Ο Μιχαΐλο Ντραπάτι αναλαμβάνει την ηγεσία των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων σε μια στιγμή έντονης κοινωνικής και πολιτικής πίεσης στο Κίεβο. Η αλλαγή στην κορυφή του στρατεύματος, μετά την αποπομπή του δημοφιλούς υπουργού Άμυνας, ανοίγει νέο κύκλο ερωτημάτων για τη στρατηγική της Ουκρανίας στον πόλεμο και τη σχέση προεδρίας–στρατού.
Ο Μιχαΐλο Ντραπάτι τοποθετείται στην κορυφή της στρατιωτικής ιεραρχίας της Ουκρανίας σε μια φάση όπου η κόπωση του πολέμου, η κοινωνική δυσαρέσκεια και οι εσωτερικές τριβές στο σύστημα ασφάλειας συσσωρεύονται επικίνδυνα. Η επιλογή του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι επιχειρεί να απαντήσει ταυτόχρονα στην ανάγκη για στρατιωτική αποτελεσματικότητα και για αποσυμπίεση ενός πολιτικού κλίματος που έδειχνε να εκτροχιάζεται.
Ποιος είναι ο Μιχαΐλο Ντραπάτι και γιατί επιλέχθηκε τώρα;
Ο Μιχαΐλο Ντραπάτι, γεννημένος το 1982 και εκπαιδευμένος στα τεθωρακισμένα, ανήκει στη γενιά των αξιωματικών που σφυρηλατήθηκαν στον πόλεμο του Ντονμπάς από το 2014 και μετά. Η φήμη του ως διοικητή πρώτης γραμμής εδραιώθηκε με την άμυνα της Κριβί Ριχ και την απελευθέρωση κρίσιμων περιοχών στο νότιο μέτωπο μετά τη ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας το 2022.
Καθοριστική για το προφίλ του ήταν η διαχείριση κρίσεων, από την αναχαίτιση της ρωσικής προέλασης κοντά στο Χάρκοβο έως την ανάληψη ευθύνης για φονική πυραυλική επίθεση σε πεδίο εκπαίδευσης, όταν είχε υποβάλει την παραίτησή του. Αυτή η σπάνια για καιρό πολέμου δημόσια ανάληψη ευθύνης ενίσχυσε την εικόνα του ως αξιωματικού που δεν προσκολλάται στην καρέκλα και λειτουργεί με θεσμικά αντανακλαστικά.
Πώς συνδέεται η αλλαγή ηγεσίας με την κρίση στο Κίεβο;
Η ανάδειξη του Ντραπάτι έρχεται αμέσως μετά την αποπομπή του δημοφιλούς υπουργού Άμυνας Μιχαΐλο Φεντόροφ, η οποία πυροδότησε μαζικές διαδηλώσεις σε Κίεβο και άλλες πόλεις. Οι διαδηλωτές δεν ζήτησαν μόνο την επιστροφή του Φεντόροφ, αλλά και την απομάκρυνση του τότε αρχηγού Γενικού Επιτελείου, Ολεξάντρ Σύρσκι, καταγγέλλοντας στρατηγικές επιλογές που θεωρούσαν υπερβολικά φθοράς και ανεπαρκώς συντονισμένες με τις ανάγκες της πρώτης γραμμής.
Ο Ντραπάτι ήταν ο μόνος στρατηγός που υπερασπίστηκε δημοσίως τον Φεντόροφ, περιγράφοντας το υπουργείο Άμυνας ως πραγματικό εταίρο του στρατού και αναγνωρίζοντας τις προσπάθειες μεταρρύθμισης απέναντι σε ένα ανθεκτικό «παλιό σύστημα». Έτσι, η προαγωγή του διαβάζεται και ως πολιτικό μήνυμα προς την κοινωνία και το στράτευμα ότι η προεδρία δεν αγνοεί τις φωνές που ζητούν εκσυγχρονισμό, ταχύτερες αποφάσεις και μεγαλύτερη διαφάνεια στη στρατιωτική διοίκηση.
