Το κόστος ζωής στην Ελλάδα αλλάζει πρόσωπο, με συγκεκριμένα αγαθά και υπηρεσίες να εκτοξεύονται πολύ πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Τα νέα στοιχεία δείχνουν ότι πίσω από τον «μέσο όρο» κρύβονται νησίδες ακραίας ακρίβειας που πιέζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Το κόστος ζωής στην Ελλάδα αλλάζει δομή και ποιότητα, με ορισμένες κατηγορίες να γίνονται πραγματικά «χρυσάφι» σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρωζώνη. Τα στοιχεία της Eurostat από το 2015 μέχρι σήμερα φωτίζουν ένα διπλό παράδοξο: συνολικά η χώρα φαίνεται πιο «ήπια» στις αυξήσεις, αλλά σε κρίσιμους κλάδους η απόκλιση είναι εντυπωσιακή.
Πού εκτοξεύεται το κόστος ζωής για μετακινήσεις και τουρισμό;
Οι διεθνείς αεροπορικές μετακινήσεις είναι η πιο κραυγαλέα περίπτωση, με τα εισιτήρια να έχουν ανατιμηθεί στην Ελλάδα κατά 293% έναντι 49% στην Ευρωζώνη. Η διαφορά – 163% υψηλότερη άνοδος – μεταφράζεται σε σοβαρό ανταγωνιστικό μειονέκτημα για τον εισερχόμενο τουρισμό και τα ταξίδια των Ελλήνων στο εξωτερικό.
Από κοντά ακολουθούν και οι εσωτερικές πτήσεις, όπου η άνοδος των τιμών στην Ελλάδα είναι κατά 134,2% μεγαλύτερη από την Ευρωζώνη. Τα πακέτα διακοπών έχουν επίσης ανατιμηθεί κατά 16% ταχύτερα, ενώ οι υπηρεσίες μεταφοράς επιβατών συνολικά τρέχουν 22% πιο γρήγορα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, φορτώνοντας επιπλέον κόστος σε τουρισμό, logistics και καθημερινές μετακινήσεις.
Τι δείχνουν τα ράφια για τρόφιμα και βασικά είδη;
Στα τρόφιμα, η εικόνα είναι πιο ύπουλη: δεν αφορά τα πάντα, αλλά συγκεκριμένες κατηγορίες που είναι βασικές για το ελληνικό τραπέζι. Όσπρια, φρέσκα ή διατηρημένα, έχουν ακριβύνει κατά 35% περισσότερο στην Ελλάδα από το 2015 σε σχέση με την Ευρωζώνη, ενώ στα αποξηραμένα φρούτα η διαφορά φτάνει το 27%.
Στα λαχανικά η επιβάρυνση κινείται μεταξύ 23% και 26% πάνω από τον ευρωπαϊκό ρυθμό, ενώ στο τσάι η απόκλιση είναι 16% και στον καφέ 14,5%. Το κρέας έχει αυξηθεί κατά 11,1% ταχύτερα, ενώ ακόμη και οι βρεφικές τροφές, ένα απολύτως ανελαστικό αγαθό, εμφανίζουν 12% μεγαλύτερη άνοδο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.
Πολιτισμός, τεχνολογία και τιμές υπηρεσιών «τρέχουν» μπροστά
Πολύ μεγάλο χάσμα ανατιμήσεων καταγράφεται και σε υπηρεσίες πολιτισμού, όπως μουσεία, βιβλιοθήκες και πολιτιστικοί χώροι. Σε μια χώρα που επενδύει στην εικόνα της ως πολιτιστικού προορισμού, το αυξημένο κόστος πρόσβασης σε αυτούς τους χώρους λειτουργεί αποτρεπτικά για κατοίκους και επισκέπτες.
Αντίστοιχα, αξεσουάρ για κινητά και υπολογιστές εμφανίζουν σημαντικά ταχύτερες ανατιμήσεις σε σχέση με την Ευρωζώνη. Την ίδια στιγμή, οι υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας μεν φθηναίνουν, αλλά η μείωση είναι μόλις 1% στην Ελλάδα έναντι 19,6% στην ΕΕ, δηλαδή 22% μικρότερη αποκλιμάκωση – πρακτικά, χαμένη ευκαιρία για ουσιαστική ανακούφιση σε έναν ώριμο, τεχνολογικό κλάδο.
