Ο Κάθετος Διάδρομος αναδεικνύεται σε πραγματικό εξαγωγικό άξονα φυσικού αερίου, με αυξημένες δεσμεύσεις δυναμικότητας και νέους παίκτες. Η Ελλάδα ενισχύει τον ρόλο της ως πύλη εισόδου αερίου προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, με άμεσες επιπτώσεις στις ροές, τις τιμές και τη βιωσιμότητα των υποδομών.
Ο Κάθετος Διάδρομος αναδεικνύεται σε πραγματικό εξαγωγικό άξονα φυσικού αερίου, καθώς τα ποσοστά δέσμευσης δυναμικότητας στο τμήμα Ελλάδα–Βουλγαρία και στο σημείο σύνδεσης με το FSRU Αλεξανδρούπολης καταγράφουν ιστορικά υψηλά. Οι ετήσιες δημοπρασίες δείχνουν ότι η Ελλάδα παγιώνεται ως κόμβος εισαγωγής και επανεξαγωγής αερίου προς τη Βαλκανική και την Κεντρική Ευρώπη.
Πώς αλλάζει ο Κάθετος Διάδρομος τον χάρτη φυσικού αερίου;
Η δέσμευση άνω του 45% της δυναμικότητας στο βασικό σκέλος Σιδηρόκαστρο–Kulata μέχρι και το 2030, σε συνδυασμό με την υψηλή ζήτηση στο σημείο Αμφιτρίτη, σηματοδοτεί ουσιαστική αναβάθμιση του ρόλου του άξονα Νότου–Βορρά. Το νέο καθεστώς μειωμένων ταριφών και «ενδιάμεσων σταθμών» δέσμευσης δυναμικότητας κρίνεται επιτυχημένο, καθώς αυξάνει την εμπορική ελκυστικότητα των ελληνικών υποδομών.
Κρίσιμο στοιχείο είναι ότι ο Κάθετος Διάδρομος εντάσσεται πλέον στο ευρωπαϊκό σύστημα ως διαδρομή όπου το αέριο μπορεί να πωλείται τόσο στις χώρες διέλευσης όσο και να διακλαδώνεται προς νέους προορισμούς. Εκτός από τη Βουλγαρία, που φαίνεται να απορροφά τη μερίδα του λέοντος, μέρος της δεσμευμένης χωρητικότητας μπορεί να κατευθυνθεί προς Ρουμανία, Μολδαβία και μέσω διακλαδώσεων προς Ουγγαρία ή Σλοβακία.
Ποιοι κερδίζουν από τη νέα ζήτηση και ποιοι απουσιάζουν;
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, δεν υπήρξε ενδιαφέρον για δέσμευση ποσοτήτων από την Ουκρανία, η οποία φαίνεται να έχει ήδη καλύψει τις ανάγκες της για τον επόμενο χειμώνα, όπως δείχνει και η περιορισμένη χρήση του αγωγού με την Πολωνία. Αυτή η απουσία δεν θεωρείται κρίσιμη για τη βιωσιμότητα του Διαδρόμου, καθώς ο ΔΕΣΦΑ υπογραμμίζει ότι το βασικό είναι το συνολικό «κλείσιμο» χωρητικότητας, ανεξαρτήτως χώρας προορισμού ή προμηθευτή.
Την ίδια στιγμή, εμφανίζονται 4–5 νέοι παίκτες που δεν είχαν μέχρι σήμερα παρουσία στον άξονα Νότου–Βορρά, διευρύνοντας τη βάση των traders και ενισχύοντας τον ανταγωνισμό. Στους παραδοσιακούς συμμετέχοντες, όπως η Bulgargaz και η ΔΕΠΑ, προστίθενται σχήματα όπως η Atlantic SEE LNG Trade σε συνεργασία με την AKTOR, με τη ΔΕΠΑ να δεσμεύει το 59% της δημοπρατούμενης ποσότητας για το φετινό έτος αερίου και επιπλέον όγκους για τα επόμενα χρόνια, ενώ δυναμική χαρακτηρίζεται και η παρουσία της Metlen.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Η αυξημένη ζήτηση στο σημείο Αμφιτρίτη, όπου το εθνικό σύστημα συνδέεται με το FSRU Αλεξανδρούπολης, οδήγησε σε υπερκάλυψη της προσφερόμενης δυναμικότητας των 35 GWh ημερησίως, αναδεικνύοντας ανάγκη για πρόσθετες ποσότητες. Για τον Έλληνα καταναλωτή και τις επιχειρήσεις, η ενίσχυση των ροών και του ανταγωνισμού στις εισαγωγές μπορεί να λειτουργήσει σταθεροποιητικά στις τιμές, περιορίζοντας τον κίνδυνο έντονων διακυμάνσεων, χωρίς όμως να εγγυάται φθηνό αέριο, καθώς οι διεθνείς τιμές παραμένουν καθοριστικός παράγοντας.
Παράλληλα, η ανθεκτικότητα του ρωσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά, με ενδεικτική τη δέσμευση όλου του capacity στο σημείο Strandza–Malkochlar μεταξύ Βουλγαρίας και Τουρκίας, δείχνει ότι η ήπειρος θα συνεχίσει να κινείται σε ένα μικτό καθεστώς προμηθευτών. Η παρουσία ρωσικού αερίου μέχρι και το έτος 2026/2027, και η πιθανότητα έστω και μικρής παράτασης, διαμορφώνουν ένα περιβάλλον όπου η Ελλάδα μπορεί να αξιοποιήσει τον ρόλο της ως κόμβος για να διαπραγματεύεται καλύτερους όρους προμήθειας, με έμμεσο όφελος για λογαριασμούς ρεύματος και φυσικού αερίου.
Σχόλιο 
: Η εικόνα που προκύπτει από τις δημοπρασίες μέχρι και το 2040 δείχνει ότι ο Κάθετος Διάδρομος περνά από τη φάση του σχεδιασμού στη φάση της πραγματικής εμπορικής αξιοποίησης. Για την ελληνική αγορά αυτό μεταφράζεται σε μεγαλύτερη ασφάλεια εφοδιασμού, περισσότερες επιλογές προμήθειας για τους προμηθευτές και, σε βάθος χρόνου, πιο ανταγωνιστικές συνθήκες κόστους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, εφόσον οι διεθνείς τιμές δεν κινηθούν ανοδικά.
Διαβάστε επίσης:
ΔΕΣΦΑ και NOMAGAS επιβεβαιώνουν τον αγωγό Ελλάδας–Βόρειας Μακεδονίας
Κάθετος Διάδρομος: Βρυξέλλες και διαχειριστές σχεδιάζουν νέα αναβάθμιση
#ΚάθετοςΔιάδρομος #ΔΕΣΦΑ #φυσικόαέριο #Αλεξανδρούπολη #FSRUΑλεξανδρούπολης
