Το πραξικόπημα στην Κύπρο επανέρχεται στο προσκήνιο, πενήντα δύο χρόνια μετά, μέσα από την πολιτική παρέμβαση του Δημήτρη Μάντζου. Ο υπεύθυνος Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ συνδέει την ιστορική μνήμη με τη σημερινή υποχρέωση για υπεράσπιση της δημοκρατίας και της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Το πραξικόπημα στην Κύπρο επανέρχεται στο δημόσιο λόγο, πενήντα δύο χρόνια μετά, μέσα από την παρέμβαση του υπεύθυνου Κ.Τ.Ε. Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ Δημήτρη Μάντζου. Με αφορμή τη σημερινή επέτειο, ο Μάντζος περιγράφει το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974 ως «προδοτικό» γεγονός που άνοιξε τον δρόμο για την τουρκική εισβολή και τη συνεχιζόμενη κατοχή.
Πώς συνδέει ο Δημήτρης Μάντζος το πραξικόπημα στην Κύπρο με το σήμερα;
Ο Δημήτρης Μάντζος αξιοποιεί την επέτειο όχι μόνο ως ιστορική υπενθύμιση, αλλά ως πολιτική υπεντολή για το παρόν. Επισημαίνει ότι η Ελλάδα έχει «χρέος ιστορικό» να υποστηρίζει ενεργητικά την προσπάθεια της Κυπριακής Δημοκρατίας για δίκαιη και βιώσιμη λύση επανένωσης της Κύπρου, ως ελεύθερου και αδιαίρετου κράτους – μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η διατύπωση αυτή μεταφέρει την ευθύνη από το επίπεδο της ρητορικής μνήμης στο πεδίο της συγκεκριμένης εξωτερικής πολιτικής. Η έννοια της «ενεργητικής» στήριξης αφήνει να εννοηθεί ότι δεν αρκεί η τυπική διπλωματική συμπαράσταση, αλλά απαιτείται σταθερή, θεσμικά οργανωμένη παρέμβαση υπέρ της Κυπριακής Δημοκρατίας σε όλα τα ευρωπαϊκά και διεθνή φόρα.
Ποιο θεσμικό μήνυμα στέλνει το ΠΑΣΟΚ για δημοκρατία και πατριωτισμό;
Στο δεύτερο επίπεδο του μηνύματός του, ο Μάντζος αξιοποιεί την κυπριακή τραγωδία ως παράδειγμα των συνεπειών της αποδυνάμωσης των δημοκρατικών θεσμών. Υπογραμμίζει ότι η «μαύρη επέτειος» αναδεικνύει τους κινδύνους που προκαλεί η επικράτηση του αυταρχισμού για τα κράτη, την ασφάλεια και την ευημερία των πολιτών τους.
Η καταληκτική του φράση ότι «η υπεράσπιση της δημοκρατίας είναι συνειδητή επιλογή προάσπισης του πραγματικού εθνικού συμφέροντος» αναβαθμίζει θεσμικά την έννοια του πατριωτισμού. Το ΠΑΣΟΚ, μέσω του υπεύθυνου Εξωτερικών, ταυτίζει τον πατριωτισμό όχι με την ένταση των συνθημάτων, αλλά με τη σταθερή προσήλωση στους δημοκρατικούς θεσμούς και το κράτος δικαίου.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Για τον πολίτη, το μήνυμα αυτό μεταφράζεται σε δύο πρακτικές διαστάσεις: εξωτερική πολιτική και εσωτερική δημοκρατική λειτουργία. Στο εξωτερικό πεδίο, η ανάδειξη της Κύπρου ως «ελεύθερου και αδιαίρετου κράτους – μέλους της ΕΕ» σημαίνει ότι η στάση της Ελλάδας στα ευρωπαϊκά όργανα επηρεάζει άμεσα την πορεία του Κυπριακού και, κατ’ επέκταση, τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στο εσωτερικό πεδίο, η σύνδεση δικτατορίας, πραξικοπήματος και εθνικής τραγωδίας λειτουργεί ως προειδοποίηση για την αξία των θεσμικών αντιβάρων και της πολιτικής συμμετοχής. Η υπεράσπιση της δημοκρατίας δεν εμφανίζεται ως αφηρημένη αρχή, αλλά ως προϋπόθεση για ασφάλεια, οικονομική προοπτική και προστασία δικαιωμάτων, που καθορίζουν την καθημερινότητα του πολίτη.
Σχόλιο
: Η παρέμβαση Μάντζου δείχνει πώς η μνήμη του 1974 παραμένει εργαλείο θεσμικού αυτοελέγχου για το πολιτικό σύστημα: όποιος επικαλείται την Κύπρο, οφείλει να το κάνει όχι μόνο για ιστορική δικαίωση, αλλά για να δεσμεύεται σε μετρήσιμες επιλογές δημοκρατίας και εξωτερικής πολιτικής στο παρόν.





