Η θεσμική θωράκιση βουλευτή, κατά τον ειδικό αγορητή του ΣΥΡΙΖΑ Θεόφιλο Ξανθόπουλο, δεν ξεκινά από νέες συνταγματικές διατάξεις αλλά από τον σεβασμό του ισχύοντος Συντάγματος από την κυβέρνηση. Με αφορμή τη συζήτηση στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος, έθεσε στο στόχαστρο τον τρόπο λειτουργίας της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας σε έλεγχο, εξεταστικές και νομοθέτηση.
Η θεσμική θωράκιση βουλευτή, όπως την περιέγραψε στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος ο Θεόφιλος Ξανθόπουλος, προϋποθέτει πρώτα τον σεβασμό των υφιστάμενων κανόνων από την εκτελεστική εξουσία. Ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι ζητά συνταγματοποίηση αρχών που, στην πράξη, παρακάμπτει σε ελεγκτικό και νομοθετικό έργο.
Πώς ορίζεται σήμερα η θεσμική θωράκιση βουλευτή;
Ο Ξανθόπουλος υποστήριξε ότι το άρθρο 60 του Συντάγματος, σε συνδυασμό με τον Κανονισμό της Βουλής, ήδη κατοχυρώνει επαρκώς τον ρόλο του βουλευτή. Κατά την άποψή του, το πρόβλημα δεν είναι το συνταγματικό πλαίσιο, αλλά η «αυταρχική αντίληψη» με την οποία η πλειοψηφία ασκεί την εξουσία της, ιδίως στον κοινοβουλευτικό έλεγχο.
Ενδεικτικά ανέφερε υπουργούς που είτε δεν απαντούν σε ερωτήσεις είτε περιορίζονται σε τυπική παράθεση νομοθεσίας, αδειάζοντας από περιεχόμενο την ελεγκτική λειτουργία. Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε και τη διαχείριση εξεταστικών επιτροπών, όπου –όπως είπε– η άρνηση για διακομματικό προεδρείο και ο έλεγχος της λίστας μαρτύρων περιορίζουν ουσιαστικά τα δικαιώματα της αντιπολίτευσης.
Γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ αμφισβητεί την αναθεώρηση των άρθρων 29, 73 και 77;
Για το άρθρο 29, ο ειδικός αγορητής υπερασπίστηκε τη λογική του Συντάγματος του 1975 ως απάντηση στην «καχεκτική δημοκρατία» της προδικτατορικής περιόδου, προειδοποιώντας ότι η προσαρμογή σε «τρέχουσες απόψεις» μπορεί να μετατρέψει το Σύνταγμα σε «τυφλοσούρτη της πολιτικής πραγματικότητας». Την ίδια στιγμή, άνοιξε μέτωπο με τις απόλυτες απαγορεύσεις πολιτικής έκφρασης για δικαστικούς, ένστολους και υπαλλήλους του Δημοσίου και των ΟΤΑ, θέτοντας το ερώτημα αν η επαγγελματική ιδιότητα μπορεί να υπερισχύει διαρκώς της ιδιότητας του πολίτη.
Στο άρθρο 73, άσκησε κριτική στην κυβερνητική πρόταση για συνταγματική κατοχύρωση της «καλής νομοθέτησης», αντιπαραβάλλοντας την εμπειρία συνεχών διαδικασιών κατεπείγοντος από το 2019 χωρίς, όπως είπε, ουσιαστικό λόγο. Επισήμανε επίσης ότι, παρά τη συνταγματική πρόβλεψη, ο εφαρμοστικός νόμος για τη λαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία δεν έχει έρθει στη Βουλή, προτείνοντας συγκεκριμένα όρια (όπως αριθμό υπογραφών και πλήθος προτάσεων) που θα έπρεπε να ρυθμίζονται.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Οι ενστάσεις για τη θεσμική θωράκιση βουλευτή αφορούν άμεσα την ποιότητα της αντιπροσώπευσης και του ελέγχου της κυβέρνησης, άρα και τον τρόπο που παράγονται οι νόμοι που σας αφορούν σε φόρους, παροχές και δικαιώματα. Όταν οι εξεταστικές επιτροπές και η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας λειτουργούν με περιορισμούς στη μαρτυρία και στην κλήση προσώπων, ο πολίτης βλέπει λιγότερη διαφάνεια σε κρίσιμες υποθέσεις, όπως οι υποκλοπές.
Η κριτική για κατάχρηση του κατεπείγοντος και για εκπρόθεσμες τροπολογίες σημαίνει ότι σημαντικές ρυθμίσεις μπορεί να περνούν χωρίς επαρκή δημόσια συζήτηση, μειώνοντας τη δυνατότητα κοινωνικών φορέων και πολιτών να αντιδράσουν εγκαίρως. Η μη ενεργοποίηση της λαϊκής νομοθετικής πρωτοβουλίας στερεί από τους πολίτες ένα θεσμοθετημένο εργαλείο άμεσης παρέμβασης στην παραγωγή νόμων, το οποίο θα μπορούσε να λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα κόμματα.
Σχόλιο 
: Η αντιπαράθεση γύρω από τη συνταγματική αναθεώρηση δείχνει ότι το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο το κείμενο του Συντάγματος, αλλά ο τρόπος που η εκάστοτε πλειοψηφία αντιλαμβάνεται τα όρια της εξουσίας της μέσα στη Βουλή. Όταν η συζήτηση για θεσμούς χρησιμοποιείται ταυτόχρονα για να αποδοθούν πολιτικές ευθύνες –όπως στην υπόθεση της «εγκληματικής οργάνωσης» ή των υποκλοπών– αποκαλύπτεται μια σταθερή τάση: η θεσμική αρχιτεκτονική γίνεται πεδίο κομματικής σύγκρουσης, αντί να λειτουργεί ως κοινός κανόνας που προηγείται των συγκυριών.
#ΣΥΡΙΖΑ #ΘεόφιλοςΞανθόπουλος #ΝέαΔημοκρατία #Σύνταγμα #Βουλή
