Οι συλλήψεις ακτιβιστών Τουρκία πριν από την επικείμενη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα αναδεικνύουν το βάθος της θεσμικής έντασης ανάμεσα στην ασφάλεια και τα δικαιώματα. Η Άγκυρα επιχειρεί να παρουσιάσει μια εικόνα πλήρους ελέγχου, με τίμημα όμως ένα ακόμη πλήγμα στην αξιοπιστία του κράτους δικαίου.
Οι συλλήψεις ακτιβιστών Τουρκία πριν από τη διήμερη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, με τουλάχιστον 225 προσαγωγές και δεκάδες προφυλακίσεις, μετατρέπουν ένα διπλωματικό γεγονός σε τεστ θεσμικής αντοχής. Η κυβέρνηση επικαλείται την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, αλλά το εύρος των διώξεων –από περιβαλλοντικές οργανώσεις μέχρι δημοσιογράφους ΛΟΑΤΚΙ– δείχνει μια πολύ ευρύτερη στρατηγική προληπτικής καταστολής.
Πώς συνδέονται οι συλλήψεις ακτιβιστών Τουρκία με τη σύνοδο του ΝΑΤΟ;
Η Άγκυρα διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό της Συμμαχίας και βρίσκεται σε κομβική θέση ανάμεσα στη Μαύρη Θάλασσα, τη Μέση Ανατολή και τον Καύκασο, άρα η εικόνα «σταθερότητας» έχει υψηλή γεωπολιτική αξία. Με την απαγόρευση δημόσιων συναθροίσεων και τις μαζικές συλλήψεις, η τουρκική ηγεσία δείχνει ότι προτιμά να εξαλείψει κάθε ορατή διαμαρτυρία, ακόμη και με κόστος διεθνούς κριτικής.
Η επίκληση σχέσεων με απαγορευμένες οργανώσεις, όπως το Κομμουνιστικό Κόμμα Τουρκίας/Μαρξιστικό-Λενινιστικό, επιτρέπει την ενεργοποίηση των αυστηρών αντιτρομοκρατικών διατάξεων. Ωστόσο, το γεγονός ότι στο στόχαστρο βρίσκονται οικονομολόγοι, δικηγόροι και εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών, τροφοδοτεί την αίσθηση ότι η έννοια της «τρομοκρατίας» διευρύνεται ώστε να περιλάβει κάθε εν δυνάμει διαμαρτυρία.
Ποιο θεσμικό μήνυμα στέλνει η Άγκυρα στους συμμάχους της;
Η χρονική συγκυρία δείχνει ότι η Άγκυρα δεν φοβάται ιδιαίτερα τις αντιδράσεις των συμμάχων, εκτιμώντας ότι η στρατιωτική και γεωπολιτική της βαρύτητα θα υπερισχύσει των ανησυχιών για τα δικαιώματα. Η συστηματική χρήση της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας ως εργαλείου ελέγχου της κοινωνίας των πολιτών ενισχύει την κριτική ότι η Τουρκία απομακρύνεται από τις θεμελιώδεις αξίες της Συμμαχίας.
Για τους επενδυτές, η εικόνα αυτή προσθέτει έναν ακόμη θεσμικό κίνδυνο πάνω από τον ήδη αυξημένο πολιτικό και νομισματικό κίνδυνο της τουρκικής οικονομίας. Η αβεβαιότητα γύρω από την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και την προβλεψιμότητα του ρυθμιστικού πλαισίου δυσκολεύει τη μακροπρόθεσμη τιμολόγηση ρίσκου σε μια αγορά που παραμένει ελκυστική λόγω μεγέθους και δημογραφίας.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η σκλήρυνση του εσωτερικού πλαισίου στην Τουρκία συμπίπτει με μια περίοδο που η Αθήνα επενδύει στη «θετική ατζέντα» και στην ήπια αποκλιμάκωση. Η εικόνα μιας Τουρκίας που εμφανίζεται στους συμμάχους ως αναντικατάστατος στρατιωτικός εταίρος, αλλά ταυτόχρονα επιδεινώνει τους δείκτες κράτους δικαίου, ενισχύει το ελληνικό επιχείρημα υπέρ της σύνδεσης αμυντικής συνεργασίας με σαφείς θεσμικές προϋποθέσεις.
Σε επίπεδο αγορών, η αυξημένη θεσμική αβεβαιότητα στην Τουρκία μπορεί να λειτουργήσει έμμεσα υπέρ των ελληνικών assets ως εναλλακτικού σταθερού προορισμού στην ανατολική Μεσόγειο, ιδιαίτερα για επενδυτές που αναζητούν έκθεση στην περιοχή αλλά αποφεύγουν τον υπερβολικό πολιτικό κίνδυνο. Παράλληλα, η Αθήνα έχει περιθώριο να αναδείξει, σε Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον, τον ρόλο της ως προβλέψιμου εταίρου που συνδυάζει αμυντική συνεισφορά και σεβασμό θεσμικών κανόνων.
Σχόλιο
: Η κλιμάκωση των περιορισμών στο εσωτερικό της Τουρκίας, ιδίως όταν συμπίπτει με κρίσιμες νατοϊκές διαδικασίες, υπενθυμίζει ότι η γεωπολιτική αξία δεν αρκεί για να διασφαλίσει θεσμική σύγκλιση με την Ευρώπη. Για την Ελλάδα, η συγκυρία αποτελεί ευκαιρία να κεφαλαιοποιήσει το αφήγημα θεσμικής σταθερότητας και να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της θέση σε ζητήματα άμυνας, ενέργειας και επενδύσεων στην ευρύτερη περιοχή.
Διαβάστε επίσης:
Βελόπουλος ζητά από την κυβέρνηση πρωτοβουλία για Ποντιακή Γενοκτονία




