Ο δημοσιονομικός κόφτης περνά σε συνταγματικό επίπεδο, αλλά με σαφείς ρήτρες ευελιξίας και προκαθορισμένες εξαιρέσεις. Η κυβέρνηση επιδιώκει να ισορροπήσει ανάμεσα στην πειθαρχία για τις αγορές και στον πολιτικό χώρο που θα χρειαστούν οι επόμενες κυβερνήσεις.
Ο δημοσιονομικός κόφτης περνά σε συνταγματικό επίπεδο, αλλά με ένα σχήμα που απομακρύνεται συνειδητά από το αυστηρό γερμανικό μοντέλο και ενσωματώνει ρήτρες ευελιξίας. Στόχος της κυβέρνησης είναι να θωρακίσει θεσμικά τη δημοσιονομική πειθαρχία, διατηρώντας όμως πολιτικά διαχειρίσιμο περιθώριο κινήσεων για κρίσεις και για την επόμενη εκλογική περίοδο.
Πώς διαμορφώνεται ο νέος δημοσιονομικός κόφτης;
Η αναθεώρηση του άρθρου 79 εισάγει την αρχή της βιώσιμης δημοσιονομικής διαχείρισης, με την τρέχουσα Βουλή να αρκείται στους 151 ψήφους και την επόμενη να χρειάζεται 180 για τον εφαρμοστικό κανόνα. Έτσι, η Νέα Δημοκρατία κατοχυρώνει την κατεύθυνση της συνταγματικής θωράκισης σήμερα, αφήνοντας όμως το πραγματικό βάθος του κανόνα στο τραπέζι των μελλοντικών συσχετισμών.
Η τοποθέτηση του Κυριάκου Πιερρακάκη στη Βουλή ξεκαθάρισε ότι δεν υιοθετείται «σκληρός και μηχανιστικός» κόφτης κατά τα γερμανικά πρότυπα. Αντίθετα, προκρίνεται ένα πλαίσιο με προκαθορισμένες εξαιρέσεις για περιπτώσεις πανδημίας, βαθιάς ύφεσης, φυσικών καταστροφών ή σοβαρών γεωπολιτικών κρίσεων, ώστε η οικονομική πολιτική να μην λειτουργεί «με αυτόματο πιλότο».
Ποιες είναι οι θεσμικές και πολιτικές ισορροπίες;
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι εξαιρέσεις θα ενεργοποιούνται μόνο υπό συγκεκριμένες, αυστηρά ορισμένες συνθήκες, ώστε να διαχωρίζεται η αναγκαία ευελιξία από τη δημοσιονομική ανευθυνότητα. Παράλληλα εξετάζεται η δυνατότητα ένα σαφώς οριοθετημένο τμήμα του πρωτογενούς πλεονάσματος να κατευθύνεται σε έκτακτες ανάγκες, χωρίς να λογίζεται ως απόκλιση από τον κανόνα.
Η επιλογή αυτή εκπέμπει διπλό μήνυμα: προς τις αγορές και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς ότι η Ελλάδα αποκτά μόνιμο μηχανισμό πειθαρχίας και προς το εσωτερικό πολιτικό σύστημα ότι δεν κλειδώνει σε έναν άκαμπτο κανόνα. Έτσι αυξάνονται οι πιθανότητες να συγκεντρωθούν οι 180 ψήφοι στην επόμενη Βουλή, ενώ διατηρείται δημοσιονομικός χώρος για τις κυβερνήσεις της επόμενης εκλογικής περιόδου.
Τι σημαίνει για την ελληνική οικονομία
Για την πραγματική οικονομία, η συνταγματική δέσμευση λειτουργεί ως σήμα ότι «η Ελλάδα δεν πρέπει ποτέ ξανά να οδηγηθεί σε μνημόνια», όπως υπογράμμισε ο υπουργός, κάτι που μπορεί να συγκρατήσει το κόστος δανεισμού και να ενισχύσει τη σταθερότητα για επενδύσεις. Ωστόσο, οι ρήτρες ευελιξίας δείχνουν ότι οι μελλοντικές κυβερνήσεις θα διατηρήσουν εργαλεία για αντικυκλική πολιτική, επιτρέποντας παρεμβάσεις στήριξης σε ύφεση ή κρίσεις χωρίς άμεσο φόβο θεσμικής παράβασης.
Για τους φορολογούμενους, επιχειρήσεις και νοικοκυριά, ο κανόνας σηματοδοτεί περιορισμό των περιθωρίων για πολιτικού τύπου παροχές που υποθηκεύουν το μέλλον, αλλά και ένα πιο προβλέψιμο πλαίσιο για φόρους και δαπάνες. Η ουσία θα κριθεί στην επόμενη αναθεωρητική Βουλή: αν οι εξαιρέσεις μείνουν πραγματικά έκτακτες, ο κόφτης μπορεί να λειτουργήσει ως ανάχωμα σε νέες δημοσιονομικές εκτροπές· αν ανοίξουν υπερβολικά, ο κίνδυνος είναι να αποδυναμωθεί το μήνυμα αξιοπιστίας.
Σχόλιο 
: Για τον Έλληνα καταναλωτή, ο δημοσιονομικός κόφτης υπόσχεται λιγότερες αιφνιδιαστικές κρίσεις, αλλά και πιο περιορισμένο χώρο για γενικευμένα επιδόματα και προεκλογικές παροχές. Για τις επιχειρήσεις, ένα συνταγματικά κατοχυρωμένο πλαίσιο πειθαρχίας με στοχευμένες εξαιρέσεις μεταφράζεται σε μεγαλύτερη προβλεψιμότητα για επενδυτικά σχέδια, αλλά και σε αυστηρότερο έλεγχο στη μελλοντική χρήση του πρωτογενούς πλεονάσματος για φοροελαφρύνσεις ή ενισχύσεις.
Διαβάστε επίσης:
Πιερρακάκης απορρίπτει άκαμπτο δημοσιονομικό κόφτη και θέτει όρους
#Δημοσιονομικόςκόφτης #Συνταγματικήαναθεώρηση #ΚυριάκοςΠιερρακάκης #Δημοσιονομικήπειθαρχία #Ελληνικήοικονομία
