Οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις παρουσιάζονται από την κυβέρνηση ως ασπίδα για τη διατήρηση της ισορροπίας ισχύος στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Η συζήτηση στη Βουλή για τα F35 ανέδειξε τόσο την κυβερνητική αυτοπεποίθηση όσο και την αντιπολιτευτική καχυποψία για τις μελλοντικές κινήσεις των ΗΠΑ έναντι της Άγκυρας.
Οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις παρουσιάζονται από την κυβέρνηση ως ασπίδα για τη διατήρηση της ισορροπίας ισχύος στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Στη Βουλή, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης επιχείρησε να κλείσει κάθε συζήτηση περί άμεσης άρσης της αμερικανικής απαγόρευσης στην Τουρκία για την προμήθεια μαχητικών F35, απαντώντας σε ανησυχίες που τροφοδοτούνται από διεθνή δημοσιεύματα.
Πώς συνδέονται τα F35 με τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις;
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι «κατά την παρούσα φάση δεν υφίσταται οποιοδήποτε ζήτημα άρσης απαγόρευσης» για την Τουρκία, παραπέμποντας ρητά στην ανάγκη νέας απόφασης του αμερικανικού Κογκρέσου. Παράλληλα, περιέγραψε τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις ως «στο καλύτερο σημείο από ποτέ», επιχειρώντας να συνδέσει την αμυντική ισορροπία με το επίπεδο πολιτικής εμπιστοσύνης Αθήνας – Ουάσιγκτον.
Η κυβερνητική αφήγηση στηρίζεται σε μια σύγκριση με το 2019, όταν –όπως είπε– η Ελλάδα ήταν εκτός του προγράμματος F35 και της αναβάθμισης των F16, ενώ η Τουρκία συμμετείχε κανονικά στο πρόγραμμα των F35. Σήμερα, η Αθήνα προβάλλει ως επιτυχία ότι έχει εξασφαλίσει 20 F35 με προαίρεση για ακόμη 20, με πρώτες παραλαβές τον Νοέμβριο του 2029 στην Ανδραβίδα, ενώ 56 από τα 83 F16 έχουν ήδη αναβαθμιστεί σε πιο σύγχρονη διαμόρφωση.
Ποια πολιτική αντιπαράθεση προκάλεσε η συζήτηση για τα F35;
Η αφορμή δόθηκε από επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή της Πλεύσης Ελευθερίας Αλέξανδρου Καζαμία, ο οποίος επικαλέστηκε δημοσιεύματα που εμφανίζουν τον Ντόναλντ Τραμπ έτοιμο να «επιβραβεύσει» την Τουρκία με F35, ζητώντας πιο ενεργητική στάση από την ελληνική κυβέρνηση. Ο Καζαμίας κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι εμφανίζεται «χαλαρή ή ανεκτική» απέναντι σε εξελίξεις που, κατά την άποψή του, θα έπρεπε να προκαλούν ανησυχία.
Ο υπουργός Εξωτερικών απάντησε ότι η εξωτερική πολιτική «δεν ασκείται με δημοσιεύματα αλλά με πειθώ, με ουσία και με σημαντικές διεθνείς σχέσεις», υπερασπιζόμενος τη στρατηγική επιλογή εμβάθυνσης της συνεργασίας με τις ΗΠΑ. Επανέλαβε ότι η Ελλάδα σήμερα είναι «ισχυρό μέλος της διεθνούς κοινότητας» με ενισχυμένες αμυντικές δυνατότητες, τονίζοντας πως η Τουρκία βρίσκεται εκτός των προγραμμάτων F35 και αναβάθμισης F16, σε αντίθεση με την ελληνική πλευρά.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Για τον πολίτη, η συζήτηση αυτή μεταφράζεται σε μακροχρόνιες δεσμεύσεις δισεκατομμυρίων για εξοπλιστικά προγράμματα, τα οποία θα συνεχίσουν να επιβαρύνουν τους δημόσιους πόρους και τα μελλοντικά δημοσιονομικά περιθώρια. Η κυβερνητική θέση είναι ότι η επένδυση σε F35 και αναβαθμισμένα F16 αποτελεί προϋπόθεση για την αποτροπή και άρα για τη σταθερότητα, όμως δεν συνοδεύεται από παράλληλη δημόσια συζήτηση για το πώς ισορροπεί με κοινωνικές δαπάνες και αναπτυξιακές ανάγκες.
Σχόλιο 
: Η αντιπαράθεση για τα F35 αποκαλύπτει μια σταθερή τάση της ελληνικής πολιτικής σκηνής: τα μεγάλα εξοπλιστικά αντιμετωπίζονται κυρίως ως πεδίο επίδειξης διεθνών σχέσεων και λιγότερο ως αντικείμενο θεσμικού ελέγχου και διαφάνειας. Όταν η Βουλή περιορίζεται σε ανταλλαγή διαβεβαιώσεων και ανησυχιών, χωρίς αριθμούς, κόστη και εναλλακτικές, η πραγματική στρατηγική για την άμυνα και την οικονομία παραμένει υπόθεση του εκτελεστικού βραχίονα και όχι συλλογικής δημοκρατικής λογοδοσίας.
#ΓιώργοςΓεραπετρίτης #ΠλεύσηΕλευθερίας #ΑλέξανδροςΚαζαμίας #Βουλή #εξοπλιστικάπρογράμματα
