Ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης παρουσιάζεται από το Ιράν ως «ζωτική δύναμη» για την πολυμέρεια, την ώρα που οι υπουργοί Εξωτερικών των κρατών-μελών συνεδριάζουν στο Τσολπόν-Ατα του Κιργιστάν. Η Τεχεράνη επενδύει θεσμικά στην οργάνωση που καθοδηγούν Κίνα και Ρωσία, σε μια συγκυρία έντονων αντιπαραθέσεων για τη διεθνή έννομη τάξη.
Ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης αναδεικνύεται, σύμφωνα με την Τεχεράνη, σε «ζωτική δύναμη για την αυθεντική πολυμέρεια», καθώς οι υπουργοί Εξωτερικών των κρατών-μελών συνεδριάζουν στο Τσολπόν-Ατα του Κιργιστάν με επίκεντρο την περιφερειακή ασφάλεια. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκαΐ υπογράμμισε ότι το Ιράν αποδίδει «μεγάλη σημασία» στην οργάνωση, την οποία εντάσσει ρητά στην αντιπαράθεση με αυτό που περιγράφει ως «επιθετικό μονομερισμό».
Πώς το Ιράν αξιοποιεί τον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης;
Μετά την πλήρη ένταξή του το 2023, το Ιράν εμφανίζεται αποφασισμένο να χρησιμοποιήσει τον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης ως θεσμικό αντίβαρο σε πρακτικές που θεωρεί ότι υπονομεύουν τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ και το διεθνές δίκαιο. Η δημόσια τοποθέτηση Μπαγκαΐ, ότι παραβιάσεις διακρατικών συμφωνιών και «παράνομη χρήση βίας» διαβρώνουν τη διεθνή έννομη τάξη, συνδέει ευθέως τον ρόλο του οργανισμού με την αμφισβήτηση μονομερών κυρώσεων και παρεμβάσεων.
Η συγκυρία της υπουργικής συνάντησης ενόψει της συνόδου κορυφής στο Μπισκέκ προσφέρει στην Τεχεράνη βήμα για να εδραιώσει την εικόνα της ως ενεργού πόλου σε ένα σχήμα όπου ηγετικό ρόλο έχουν η Κίνα και η Ρωσία. Παράλληλα, η συμμετοχή περίπου 20 χωρών που επιδιώκουν ένταξη ή στενότερη συνεργασία με τον οργανισμό διευρύνει για το Ιράν το πεδίο διπλωματικών συνδέσεων πέρα από τα παραδοσιακά δυτικά κέντρα ισχύος.
Ποιο είναι το θεσμικό βάρος της διεύρυνσης του SCO;
Ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης, με 10 μέλη και τριπλή ατζέντα πολιτικής, ασφάλειας και οικονομίας, εξελίσσεται σε πλατφόρμα όπου περιφερειακές δυνάμεις επιχειρούν να διαμορφώσουν κοινό λόγο για την «πολυμέρεια» σε αντιδιαστολή με τις δυτικές συμμαχίες. Η αναμενόμενη παρουσία του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες στη σύνοδο του Μπισκέκ προσδίδει πρόσθετη θεσμική νομιμοποίηση σε μια οργάνωση που διεκδικεί ρόλο στη συζήτηση για την παγκόσμια ασφάλεια.
Το ενδιαφέρον περίπου 20 κρατών για συμμετοχή σε διάφορα επίπεδα δείχνει ότι ο οργανισμός λειτουργεί ως εναλλακτικός πόλος έλξης για χώρες που αναζητούν περιφερειακές ισορροπίες εκτός του παραδοσιακού δυτικού πλαισίου. Η διεύρυνση αυτή, εφόσον υλοποιηθεί, θα ενισχύσει το διαπραγματευτικό βάρος τόσο της Κίνας και της Ρωσίας όσο και περιφερειακών παικτών όπως το Ιράν, σε ζητήματα από την ασφάλεια μέχρι τις ενεργειακές και εμπορικές διαδρομές.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η ενίσχυση του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης διαμορφώνει ένα πιο σύνθετο διπλωματικό περιβάλλον, ιδίως ως προς τις σχέσεις με χώρες της Ευρασίας που συμμετέχουν ή επιδιώκουν να συμμετάσχουν στο σχήμα. Η Αθήνα, ως κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, καλείται να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς η αυξανόμενη θεσμική βαρύτητα του οργανισμού επηρεάζει τις ισορροπίες σε ζητήματα ενεργειακής ασφάλειας και περιφερειακής σταθερότητας.
Σχόλιο 
: Η ρητορική του Ιράν υπέρ της «γνήσιας πολυμέρειας» μέσω του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης αναδεικνύει την τάση δημιουργίας παράλληλων θεσμικών πόλων εκτός του ευρωατλαντικού πλαισίου, κάτι που η ελληνική διπλωματία οφείλει να συνυπολογίζει στον σχεδιασμό της προς Ανατολάς πολιτικής της.
Διαβάστε επίσης:
Ιράν προειδοποιεί χώρες που στηρίζουν αμερικανικά πλήγματα
Πετρέλαιο πάνω από 100 δολάρια καθώς ΗΠΑ και Ιράν κλιμακώνουν
#Ιράν #ΟργανισμόςΣυνεργασίαςτηςΣαγκάης #Κίνα #Ρωσία #ΟΗΕ
