Οι ελληνικές εξαγωγές δείχνουν αξιοσημείωτη αντοχή, καθώς στο πρώτο πεντάμηνο του 2026 η αξία τους αυξήθηκε κατά 13,5% και έφτασε τα 22,9 δισ. ευρώ. Παρά τους δασμούς στις ΗΠΑ και τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή, οι επιχειρήσεις διατήρησαν θέσεις σε αγορές υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Οι ελληνικές εξαγωγές δείχνουν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον «κινούμενης άμμου», με δασμούς, ακριβότερες μεταφορές και γεωπολιτικές εντάσεις. Στο πρώτο πεντάμηνο του 2026 η αξία τους έφτασε τα 22,9 δισ. ευρώ, αυξημένη κατά 13,5% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, ενώ χωρίς τα πετρελαιοειδή η άνοδος διαμορφώθηκε στο 4,5%.
Πώς αντέχουν οι ελληνικές εξαγωγές σε δασμούς και γεωπολιτικούς κινδύνους;
Η νέα δασμολογική πολιτική των ΗΠΑ, με ανώτατο συντελεστή 15% για τα περισσότερα ευρωπαϊκά προϊόντα, ανάγκασε τους έλληνες εξαγωγείς να επαναϋπολογίσουν τιμές, περιθώρια κέρδους και κόστος πρόσβασης στην αμερικανική αγορά. Παρ’ όλα αυτά, οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ το 2025 διαμορφώθηκαν στα 2,4 δισ. ευρώ, με οριακή υποχώρηση μόλις 0,3%, γεγονός που δείχνει ότι η ζήτηση για τα ελληνικά προϊόντα στηρίζεται κυρίως στην ποιότητα και όχι μόνο στην τιμή.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες κατευθύνονται προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως ελαιόλαδο, επιτραπέζιες ελιές, φέτα, ελληνικό γιαούρτι και κρασί, μαζί με φάρμακα, μέταλλα και βιομηχανικά προϊόντα. Παράγοντες της αγοράς αναφέρουν ότι σε πολλές περιπτώσεις οι επιχειρήσεις απορρόφησαν μέρος της επιβάρυνσης των δασμών ή επαναδιαπραγματεύθηκαν όρους με εισαγωγείς και διανομείς, ώστε να διατηρήσουν μερίδια σε μια στρατηγική αγορά που απορροφά περίπου το 4% των συνολικών ελληνικών εξαγωγών αγαθών.
Ποιο είναι το νέο πλαίσιο για εμπόριο, αγορές και κλάδους;
Η «Ημέρα Απελευθέρωσης» που κήρυξε ο Ντόναλντ Τραμπ στις 2 Απριλίου 2025 σηματοδότησε την επιστροφή του προστατευτισμού στον πυρήνα της αμερικανικής οικονομικής πολιτικής, με στόχο τον περιορισμό των εμπορικών ελλειμμάτων και την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής. Ακολούθησε μια μακρά περίοδος αβεβαιότητας για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, μέχρι τη συμφωνία που έθεσε ανώτατο δασμολογικό συντελεστή 15% και οδήγησε, από 1η Ιουλίου 2026, στην κατάργηση εισαγωγικών δασμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για σειρά αμερικανικών βιομηχανικών και αγροτικών προϊόντων έως το τέλος του 2029.
Παράλληλα, η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή και οι ανατροπές στις θαλάσσιες διαδρομές αύξησαν κόστος και αβεβαιότητα για τις αποστολές προς Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Ισραήλ, χωρίς όμως να διακόψουν τις ροές. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΕΒΕ Θεμιστοκλή Σαρασίδη, οι ελληνικές εξαγωγές δείχνουν «αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα» σε ένα περιβάλλον με αυξημένο κόστος μεταφορών και νέους εμπορικούς φραγμούς, με κλάδους όπως τρόφιμα-ποτά, χημικά, φαρμακευτικά προϊόντα, βιομηχανικά υλικά και αλουμίνιο να ξεχωρίζουν.
Τι σημαίνει για την ελληνική οικονομία
Η αύξηση 13,5% στις εξαγωγές στο πεντάμηνο ενισχύει άμεσα το ΑΕΠ, βελτιώνει το εμπορικό ισοζύγιο και δημιουργεί στήριξη για την απασχόληση στη μεταποίηση και στη γεωργία. Η διεύρυνση της παρουσίας σε αγορές με υψηλή προστιθέμενη αξία, όπως οι ΗΠΑ και η Μέση Ανατολή, μειώνει την εξάρτηση από την ευρωπαϊκή αγορά, η οποία πάντως εξακολουθεί να απορροφά πάνω από το 57% της συνολικής αξίας των ελληνικών εξαγωγών.
Για τις ελληνικές επιχειρήσεις, η πίεση από δασμούς και μεταφορικό κόστος λειτουργεί ως κίνητρο για επενδύσεις σε ποιότητα, καινοτομία και διαφοροποίηση προϊόντων, όπως αναφέρει και ο ΣΕΒΕ. Για τον έλληνα καταναλωτή, η εξαγωγική επιτυχία δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε χαμηλότερες τιμές, αλλά δημιουργεί σταθερότερες θέσεις εργασίας και φορολογικά έσοδα που μπορούν να στηρίξουν κοινωνικές πολιτικές, εφόσον η αναπτυξιακή αυτή δυναμική διατηρηθεί.
Σχόλιο 
: Η ανθεκτικότητα των ελληνικών εξαγωγών σε δασμούς και γεωπολιτικούς κραδασμούς είναι θετική ένδειξη για την πραγματική οικονομία, αλλά δεν επιτρέπει εφησυχασμό. Για τις επιχειρήσεις, το ζητούμενο πλέον είναι να μετατρέψουν τη συγκυριακή αντοχή σε μόνιμο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, επενδύοντας σε εξειδίκευση και μακροχρόνιες συνεργασίες, ενώ για τα νοικοκυριά η πρόκληση είναι η εξαγωγική επιτυχία να συνδεθεί με καλύτερους μισθούς και σταθερότερη αγοραστική δύναμη.
#ελληνικέςεξαγωγές #ΗνωμένεςΠολιτείες #ΣΕΒΕ #ΕΛΣΤΑΤ #δασμοί
