παραδέχθηκε ότι σχεδίαζε τέλος 20% στη διέλευση πλοίων, το οποίο τελικά εγκατέλειψε μετά από συντονισμένες παρεμβάσεις ηγετών του Κόλπου. Αντί για «αποζημίωση» μέσω τέλους, οι χώρες του Κόλπου φέρονται να πρότειναν, κατά τον ίδιο, μαζικές επενδύσεις στις ΗΠΑ.
Πώς ο Τραμπ συνέδεσε το στενό του Ορμούζ με επενδύσεις;
Ο Αμερικανός πρόεδρος περιέγραψε ότι θεώρησε «άδικο» οι ΗΠΑ να «φυλάσσουν το στενό» χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα και γι’ αυτό πρότεινε το τέλος 20% ως «αποζημίωση». Σύμφωνα με τη δική του εκδοχή, «βασιλιάδες και εμίρηδες» τηλεφώνησαν στον Λευκό Οίκο ζητώντας «να το κάνουν διαφορετικά», προσφέροντας να επενδύσουν «δισεκατομμύρια και δισεκατομμύρια δολάρια» στην αμερικανική οικονομία.
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι χώρες του Κόλπου θα διοχετεύσουν «τεράστιο ποσό χρημάτων» στις Ηνωμένες Πολιτείες, κρίνοντας ότι αυτή η λύση είναι «πολύ καλύτερη» από ένα τέλος διέλευσης. Η τοποθέτηση αυτή αναδεικνύει την επιμονή της κυβέρνησής του να μετατρέπει την ασφάλεια κρίσιμων θαλάσσιων οδών σε διαπραγματευτικό εργαλείο για προσέλκυση κεφαλαίων.
Ποιες θεσμικές προεκτάσεις έχει η εγκατάλειψη του τέλους;
Η εγκατάλειψη του τέλους στο στενό του Ορμούζ αποφεύγει μια άμεση σύγκρουση με τους συμμάχους του Κόλπου, οι οποίοι εξαρτώνται απόλυτα από τη συγκεκριμένη θαλάσσια αρτηρία για τις εξαγωγές τους. Ταυτόχρονα, όμως, επιβεβαιώνει ότι η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει την παρουσία της σε διεθνείς διαύλους ως υπηρεσία που μπορεί να τιμολογηθεί ή να ανταλλαγεί με επενδυτικές δεσμεύσεις.
Σε θεσμικό επίπεδο, η λογική της «αποζημίωσης» για την προστασία της ναυσιπλοΐας θολώνει τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα σε συλλογική ασφάλεια και διμερή συναλλαγή. Όταν ο ίδιος ο πρόεδρος περιγράφει τηλεφωνικές παρεμβάσεις «βασιλιάδων και εμίρηδων» που οδηγούν σε αλλαγή πολιτικής, αναδεικνύεται ο βαθμός στον οποίο οι αποφάσεις ασφαλείας συνδέονται με υπόσχεση κεφαλαίων και όχι με σταθερούς κανόνες.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, που διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους εμπορικούς στόλους παγκοσμίως, κάθε αναφορά σε ενδεχόμενη επιβολή τέλους στο στενό του Ορμούζ λειτουργεί ως υπενθύμιση της ευαλωτότητας των θαλάσσιων διαύλων. Η ακύρωση του συγκεκριμένου τέλους απομακρύνει, προς το παρόν, τον κίνδυνο πρόσθετου κόστους για ελληνόκτητα πλοία που διέρχονται από την περιοχή, αν και η συζήτηση για το «ποιος πληρώνει την ασφάλεια» παραμένει ανοιχτή.
Σε διπλωματικό επίπεδο, η ελληνική πλευρά οφείλει να παρακολουθεί πώς η Ουάσιγκτον συνδέει την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας με οικονομικά ανταλλάγματα, καθώς παρόμοια λογική μπορεί να επηρεάσει και άλλες κρίσιμες θαλάσσιες ζώνες. Σχόλιο 
: Η υπόθεση δείχνει ότι η ναυτιλιακή ασφάλεια μετατρέπεται σταδιακά σε πεδίο διαπραγμάτευσης επενδύσεων, κάτι που καθιστά αναγκαία για την Ελλάδα μια πιο ενεργή παρουσία σε διεθνή φόρα όπου συζητούνται οι κανόνες της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.
Διαβάστε επίσης:
ΗΠΑ: Ο Τραμπ προειδοποιεί το Ιράν για «μεγάλο λάθος»
ΗΠΑ: Τραμπ υποδέχεται Ιρακινό πρωθυπουργό και προαναγγέλλει στροφή
#ΝτόναλντΤραμπ #ΗνωμένεςΠολιτείες #χώρεςτουΚόλπου #στενότουΟρμούζ #ναυτιλία
