Το ενεργειακό κόστος ΔΕΥΑ βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης για το νέο νομοσχέδιο που επεκτείνει τις αρμοδιότητες των μεγάλων εταιρειών ύδρευσης και προωθεί συγχωνεύσεις δημοτικών επιχειρήσεων. Η Πέτη Πέρκα καταλογίζει στην κυβέρνηση ότι πρώτα εκτόξευσε το κόστος ρεύματος των ΔΕΥΑ και στη συνέχεια χρησιμοποιεί τη βιωσιμότητά τους ως επιχείρημα για αναγκαστικές συνενώσεις.
Το ενεργειακό κόστος ΔΕΥΑ αναδεικνύεται σε κεντρικό παράγοντα πίεσης για τις δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης και αποχέτευσης, με άμεσες προεκτάσεις για τα τιμολόγια νερού και τη βιωσιμότητα των φορέων. Στη Βουλή, η Πέτη Πέρκα υποστήριξε ότι η κυβέρνηση πρώτα άφησε να εκτοξευθεί το κόστος ρεύματος των ΔΕΥΑ και τώρα επικαλείται το οικονομικό τους πρόβλημα για να προωθήσει συγχωνεύσεις και αλλαγές στη διαχείριση των υδάτων.
Πώς το ενεργειακό κόστος ΔΕΥΑ συνδέεται με τις συγχωνεύσεις;
Σύμφωνα με την τοποθέτηση της βουλεύτριας, το βασικό λειτουργικό βάρος των ΔΕΥΑ είναι η δαπάνη ηλεκτρικής ενέργειας για αντλήσεις, επεξεργασία και διανομή νερού. Η εκτίναξη του κόστους ξεκίνησε με τη ρήτρα αναπροσαρμογής της ΔΕΗ από τον Αύγουστο του 2021, με την Ένωση ΔΕΥΑ να μιλά για αύξηση 80% μέσα σε λίγους μήνες και το ρεύμα να φτάνει το 40%–50% του συνολικού λειτουργικού κόστους.
Αφού οι επιχειρήσεις βρέθηκαν σε οριακή κατάσταση, η κυβέρνηση επανήλθε το 2025 με σχέδιο νόμου που συνέδεε άμεσα την οικονομική στήριξη με τη συγχώνευση, δημιουργώντας, όπως ειπώθηκε, «ΔΕΥΑ δύο ταχυτήτων». Όσες συγχωνεύονταν «οικειοθελώς» θα έπαιρναν επιδότηση 70% των οφειλών τους προς τους παρόχους ρεύματος, ενώ όσες αντιστέκονταν θα περιορίζονταν σε επιδότηση 30%, ρύθμιση που η Πέρκα χαρακτήρισε «εκβιασμό».
Ποιο είναι το θεσμικό και ενεργειακό πλαίσιο για τις ΔΕΥΑ;
Το υπό συζήτηση νομοσχέδιο επεκτείνει τις αρμοδιότητες της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, ενισχύει τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων και ρυθμίζει τον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας. Η αντιπολίτευση καταγγέλλει ότι η κυβέρνηση επικαλείται παλαιότερη διαβούλευση του 2025 για διαφορετικό κείμενο, εισάγοντας τώρα «συμπληρωματική διαβούλευση» χωρίς ουσιαστικό διάλογο με ΔΕΥΑ και αυτοδιοίκηση.
Η Ένωση ΔΕΥΑ και η Κεντρική Ένωση Δήμων είχαν ήδη ζητήσει επανεξέταση, εμπιστοσύνη στην αυτοδιοίκηση και αποφυγή αναγκαστικών συγχωνεύσεων, προτάσσοντας τη βελτίωση της λειτουργίας των επιχειρήσεων προς όφελος του φυσικού πόρου και της κοινωνίας. Στο ίδιο πλαίσιο, η Νέα Αριστερά δηλώνει αντίθετη «από θέση αρχής» στη μεταφορά της διαχείρισης των υδάτων σε ανώνυμες εταιρείες που λειτουργούν με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Η εκτόξευση του ενεργειακού κόστους για τις ΔΕΥΑ δημιουργεί άμεση πίεση στα τιμολόγια νερού, καθώς το ρεύμα αποτελεί έως και τη μισή λειτουργική δαπάνη σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε η Πέρκα. Όσο το ενεργειακό βάρος παραμένει υψηλό και οι λύσεις τύπου «Απόλλων» δεν υλοποιούνται, οι δημοτικές επιχειρήσεις έχουν δύο επιλογές: να μετακυλίσουν μέρος του κόστους στους λογαριασμούς ή να συσσωρεύουν χρέη προς τους παρόχους ενέργειας, με κίνδυνο για την ομαλή λειτουργία των δικτύων.
Η αποτυχία του προγράμματος «Απόλλων», που είχε παρουσιαστεί ως εργαλείο μείωσης κατά 50% του ενεργειακού κόστους μέσω σύνδεσης με έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ιδιωτών, αφήνει τις ΔΕΥΑ εκτεθειμένες στις διακυμάνσεις των τιμών ρεύματος. Η Νέα Αριστερά υποστηρίζει ότι μια εναλλακτική θα ήταν η χρηματοδότηση ιδιόκτητων έργων καθαρής ενέργειας από τους ίδιους τους φορείς ύδρευσης, άρα πιο σταθερό κόστος για δεκαετίες και μικρότερη ανάγκη αυξήσεων στους λογαριασμούς νερού.
Σχόλιο 
: Για τον πολίτη και τον επαγγελματία, η ουσία της σύγκρουσης δεν είναι μόνο θεσμική, αλλά καθαρά οικονομική: ποιος θα πληρώσει το ενεργειακό κόστος ΔΕΥΑ τα επόμενα χρόνια. Αν δεν υπάρξει σταθερό μοντέλο ενεργειακής θωράκισης των δημοτικών επιχειρήσεων, είτε μέσω πραγματικών επενδύσεων σε ΑΠΕ είτε μέσω στοχευμένης στήριξης, η πίεση θα μεταφερθεί αργά ή γρήγορα στους λογαριασμούς νερού και στην ποιότητα των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης.
#ΔΕΥΑ #ΕΔΕΥΑ #ΕΥΔΑΠ #ΕΥΑΘ #ΡυθμιστικήΑρχήΑποβλήτωνΕνέργειαςκαιΥδάτων
