Τα πιλοτικά υπεράκτια αιολικά στο Βόρειο Αιγαίο βρίσκονται αντιμέτωπα με σοβαρή δικαστική εμπλοκή μετά την αποδοχή της προσφυγής του Δήμου Σαμοθράκης για ακύρωση των αδειών παραγωγής. Η εξέλιξη απειλεί να ανατρέψει τον σχεδιασμό για τα πρώτα μεγάλης κλίμακας έργα στη θάλασσα και να καθυστερήσει την ωρίμανση της εφοδιαστικής αλυσίδας για τα μελλοντικά πλωτά πάρκα.
Τα πιλοτικά υπεράκτια αιολικά στο Βόρειο Αιγαίο μπαίνουν σε τροχιά αβεβαιότητας, καθώς απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών κάνει δεκτή την προσφυγή του Δήμου Σαμοθράκης για άρση – ακύρωση της άδειας παραγωγής. Η δικαστική αυτή κίνηση παγώνει τον σχεδιασμό για δύο έργα συνολικής ισχύος 600 MW, που είχαν ενταχθεί στον εθνικό σχεδιασμό ως «προθάλαμος» για την ανάπτυξη της αγοράς υπεράκτιων αιολικών.
Πώς επηρεάζονται τα πιλοτικά υπεράκτια αιολικά και ο εθνικός σχεδιασμός;
Τα δύο έργα σταθερής έδρασης, νοτίως της ακτογραμμής του Έβρου και βορείως – βορειοανατολικά της Σαμοθράκης, αποτελούν κρίσιμο κρίκο για την προετοιμασία των μεγαλύτερων πλωτών πάρκων 1,3 GW έως το 2032. Το ένα αναπτύσσεται από τη ΔΕΗ, μετά την εξαγορά της άδειας από την κοινοπραξία Κοπελούζου – Σαμαρά το 2023, και το άλλο από την ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή και τη Motor Oil σε σχήμα κοινοπραξίας.
Παρότι οι άδειες τους είχαν εκδοθεί πριν από την κατάρτιση του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών, τα έργα ενσωματώθηκαν στον σχεδιασμό ακριβώς για να «χτίσουν» τεχνογνωσία και εφοδιαστική αλυσίδα. Η δικαστική απόφαση, ακόμη κι αν δεν είναι οριστική, μεταφέρει το κέντρο βάρους από το πεδίο των επενδύσεων στις αίθουσες των δικαστηρίων, με χρονικό ορίζοντα που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει.
Ποιο είναι το θεσμικό και επενδυτικό πλαίσιο που δοκιμάζεται;
Τα πιλοτικά έργα αφορούν υπεράκτια αιολικά σταθερής έδρασης, τεχνολογία που δεν μπορεί να γενικευτεί στις ελληνικές θάλασσες λόγω μεγάλου βάθους, αλλά λειτουργεί ως γέφυρα προς τα πλωτά πάρκα. Το πλάνο ανάπτυξης προέβλεπε σχήμα στήριξης με διοικητικά καθοριζόμενη ταρίφα, εγκεκριμένο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το οποίο όμως δεν έχει ακόμη προωθηθεί από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Παράλληλα, βρισκόταν σε εξέλιξη συζήτηση για επενδυτική ενίσχυση μέσω του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νησιών ή άλλων ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων, στοιχείο κρίσιμο για τη βιωσιμότητα των έργων. Η απόφαση του Διοικητικού Εφετείου διαμορφώνει νέους όρους ωρίμανσης, με επικρατέστερο σενάριο σημαντικές καθυστερήσεις και ανοιχτό ενδεχόμενο οριστικής ακύρωσης, εφόσον οι επενδυτές δεν δικαιωθούν σε ανώτερα δικαστήρια όπως το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Βραχυπρόθεσμα, η δικαστική εμπλοκή δεν μεταφράζεται σε άμεση αλλαγή στους λογαριασμούς ρεύματος, καθώς τα πιλοτικά υπεράκτια αιολικά δεν είχαν ακόμη φτάσει σε φάση κατασκευής ή λειτουργίας. Ωστόσο, η καθυστέρηση των 600 MW αφαιρεί από τον μεσοπρόθεσμο σχεδιασμό μια πηγή σταθερής, προβλέψιμης παραγωγής, που θα μπορούσε να λειτουργήσει εξισορροπητικά στις τιμές χονδρικής σε περιόδους υψηλής ζήτησης.
Σε επίπεδο επενδύσεων, η αβεβαιότητα πλήττει την προσπάθεια δημιουργίας εγχώριας εφοδιαστικής αλυσίδας, με συνέπειες για θέσεις εργασίας, τοπικό εισόδημα και τη μελλοντική δυνατότητα μείωσης κόστους στα μεγάλα πλωτά έργα. Αν οι καθυστερήσεις παγιωθούν, η Ελλάδα κινδυνεύει να χάσει χρόνο σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές αγορές, κάτι που σε δεύτερο χρόνο μπορεί να μεταφραστεί σε μικρότερο ανταγωνισμό και υψηλότερο κόστος για νέα έργα ΑΠΕ, άρα και μικρότερο περιθώριο αποκλιμάκωσης των τιμών για τον τελικό καταναλωτή.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση των πιλοτικών υπεράκτιων αιολικών στη Σαμοθράκη αναδεικνύει ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν είναι μόνο ζήτημα τεχνολογίας και χρηματοδότησης, αλλά και θεσμικής σταθερότητας και κοινωνικής αποδοχής. Για τον πολίτη και τον επενδυτή, το μήνυμα είναι πως χωρίς έγκαιρη επίλυση των νομικών εκκρεμοτήτων και σαφές πλαίσιο στήριξης, τα έργα που θα μπορούσαν να στηρίξουν μελλοντικά χαμηλότερες τιμές ρεύματος και μεγαλύτερη ασφάλεια εφοδιασμού, κινδυνεύουν να μείνουν στα χαρτιά.
Διαβάστε επίσης:
Δικαστικό μπλόκο στα πιλοτικά υπεράκτια αιολικά του Βορείου Αιγαίου
Ελλάδα επενδύει στο πράσινο υδρογόνο με τρεις στρατηγικούς πυλώνες
#ΔΕΗ #ΤΕΡΝΑΕνεργειακή #MotorOil #Σαμοθράκη #υπεράκτιααιολικά