Πώς εξηγείται το «παράδοξο» του συνολικού κόστους ζωής;
Σε επίπεδο συνολικού δείκτη τιμών, η εικόνα φαίνεται πιο ήπια: από το 2015 μέχρι σήμερα, το κόστος ζωής στην Ελλάδα έχει αυξηθεί κατά 29%, όταν στην Ευρωζώνη η άνοδος είναι 32,7%. Η «ψαλίδα» αυτή όμως πρέπει να διαβαστεί μαζί με το γεγονός ότι στην Ελλάδα οι τιμές είχαν μείνει παγωμένες για χρόνια, λόγω κρίσης, κατάρρευσης εισοδημάτων και αγοραστικής δύναμης.
Καθώς η ανάπτυξη εδραιώνεται και τα εισοδήματα αυξάνονται τα τελευταία χρόνια, οι τιμές δείχνουν να «τρέχουν» για να καλύψουν χαμένο έδαφος. Οι διαδοχικές διεθνείς κρίσεις, από την ενέργεια μέχρι τα εφόδια, λειτουργούν ως τεστ αντοχής για τον βαθμό ανταγωνισμού και την αποτελεσματικότητα της εγχώριας αγοράς.
Ακρίβεια, αγορά και η «συμφωνία κυρίων» που δοκιμάζεται
Πλέον, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της Eurostat, οι τιμές στην Ελλάδα αυξάνονται ταχύτερα από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η χαρτογράφηση των κλάδων με ανατιμήσεις πολύ υψηλότερες από την υπόλοιπη Ευρωζώνη αποκτά ειδικό βάρος, καθώς αναδεικνύει πού η αγορά δεν λειτουργεί όπως θα έπρεπε.
Σίγουρα υπάρχουν ειδικές εξηγήσεις σε ορισμένες περιπτώσεις, όμως σε αρκετά αγαθά και υπηρεσίες φαίνεται πως κάτι πάει δομικά στραβά στον τρόπο που διαχρονικά λειτουργεί η εγχώρια αγορά. Η συζήτηση αυτή, ειδικά τώρα που στο τραπέζι βρίσκεται η «συμφωνία κυρίων» κυβέρνησης–επιχειρήσεων και η ακρίβεια πιέζει κοινωνικά αλλά και πολιτικά, δεν μπορεί να αναβληθεί ούτε να γίνει με παρωπίδες.
SBC Red Line
Η μεγάλη αντίφαση είναι ότι το συνολικό κόστος ζωής δείχνει «λογικό», αλλά κάτω από τον μέσο όρο κρύβονται τσέπες ακραίας ακρίβειας σε αερομεταφορές, τουρισμό και βασικά τρόφιμα. Αυτές οι τσέπες είναι που καθορίζουν τελικά την εμπειρία του πολίτη και την εικόνα της χώρας προς τα έξω.
Για τις επιχειρήσεις, οι ανατιμήσεις σε μεταφορές, ενέργεια και εισροές τροφίμων συμπιέζουν περιθώρια και ανταγωνιστικότητα, ιδιαίτερα σε τουρισμό, εστίαση και logistics. Για τα νοικοκυριά, η ακρίβεια σε κρέας, όσπρια, βρεφικές τροφές και μετακινήσεις μεταφράζεται σε μόνιμη απώλεια πραγματικού εισοδήματος, ακόμη κι αν ο μισθός αυξάνεται ονομαστικά.
Η επόμενη μέρα θα κριθεί από το αν η «συμφωνία κυρίων» θα γίνει πραγματική αναδιάρθρωση της αγοράς ή απλώς επικοινωνιακή ανάπαυλα. Χωρίς διαφάνεια στις τιμολογήσεις, ενίσχυση του ανταγωνισμού και στοχευμένους ελέγχους, το αφήγημα της ανάπτυξης θα σκοντάφτει διαρκώς πάνω σε ένα επίμονα ακριβό καλάθι για πολίτες και επιχειρήσεις.
Διαβάστε επίσης:
Πληθωρισμός 4,4% τον Ιούνιο με επίμονη ακρίβεια σε τρόφιμα και στέγη
#κόστοςζωής #ακρίβεια #Ελλάδα #Ευρωζώνη #αεροπορικάεισιτήρια #τρόφιμα #τουρισμός #μεταφορές #τιμέςκαταναλωτή #Eurostat #εισόδημα #πληθωρισμός #ελληνικήαγορά #πακέταδιακοπών #κινητήτηλεφωνία
