Το νέο Σύνταγμα τίθεται από τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο επίκεντρο της συζήτησης για τη συνταγματική αναθεώρηση, με σαφές αίτημα προσαρμογής του θεσμικού πλαισίου στον 21ο αιώνα. Η αντιπαράθεση με ΠΑΣΟΚ και λοιπή αντιπολίτευση μετατρέπει όμως την κορυφαία κοινοβουλευτική διαδικασία σε δοκιμασία αξιοπιστίας για όλο το πολιτικό σύστημα.
Το νέο Σύνταγμα τίθεται από τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο κέντρο μιας συζήτησης που συμπίπτει με την 52η επέτειο της Μεταπολίτευσης και επιχειρεί να συνδέσει τον καταστατικό χάρτη με τις ανάγκες του 21ου αιώνα. Πίσω όμως από τη ρητορική περί «αναγέννησης» του πολιτικού συστήματος, αναδεικνύεται ένα σκληρό μπρα ντε φερ με την αντιπολίτευση για τον έλεγχο των όρων της αναθεώρησης.
Ποιο περιεχόμενο δίνει η κυβέρνηση στο νέο Σύνταγμα;
Ο πρωθυπουργός παρουσίασε μια «καλά μελετημένη εισήγηση» για αναθεώρηση 33 άρθρων, συνδέοντας την ανάγκη αλλαγών με χαμένες ευκαιρίες προηγούμενων κύκλων, όπως η μη αναθεώρηση του άρθρου για τα μη κρατικά πανεπιστήμια. Έθεσε επιπλέον στο τραπέζι συνταγματικούς κανόνες για τα δημοψηφίσματα, την απαγόρευση αναδρομικών φόρων, την προσιτή στέγη και την κατάργηση της επίκλησης «εθνικού θέματος» ως προσχήματος για πρόωρες εκλογές.
Κομβικές είναι και οι προτάσεις για το εκλογικό σύστημα, με ρητή στόχευση στη «διασφάλιση της κυβερνησιμότητας», αλλά και για τον τρόπο λειτουργίας της εκτελεστικής εξουσίας, με υποχρεωτική έγκριση του κυβερνητικού σχεδιασμού από το υπουργικό συμβούλιο. Σημαντική θεσμική τομή προβάλλεται η αλλαγή στο άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών, με μεταφορά της ουσιαστικής αρμοδιότητας στη Δικαιοσύνη και περιορισμό της Βουλής στην τελική απόφαση δίωξης με ονομαστική ψηφοφορία.
Πώς μετατρέπεται η αναθεώρηση σε μετωπική σύγκρουση με ΠΑΣΟΚ;
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να εμφανίσει τη Νέα Δημοκρατία ως τη μόνη δύναμη που προσέρχεται με σαφές περιεχόμενο και διάθεση συνεννόησης, κατηγορώντας τα «ακραία κόμματα» για τυφλή άρνηση και το ΠΑΣΟΚ για «αμήχανο παρών» που ισοδυναμεί με «απών». Η κριτική του προς τον Νίκο Ανδρουλάκη πήρε προσωπικό χαρακτήρα, με τον πρωθυπουργό να υποστηρίζει ότι το ΠΑΣΟΚ «αντλεί υπαρξιακό νόημα μόνο μέσα από τη σύγκρουση με τη ΝΔ».
Η αντιπαράθεση επεκτάθηκε και στο ίδιο το πλαίσιο της αναθεώρησης, με τον πρωθυπουργό να κατηγορεί τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ ότι «παραβιάζει το γράμμα του Συντάγματος» επιμένοντας σε αυξημένη πλειοψηφία 180 βουλευτών. Παράλληλα, αξιοποίησε το συνταγματικό σχήμα των δύο φάσεων για να συνδέσει ανοιχτά τις επόμενες εκλογές με τη λαϊκή νομιμοποίηση των προτεινόμενων αλλαγών, προεξοφλώντας μάλιστα «σοβαρό ενδεχόμενο» νέας αυτοδυναμίας της ΝΔ.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Οι προτάσεις για συνταγματική θωράκιση κατά της αναδρομικής επιβολής φόρων και για την προσιτή στέγη, αν υλοποιηθούν, θα επηρεάσουν άμεσα τη φορολογική ασφάλεια και την καθημερινότητα των νοικοκυριών, περιορίζοντας αιφνιδιασμούς και ενισχύοντας την προβλεψιμότητα. Αντίστοιχα, η αναθεώρηση του άρθρου 86 και η θεσμική εμπλοκή της Δικαιοσύνης στην ευθύνη υπουργών μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά το πώς λογοδοτούν οι πολιτικοί για πράξεις που επηρεάζουν δημόσιο χρήμα και κρατική λειτουργία.
Η επέκταση της επιστολικής ψήφου και η συνταγματική θωράκιση ενός εκλογικού συστήματος που ευνοεί σταθερές κυβερνήσεις θα διαμορφώσουν το πώς και πόσο εύκολα θα αλλάζουν οι κυβερνήσεις τα επόμενα χρόνια. Την ίδια στιγμή, οι ρυθμίσεις για τα δημοψηφίσματα και τον ρόλο της Βουλής στην αναθεώρηση μπορεί να περιορίσουν αιφνίδιες θεσμικές ανατροπές, αλλά και να ενισχύσουν τον ρόλο της εκάστοτε κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας στη χάραξη των κανόνων του παιχνιδιού.
Σχόλιο 
: Η συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση αποκαλύπτει ότι τα κόμματα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν το Σύνταγμα όχι μόνο ως θεσμικό συμβόλαιο, αλλά και ως πεδίο πολιτικής ηγεμονίας. Όταν η κορυφαία θεσμική διαδικασία μετατρέπεται σε μέτρηση κομματικών αντοχών, το πραγματικό διακύβευμα για τον πολίτη είναι αν οι αλλαγές θα υπηρετήσουν τη σταθερότητα και τη λογοδοσία ή θα παγιώσουν την κυριαρχία της εκάστοτε πλειοψηφίας.
Διαβάστε επίσης:
ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ κατηγορεί Μητσοτάκη ότι δεν προστάτευσε τα εισοδήματα
Μητσοτάκης δηλώνει ότι εκλογές δεν θα γίνουν το φθινόπωρο
#ΚυριάκοςΜητσοτάκης #ΝέαΔημοκρατία #ΠΑΣΟΚ #ΝίκοςΑνδρουλάκης #Συνταγματικήαναθεώρηση