Ποιο είναι το θεσμικό και γεωπολιτικό διακύβευμα για την Ουκρανία;
Η Ουκρανία βρίσκεται στο πέμπτο έτος πολέμου με μια οικονομία σε καθεστώς διαρκούς κινητοποίησης, εξαρτημένη από τη δυτική χρηματοδότηση και τη στρατιωτική βοήθεια, ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να ευθυγραμμίσει τους θεσμούς της με τα ευρωπαϊκά κριτήρια. Η σταθερότητα της στρατιωτικής ηγεσίας και η ικανότητά της να συνεργάζεται με ένα μεταρρυθμιστικό –αλλά πολιτικά πιεσμένο– υπουργείο Άμυνας είναι κρίσιμες τόσο για την αποτελεσματικότητα στο πεδίο όσο και για την αξιοπιστία της χώρας απέναντι σε ΕΕ, ΝΑΤΟ και διεθνείς χρηματοπιστωτικούς θεσμούς.
Οι αντικρουόμενες αναγνώσεις της κίνησης Ζελένσκι, από όσους τη θεωρούν «δημοκρατικό διορθωτικό» υπό την πίεση της κοινωνίας έως όσους τη βλέπουν ως αυτοπροκαλούμενη εσωτερική κρίση, υπογραμμίζουν το λεπτό ισοζύγιο μεταξύ πολιτικού ελέγχου και επιχειρησιακής αυτονομίας του στρατού. Για τους ευρωπαίους εταίρους, η ικανότητα του Κιέβου να διαχειρίζεται τέτοιες κρίσεις χωρίς αποσταθεροποίηση αποτελεί βασικό κριτήριο για τη συνέχιση της στήριξης σε χρήμα, οπλισμό και θεσμική ενσωμάτωση.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η τοποθέτηση του Μιχαΐλο Ντραπάτι και η προσπάθεια επαναφοράς ισορροπίας στο ουκρανικό σύστημα άμυνας έχουν διττή σημασία: αφενός επηρεάζουν τη διάρκεια και την ένταση του πολέμου, άρα και το ενεργειακό και ναυτιλιακό ρίσκο στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, αφετέρου διαμορφώνουν το πλαίσιο στο οποίο η ΕΕ θα συνεχίσει να κατανέμει πόρους προς το Κίεβο. Η σταθερότερη στρατιωτική διοίκηση στην Ουκρανία μειώνει τον κίνδυνο απρόβλεπτων κλιμακώσεων, κάτι που ενδιαφέρει άμεσα την ελληνική ναυτιλία, τις εξαγωγές και το κόστος ασφάλισης θαλάσσιων μεταφορών, ενώ ενισχύει το επιχείρημα για πιο στοχευμένη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων, στα οποία η Ελλάδα διεκδικεί σταθερά αυξημένο μερίδιο.
Σχόλιο
: Η ανάδειξη του Ντραπάτι συνιστά υπενθύμιση ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία παραμένει ανοιχτή μεταβλητή για την ευρωπαϊκή οικονομία και άρα για την Ελλάδα, από τις τιμές ενέργειας έως τις δημοσιονομικές προτεραιότητες της ΕΕ. Για την Αθήνα, η εξέλιξη ενισχύει την ανάγκη ενεργού συμμετοχής στις συζητήσεις για την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας, αλλά και για έγκαιρο σχεδιασμό σε ενέργεια, ναυτιλία και άμυνα, καθώς η σταθερότητα στο ουκρανικό μέτωπο θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τον ορίζοντα ρίσκου της ευρωπαϊκής ηπείρου τα επόμενα χρόνια.
Διαβάστε επίσης:
Ρωσία προειδοποιεί Ρούμπιο και ζητά διπλωματική λύση Ουκρανίας
Ρωσία: Πώς στρατολογεί φτωχούς αλλοδαπούς για τον πόλεμο






