Η αξιολόγηση δημοσίων υπαλλήλων με συνταγματική θωράκιση και ρήτρα οριστικής παύσης μπαίνει σήμερα στο τραπέζι της Επιτροπής Αναθεώρησης. Μαζί με τις αλλαγές για τους ΟΤΑ, κλείνει ο κύκλος της επιτροπής και η συζήτηση περνά στην ολομέλεια.
Η αξιολόγηση δημοσίων υπαλλήλων με ρητή συνταγματική πρόβλεψη για επιβραβεύσεις αλλά και «ποινές» έως και οριστική παύση, αποτελεί το κεντρικό θέμα της τελευταίας συνεδρίασης της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος. Μαζί με τις ρυθμίσεις για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ολοκληρώνεται ο πρώτος θεσμικός κύκλος πριν η συζήτηση περάσει στην ολομέλεια της Βουλής.
Πώς αλλάζει η αξιολόγηση δημοσίων υπαλλήλων και το καθεστώς μονιμότητας;
Η πρόταση για το άρθρο 103 εισάγει υποχρέωση αξιολόγησης με κριτήρια αμεροληψίας, ουδετερότητας, επαγγελματικής ικανότητας και αποδοτικότητας, ακόμη και με συμμετοχή του ΑΣΕΠ. Η αξιολόγηση προβλέπεται αμφίδρομη, από προϊσταμένους προς υφισταμένους αλλά και αντίστροφα, με τον κοινό νομοθέτη να εξειδικεύει διαδικασία, κριτήρια και σύστημα επιβραβεύσεων πέραν του βασικού μισθού.
Κομβικό σημείο είναι ότι οι συνέπειες της αξιολόγησης μπορούν να φθάνουν έως την οριστική παύση, ύστερα από απόφαση υπηρεσιακού συμβουλίου. Στην πράξη, η παραδοσιακή αντίληψη της μονιμότητας μετατοπίζεται από «ανεξαρτησία από την εξουσία» σε «προστασία υπό όρους επίδοσης», με το Σύνταγμα να νομιμοποιεί ρητά ένα πιο αυστηρό πειθαρχικό πλαίσιο.
Τι προβλέπεται για τους ΟΤΑ και τη φορολογική αποκέντρωση;
Στο άρθρο 102, η πρόταση ορίζει ότι οι βαθμοί τοπικής αυτοδιοίκησης θα είναι έως δύο, παγιώνοντας ένα πιο λιτό αυτοδιοικητικό σχήμα. Παράλληλα, δίνεται συνταγματική βάση στη δυνατότητα των ΟΤΑ να επιβάλλουν τοπικούς ή ειδικούς φόρους και βάρη κάθε φύσης, στο όνομα της «φορολογικής αποκέντρωσης».
Οι προϋπολογισμοί των ΟΤΑ θα πρέπει να καταρτίζονται μετά από επαρκή δημόσια διαβούλευση με τους κατοίκους και να διασφαλίζουν δημοσιονομική ισορροπία, θεσμοθετώντας τυπικά τη συμμετοχή των πολιτών. Οι πειθαρχικές ποινές αργίας ή έκπτωσης για αιρετούς των ΟΤΑ θα επιβάλλονται από το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, μεταφέροντας τον τελικό έλεγχο σε ανώτατο θεσμικό επίπεδο.
Πώς θα προχωρήσει η συνταγματική αναθεώρηση στη Βουλή;
Με τη συζήτηση των άρθρων 102 και 103, η Επιτροπή ολοκληρώνει την εξέταση της πρότασης της κυβερνητικής πλειοψηφίας για αναθεώρηση 34 άρθρων σε 15 συνεδριάσεις. Η σημερινή ψηφοφορία στην επιτροπή, αν και πολιτικά ενδεικτική, δεν δεσμεύει την ολομέλεια, αλλά αποτυπώνει τις θέσεις πλειοψηφίας και μειοψηφίας ανά άρθρο και παράγραφο.
Τις επόμενες ημέρες, η έκθεση με τις θέσεις των κομμάτων και τα αποτελέσματα θα παραδοθεί στον πρόεδρο της Βουλής, ώστε να ξεκινήσει η συζήτηση στην ολομέλεια. Εκεί θα γίνουν δύο ψηφοφορίες, με διαφορά ενός μήνα, όπου στην πρώτη θα διαπιστωθεί η ανάγκη αναθεώρησης και στη δεύτερη θα κριθούν μόνο οι διατάξεις που θα έχουν συγκεντρώσει τουλάχιστον 151 ψήφους.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Για τους εργαζόμενους στο Δημόσιο, η συνταγματική κατοχύρωση της αξιολόγησης σημαίνει ότι το καθεστώς εργασιακής ασφάλειας συνδέεται πλέον πιο άμεσα με μετρήσιμη απόδοση και υπηρεσιακή συμπεριφορά. Οι επιβραβεύσεις πέραν του βασικού μισθού, αλλά και η προοπτική οριστικής παύσης, διαμορφώνουν ένα πιο ανταγωνιστικό περιβάλλον, όπου η προστασία της μονιμότητας περνά μέσα από θεσμικά φίλτρα αξιολόγησης.
Για τους πολίτες και τις τοπικές κοινωνίες, η δυνατότητα επιβολής τοπικών φόρων από τους ΟΤΑ μπορεί να οδηγήσει σε διαφοροποιημένα βάρη ανά περιοχή, με αντάλλαγμα πιθανώς πιο στοχευμένες υπηρεσίες. Η υποχρεωτική δημόσια διαβούλευση και η δημοσιονομική ισορροπία στους προϋπολογισμούς των δήμων και περιφερειών δημιουργούν ένα πλαίσιο μεγαλύτερης διαφάνειας, αλλά και αυξημένης ευθύνης των τοπικών αρχών.
Σχόλιο 
: Η επιλογή να μεταφερθεί στο ίδιο συνταγματικό «πακέτο» η αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων και η φορολογική-θεσμική θωράκιση των ΟΤΑ δείχνει μια στρατηγική μετατόπισης βάρους από το κεντρικό κράτος προς δομές με αυξημένη ευθύνη και λογοδοσία. Η ουσία όμως θα κριθεί στο πώς ο κοινός νομοθέτης θα εξειδικεύσει αυτά τα εργαλεία, δηλαδή αν η αξιολόγηση και η τοπική φορολογία θα λειτουργήσουν ως μηχανισμοί βελτίωσης υπηρεσιών ή ως απλά μέσα μετακύλισης βαρών και συγκέντρωσης εξουσίας σε λίγα θεσμικά κέντρα.
Διαβάστε επίσης:
ΠΑΣΟΚ ζητά ριζική αλλαγή για ανεξάρτητες αρχές και νησιωτικότητα
Βουλή ολοκληρώνει εργασίες επιτροπής αναθεώρησης Συντάγματος
#Βουλή #ΝέαΔημοκρατία #Σύνταγμα #Δημόσιοιυπάλληλοι #ΟργανισμοίΤοπικήςΑυτοδιοίκησης
