Η «ακρίβεια τουρισμός» δεν είναι πια απλώς μια γενική διαπίστωση, αλλά μετρήσιμο φαινόμενο στον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή. Νέα ανάλυση της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνει ότι πακέτα διακοπών, εστίαση, φιλοξενία και αερομεταφορές πρωταγωνιστούν στην επιμονή του πληθωρισμού.
Η «ακρίβεια τουρισμός» αναδεικνύεται σε κεντρικό μηχανισμό μεταφοράς πληθωριστικών πιέσεων στην ελληνική οικονομία, την ώρα που ο κλάδος συνεισφέρει έως και στο 1/3 του ΑΕΠ μέσω άμεσων και πολλαπλασιαστικών επιδράσεων. Η Τράπεζα της Ελλάδος καταγράφει ότι οι ταξιδιωτικές υπηρεσίες ευθύνονται πλέον για τη μερίδα του λέοντος στις αυξήσεις τιμών στον εναρμονισμένο δείκτη.
Πώς συνδέονται ακρίβεια τουρισμός και εναρμονισμένος δείκτης τιμών;
Η μελέτη εξηγεί ότι ο εθνικός Δείκτης Τιμών Καταναλωτή αποτυπώνει μόνο τη δαπάνη των μόνιμων κατοίκων, ενώ ο Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔτΚ) ενσωματώνει και τις δαπάνες των ξένων επισκεπτών, κάτι κρίσιμο για μια χώρα με τόσο ισχυρό τουριστικό αποτύπωμα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, τρεις υποκατηγορίες – πακέτα διακοπών, εστίαση και φιλοξενία, αερομεταφορές – αντιπροσωπεύουν σχεδόν το μισό βάρους των υπηρεσιών στον ΕνΔτΚ και το 61% της συμβολής στον πληθωρισμό υπηρεσιών το 2025, φθάνοντας το 70% το 2024.
Οι αριθμοί αυτοί δείχνουν ότι η τιμολόγηση των τουριστικών υπηρεσιών δεν είναι περιφερειακό ζήτημα, αλλά καθορίζει την εικόνα του συνολικού πληθωρισμού. Η Ελλάδα, με τρίτο υψηλότερο βάρος ταξιδιωτικών υπηρεσιών στον ΕνΔτΚ στην ευρωζώνη, γίνεται εξαιρετικά ευάλωτη σε διεθνείς διακυμάνσεις ζήτησης, καυσίμων και αερομεταφορών.
Πώς εξελίχθηκαν οι τιμές τουρισμού από την πανδημία μέχρι σήμερα;
Την περίοδο 2016-2019, ο γενικός πληθωρισμός κινούνταν γύρω στο 0,7%, ενώ εστίαση και φιλοξενία διατηρούσαν σταθερά αυξήσεις 2%-3% και οι αερομεταφορές εμφάνιζαν θερινές αιχμές άνω του 20%-30%. Η πανδημία το 2020 ανέτρεψε πλήρως το σκηνικό: ο γενικός δείκτης γύρισε περίπου στο -2%, η εστίαση και φιλοξενία σε -3% και οι αερομεταφορές κατέρρευσαν με πτώση άνω του 25%.
Με το άνοιγμα των συνόρων το 2022-2023, η επαναφορά της ζήτησης οδήγησε σε εκτίναξη τιμών, με τον γενικό πληθωρισμό να ξεπερνά το 12% τον Σεπτέμβριο του 2022, την εστίαση και φιλοξενία να αγγίζουν σχεδόν 14% και τις αερομεταφορές να καταγράφουν άνοδο 70% τον Αύγουστο του 2022. Παρά τη μεταγενέστερη αποκλιμάκωση γύρω στο 3% το 2024, οι τιμές σε ξενοδοχεία-καφέ-εστιατόρια διατηρούνται στο 6%-7%, ενώ φέτος τον Ιούνιο καταγράφηκαν αυξήσεις 7,7% στα ξενοδοχεία-καφέ-εστιατόρια, 8,3% στην εστίαση, 15% στις αερομεταφορές και 5,3% στα πακέτα διακοπών.
Τι σημαίνει για την ελληνική οικονομία
Η εμμονή των αυξήσεων σε εστίαση, διαμονή και μεταφορές μεταφράζεται σε διαρκή πίεση στην αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, ειδικά σε τουριστικοποιημένες ζώνες όπου οι τιμές διαμορφώνονται με βάση τα πορτοφόλια ξένων επισκεπτών και όχι τους ελληνικούς μισθούς. Η άνιση κατανομή των ωφελειών – από τα μεροκάματα σεζόν έως τα πρόσθετα έσοδα ιδιοκτητών και τα υψηλά κέρδη μεγάλων ομίλων – εντείνει τις κοινωνικές και περιφερειακές ανισορροπίες.
Για τις επιχειρήσεις, ιδίως μικρές και μεσαίες, ο τουρισμός παραμένει πηγή τζίρου αλλά και κόστους, καθώς η άνοδος τιμών σε ενέργεια, μεταφορές και πρώτες ύλες ενσωματώνεται στα τιμολόγια. Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι οι ταξιδιωτικές υπηρεσίες λειτουργούν ως βασικός δίαυλος μέσω του οποίου διεθνείς και εγχώριες εξελίξεις – από την ενέργεια μέχρι τις ταξιδιωτικές συνήθειες – μεταφέρονται στον ελληνικό πληθωρισμό, με όλο και πιο μόνιμα χαρακτηριστικά.
Σχόλιο 
: Για τον Έλληνα καταναλωτή, η τουριστική περίοδος σημαίνει πλέον όχι μόνο αυξημένη κίνηση αλλά και υψηλότερο λογαριασμό σε σούπερ μάρκετ, εστίαση και μετακινήσεις, ιδιαίτερα σε περιοχές με μεγάλη τουριστική πίεση. Για τις επιχειρήσεις και την εθνική οικονομία, το μήνυμα της Τράπεζας της Ελλάδος είναι ότι η στρατηγική ανάπτυξης που βασίζεται στον τουρισμό πρέπει να συνοδευτεί από πολιτικές συγκράτησης τιμών και εξισορρόπησης των ωφελειών, ώστε η «ακρίβεια τουρισμός» να μην υπονομεύσει τη βιωσιμότητα της ανάπτυξης και την κοινωνική συνοχή.
Διαβάστε επίσης:
Ελληνικός τουρισμός 12 μηνών: Πώς αλλάζει ο χάρτης των εσόδων
ΤτΕ: Νέο Γενικό Συμβούλιο συγκροτείται με Στουρνάρα ξανά διοικητή
#ΤράπεζατηςΕλλάδος #τουρισμός #πληθωρισμός #εστίαση #αερομεταφορές
