Το ιδιωτικό χρέος παραμένει το πιο επίμονο αποτύπωμα της κρίσης και η κυβέρνηση απαντά με ένα ενιαίο σχέδιο παρεμβάσεων σε φόρους, εισφορές, τράπεζες και πρώτη κατοικία. Στόχος είναι να αποκατασταθεί η ρευστότητα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις και να περιοριστεί ο κίνδυνος μόνιμου αποκλεισμού από την οικονομική δραστηριότητα.
Το ιδιωτικό χρέος παραμένει το κεντρικό μακροοικονομικό ρίσκο, με ληξιπρόθεσμα άνω των 114,5 δισ. € στην Εφορία και 50,8 δισ. € στα ασφαλιστικά ταμεία, ενώ μόλις το 6,8% των οφειλών βρίσκεται σε ρύθμιση. Σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση επιχειρεί μια ταυτόχρονη αναδιάταξη του πλαισίου ρυθμίσεων, ακατάσχετου, εξωδικαστικού μηχανισμού και προστασίας κύριας κατοικίας, ώστε να επανέλθει η ρευστότητα χωρίς να υπονομευθεί η φορολογική συμμόρφωση.
Πώς αλλάζει το ιδιωτικό χρέος με 72 δόσεις και υψηλότερο ακατάσχετο;
Κεντρικός άξονας είναι η νέα ρύθμιση έως 72 δόσεων για παλαιές οφειλές προς ΑΑΔΕ και ΚΕΑΟ έως 31 Δεκεμβρίου 2023, που δεν ήταν σε ενεργή ρύθμιση στις 21 Απριλίου 2026, λειτουργώντας ως γέφυρα ανάμεσα στην πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων και τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό. Για χρέος 18.000 €, η μηνιαία δόση υποχωρεί ενδεικτικά από περίπου 750 € σε περίπου 250 € πριν από τόκους, μειώνοντας δραστικά τη μηνιαία πίεση σε νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, το όριο ακατάσχετου στους τραπεζικούς λογαριασμούς για οφειλές προς το Δημόσιο αυξάνεται από 1.250 € σε 1.600 € τον μήνα, απελευθερώνοντας έως 350 € μηνιαίως για όσους βρίσκονται υπό αναγκαστικά μέτρα. Αντίστοιχα, για οφειλές προς ιδιώτες και τράπεζες το ακατάσχετο διαμορφώνεται στα 1.600 € για ατομικούς λογαριασμούς και στα 2.200 € για κοινούς, περιορίζοντας τον κίνδυνο πλήρους οικονομικής ασφυξίας.
Ποιο ρόλο αποκτά ο νέος Εξωδικαστικός και η πρώτη κατοικία;
Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός αποκτά πιο μαζικό χαρακτήρα, καθώς το κατώφλι ένταξης μειώνεται από 10.000 € σε 5.000 €, ανοίγοντας την πόρτα σε περίπου 1 εκατομμύριο μικρούς οφειλέτες. Μέσα από μία ενιαία διαδικασία ρυθμίζονται χρέη προς Εφορία, ταμεία, τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης, με δυνατότητα έως 240 δόσεων για Δημόσιο και έως 420 δόσεων για χρηματοδοτικούς φορείς, κάτι που μετατρέπει συσσωρευμένα χρέη σε μακροχρόνιες υποχρεώσεις διαχειρίσιμου ύψους.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο μηχανισμός ήδη επιταχύνει, με 2.205 νέες ρυθμίσεις τον Μάιο για αρχικές οφειλές 564 εκατ. €, αυξημένες κατά 65% σε σχέση με έναν χρόνο πριν, και συνολικά 60.388 ρυθμίσεις για 18,64 δισ. € από την έναρξη λειτουργίας. Το νέο πλαίσιο επεκτείνει τον ρόλο του Εξωδικαστικού και στην κύρια κατοικία, επιτρέποντας τον διαχωρισμό της από την υπόλοιπη περιουσία και χρήση της αξίας του σπιτιού ως βάσης ρύθμισης, ενώ άλλα περιουσιακά στοιχεία μπορούν να συμβάλουν στη μείωση της συνολικής οφειλής.
Τι σημαίνει για την ελληνική οικονομία
Η δυνατότητα αποδέσμευσης λογαριασμών με καταβολή 25% της οφειλής και ρύθμιση του υπολοίπου αναμένεται να ανακουφίσει ιδιαίτερα ελεύθερους επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις, που μέχρι σήμερα αδυνατούσαν να πληρώσουν προμηθευτές, μισθούς και ενοίκια λόγω δεσμευμένων λογαριασμών. Η αλλαγή στον υπολογισμό τόκων για ενεργές ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη, με τόκο πλέον στη μηνιαία δόση αντί στο συνολικό υπόλοιπο, μειώνει το τελικό κόστος εξυπηρέτησης και απελευθερώνει μελλοντικό διαθέσιμο εισόδημα.
Η δημιουργία Μητρώου Ιδιωτικού Χρέους δίνει στο κράτος ενιαία εικόνα για υποχρεώσεις προς ΑΑΔΕ, ΚΕΑΟ, τράπεζες, servicers και λοιπούς πιστωτές, επιτρέποντας στοχευμένες πολιτικές αντί για αποσπασματικές ρυθμίσεις. Η επιτυχία του σχεδίου θα κριθεί από την αύξηση των αιτήσεων και των ολοκληρωμένων ρυθμίσεων στον Εξωδικαστικό, τη μείωση των δεσμευμένων λογαριασμών και τη σταδιακή κάμψη των ληξιπρόθεσμων, αλλά και από το πόσες ρυθμίσεις θα παραμείνουν ενεργές σε βάθος χρόνου χωρίς να δημιουργείται νέα γενιά «κόκκινων» οφειλών.
Σχόλιο 
: Για τον Έλληνα καταναλωτή, το υψηλότερο ακατάσχετο και οι περισσότερες δόσεις μεταφράζονται σε άμεση ανάσα ρευστότητας και μικρότερη πιθανότητα να χαθεί η κύρια κατοικία. Για τις επιχειρήσεις, η αποδέσμευση λογαριασμών και η πρόσβαση στον Εξωδικαστικό ακόμη και για μικρά ποσά μπορεί να αποτρέψει λουκέτα, να στηρίξει την απασχόληση και να σταθεροποιήσει τις τράπεζες, υπό την προϋπόθεση ότι οι ρυθμίσεις θα τηρηθούν και δεν θα εξελιχθούν σε έναν νέο κύκλο καθυστερήσεων.
Διαβάστε επίσης:
Fitch αναβάθμιση για ελληνικές τράπεζες και νέα φάση κερδοφορίας
Ανδρουλάκης παρουσιάζει επτά παρεμβάσεις για μικρομεσαίες επιχειρήσεις
#Ιδιωτικόχρέος #Εξωδικαστικόςμηχανισμός #ΑΑΔΕ #ΕΦΚΑ #ΝόμοςΚατσέλη
