Το ρωσικό αέριο παραμένει κρίσιμο κομμάτι του ευρωπαϊκού ενεργειακού μίγματος, παρά τις θεσμικές αποφάσεις για σταδιακή κατάργησή του. Η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα στις πιο εκτεθειμένες χώρες, αλλά με σαφώς πιο διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο σε σχέση με την Ουγγαρία και τη Σλοβακία.
Το ρωσικό αέριο παραμένει κρίσιμο κομμάτι του ευρωπαϊκού ενεργειακού μίγματος, παρά τις θεσμικές αποφάσεις για σταδιακή κατάργησή του. Νεότερη ανάλυση των ευρωπαϊκών ρυθμιστικών αρχών δείχνει αύξηση 7% στις εισαγωγές μέσω αγωγών και 11% μέσω LNG στο διάστημα Ιανουαρίου-Μαΐου 2026, σε σχέση με ένα χρόνο πριν.
Πώς αυξάνονται οι εισαγωγές ρωσικού αερίου παρά τις απαγορεύσεις;
Η ανοδική τάση συνεχίστηκε ακόμη και μετά την έγκριση του κανονισμού για την οριστική κατάργηση του ρωσικού αερίου στις 18 Μαρτίου 2026. Ο ACER υπολογίζει ότι από τότε έως τα τέλη Μαΐου οι εισαγωγές ρωσικού LNG ενισχύθηκαν κατά 17%, παρότι από τις 26 Απριλίου ισχύει απαγόρευση σε όλα τα βραχυπρόθεσμα συμβόλαια LNG που είχαν συναφθεί πριν τις 17 Ιουνίου 2025.
Σήμερα, το ρωσικό αέριο –συνδυαστικά LNG και αγωγός– καλύπτει περίπου το 12% των αναγκών της ΕΕ, δηλαδή 45-55 δισ. κυβικά μέτρα. Από αυτά, 20-32 δισ. κυβικά μέτρα καταλήγουν σε Ισπανία, Γαλλία, Βέλγιο και Ολλανδία ως LNG, ενώ 16-26 δισ. κυβικά μέτρα διοχετεύονται μέσω του αγωγού TurkStream προς Ουγγαρία, Σλοβακία και Ελλάδα βάσει μακροχρόνιων συμβάσεων.
Ποια είναι η θέση της Ελλάδας στο ρωσικό αέριο;
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με υψηλή εξάρτηση από ρωσικές προμήθειες, ωστόσο εμφανίζει πιο ισορροπημένο προφίλ σε σχέση με Ουγγαρία και Σλοβακία. Όπως σημειώνεται, «παρά τη μικρότερη εξάρτηση από το ρωσικό αέριο σε σύγκριση με την Ουγγαρία ή τη Σλοβακία, το φυσικό αέριο παίζει κεντρικό ρόλο στο κομμάτι της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας».
Τους πρώτους πέντε μήνες του 2026, ο ηλεκτρισμός ήταν ο μεγαλύτερος καταναλωτής με 18,5 TWh, έστω και με μικρή μείωση 2,1% έναντι του 2025. Τα μερίδια της εγχώριας κατανάλωσης φυσικού αερίου διαμορφώθηκαν σε 63,1% για την ηλεκτροπαραγωγή, 25,3% για τα δίκτυα και 11,6% για τη βιομηχανία, ενώ η χώρα ταυτόχρονα αναδεικνύεται σε μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αγορές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Ευρώπη.
Τι σημαίνει για την ευρωπαϊκή αγορά και τις τιμές;
Τα μακροχρόνια συμβόλαια ρωσικού LNG λήγουν στις 31 Δεκεμβρίου 2026 και του αγωγού στις 30 Σεπτεμβρίου 2027, οπότε και προβλέπεται η οριστική έξοδος του ρωσικού αερίου από το μίγμα της ΕΕ. Ο ACER εκτιμά ότι οι ουσιαστικές επιπτώσεις από τη διακοπή θα γίνουν ορατές από το 2027 και μετά, με τα πρώτα στοιχεία να δείχνουν μικρή αύξηση της τιμής TTF, η οποία όμως συμπίπτει και με τον πόλεμο στον Περσικό Κόλπο και τις αναταράξεις στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.
Για το 2026, οι εισαγωγές ρωσικού LNG αναμένεται να φτάσουν τα 20 δισ. κυβικά μέτρα, αντιστοιχώντας στο 15% των συνολικών εισαγωγών LNG της ΕΕ και περίπου στο 5-6% της συνολικής κατανάλωσης αερίου. Οι βασικές πύλες εισόδου είναι οι τερματικοί σταθμοί σε Γαλλία, Βέλγιο, Ισπανία και Ολλανδία, από όπου οι ποσότητες διαχέονται μέσω του ευρωπαϊκού δικτύου, δυσχεραίνοντας τον εντοπισμό των τελικών καταναλωτών.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Για τον Έλληνα καταναλωτή, η εξάρτηση της ηλεκτροπαραγωγής από το φυσικό αέριο σημαίνει ότι κάθε αναταραχή στις διεθνείς τιμές LNG ή στις ροές από τον TurkStream μπορεί να μεταφερθεί στους λογαριασμούς ρεύματος. Η αυξανόμενη έκθεση της Ευρώπης στο LNG, μετά την πλήρη παύση των ρωσικών ροών, θα ενισχύσει τη σύνδεση των τιμών χονδρικής με τις παγκόσμιες αγορές, όπου η γεωπολιτική παίζει καθοριστικό ρόλο.
Η διαφοροποίηση της Ελλάδας μέσω Ρεβυθούσας, Αλεξανδρούπολης και TAP περιορίζει τον κίνδυνο διακοπής εφοδιασμού, αλλά δεν την απομονώνει από τις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών. Η τελική επίπτωση στους λογαριασμούς θα εξαρτηθεί από τον ρυθμό διείσδυσης των ΑΠΕ, την ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης και τη ζήτηση, καθώς η μετάβαση σε πλήρως απανθρακοποιημένο σύστημα θα κρίνει πόσο «ευάλωτο» θα παραμείνει το κόστος ενέργειας στα σοκ της αγοράς φυσικού αερίου.
Σχόλιο 
: Η επόμενη διετία έως τη λήξη των μακροχρόνιων συμβολαίων είναι κρίσιμη για την Ελλάδα: όσο πιο γρήγορα περιοριστεί ο ρόλος του φυσικού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή, τόσο μικρότερη θα είναι η έκθεση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων στις διεθνείς διακυμάνσεις τιμών. Η στρατηγική διαφοροποίησης πηγών και η επιτάχυνση των επενδύσεων σε ΑΠΕ και εξοικονόμηση ενέργειας θα καθορίσουν αν η μετάβαση μακριά από το ρωσικό αέριο θα μεταφραστεί σε ελεγχόμενους ή σε πιο έντονους λογαριασμούς ενέργειας μετά το 2027.
#Ρωσικόαέριο #ΕυρωπαϊκήΈνωση #LNG #TurkStream #Ελλάδα
