Η αποταμίευση νοικοκυριών παραμένει η χαμηλότερη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την ώρα που οι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα στις ελληνικές τράπεζες αυξάνονται κατά 5,3 δισ. ευρώ σε έναν μήνα. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η νέα ρευστότητα προέρχεται σχεδόν αποκλειστικά από τις επιχειρήσεις και όχι από τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Η αποταμίευση νοικοκυριών στην Ελλάδα υποχωρεί σε αρνητικά επίπεδα, ενώ οι τραπεζικές καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα αυξάνονται με ετήσιο ρυθμό 7,8%. Από τα 5,3 δισ. ευρώ της μηνιαίας ανόδου, σχεδόν το σύνολο προέρχεται από επιχειρήσεις, με 4,973 δισ. ευρώ να κατατίθενται από τον επιχειρηματικό τομέα και 4,582 δισ. ευρώ μόνο από μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις.
Πώς εξηγείται η αντίφαση μεταξύ αποταμίευσης νοικοκυριών και καταθέσεων;
Η αντίφαση προκύπτει επειδή η αύξηση των καταθέσεων δεν προέρχεται από μισθούς, αλλά από επιχειρηματική δραστηριότητα που τροφοδοτείται από κατανάλωση, τουρισμό και υπηρεσίες. Τα νοικοκυριά βλέπουν το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους να κατευθύνεται σε ανελαστικές δαπάνες για τρόφιμα και στέγαση, περιορίζοντας δραστικά το περιθώριο αποταμίευσης.
Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, με έντονες πιέσεις στις υπηρεσίες και στα ενοίκια, τα οποία έχουν αυξηθεί σωρευτικά πολύ περισσότερο από τους μισθούς μετά το 2021. Έτσι, τα χρήματα που φεύγουν από τις τσέπες των καταναλωτών επανεμφανίζονται ως κύκλος εργασιών επιχειρήσεων και τελικά ως αυξημένα ταμειακά διαθέσιμα στις τράπεζες.
Ποιο είναι το ευρωπαϊκό πλαίσιο και πώς διαμορφώνεται το ιδιωτικό χρέος;
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Eurostat καταγράφει ποσοστό αποταμίευσης νοικοκυριών 14,3% του διαθέσιμου εισοδήματος στην ευρωζώνη, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται στην τελευταία θέση με αρνητική καθαρή αποταμίευση σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ. Αυτό σημαίνει ότι συνολικά οι ελληνικές οικογένειες καταναλώνουν περισσότερο από όσα μπορούν να αποταμιεύσουν, επιβεβαιώνοντας τις έρευνες του ΙΟΒΕ που δείχνουν πως η πλειονότητα δεν αναμένει δυνατότητα αποταμίευσης στους επόμενους δώδεκα μήνες.
Παράλληλα, το ιδιωτικό χρέος συνεχίζει να αυξάνεται, με ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την ΑΑΔΕ άνω των 110 δισ. ευρώ και χρέη προς τον ΕΦΚΑ πάνω από 50 δισ. ευρώ, ενώ σημαντικός όγκος «κόκκινων» δανείων παραμένει σε εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων. Έτσι, μεγάλο μέρος του εισοδήματος των νοικοκυριών διοχετεύεται σε φόρους, εισφορές, ενοίκια, δόσεις δανείων και εξόφληση παλαιών υποχρεώσεων, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο την πραγματική αποταμιευτική τους ικανότητα.
Τι σημαίνει για την ελληνική οικονομία
Η έντονη αύξηση των επιχειρηματικών καταθέσεων, με ετήσιο ρυθμό 18,7%, συνδέεται με τρεις βασικές εξελίξεις: ισχυρή τουριστική περίοδο, έργα του Ταμείου Ανάκαμψης και αυξημένες ονομαστικές τιμές που ενισχύουν τους τζίρους. Η ελληνική οικονομία παράγει σήμερα περισσότερη ρευστότητα, η οποία όμως συγκεντρώνεται κυρίως στις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στους κλάδους υπηρεσιών, τουρισμού, μεταφορών και δραστηριοτήτων που εξαρτώνται από την κατανάλωση.
Για την πραγματική οικονομία, αυτό σημαίνει ότι οι επιχειρηματικοί ισολογισμοί ενισχύονται και οι τράπεζες βλέπουν τις καταθέσεις να αυξάνονται, ενώ τα νοικοκυριά μένουν με περιορισμένο διαθέσιμο εισόδημα και χαμηλή ή αρνητική αποταμίευση. Το εισόδημα ανακυκλώνεται μεταξύ κατανάλωσης, φορολογικών υποχρεώσεων, ενοικίων και δανειακών δόσεων, αφήνοντας μικρό περιθώριο για δημιουργία «μαξιλαριού» ασφαλείας σε περίπτωση νέων αναταράξεων.
Σχόλιο 
: Για τον Έλληνα καταναλωτή, τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι η πίεση από την ακρίβεια μεταφράζεται σε μηδενική αποταμίευση και αυξημένο βάρος χρεών, άρα σε μεγαλύτερη ευαλωτότητα σε κάθε διαταραχή τιμών ή εισοδήματος. Για τις επιχειρήσεις, η συγκέντρωση ρευστότητας δημιουργεί περιθώρια για επενδύσεις και καλύτερους όρους χρηματοδότησης, αλλά η εξάρτηση από κατανάλωση και τουρισμό καθιστά κρίσιμη τη διατήρηση της εγχώριας ζήτησης και της διεθνούς ελκυστικότητας του ελληνικού τουριστικού προϊόντος, ενώ για την εθνική οικονομία το κεντρικό ζητούμενο είναι αν αυτή η ρευστότητα θα μετατραπεί σε παραγωγικές επενδύσεις που θα αυξήσουν μισθούς, παραγωγικότητα και μελλοντική αποταμίευση νοικοκυριών.
Διαβάστε επίσης:
Ελληνική οικονομία συγκλίνει δημοσιονομικά, μένει πίσω στη μεταποίηση
Τράπεζα της Ελλάδος διευκρινίζει ρόλο της στα κόκκινα δάνεια
#ΤράπεζατηςΕλλάδος #ΕΛΣΤΑΤ #Eurostat #ΙΟΒΕ #νοικοκυριά
