Τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται εκ νέου στο επίκεντρο, μετά την ανακοίνωση του ιρανικού ναυτικού ότι κλείνει τη θαλάσσια οδό μέχρι νεωτέρας. Η κίνηση συνδέεται άμεσα με την αντιπαράθεση ΗΠΑ–Ιράν και επαναφέρει τον κίνδυνο σοβαρής διαταραχής στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου.
Τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται εκ νέου στο επίκεντρο, μετά την απόφαση του ιρανικού ναυτικού να αναστείλει τη διέλευση πλοίων μέχρι να τερματιστεί, όπως αναφέρει, η αμερικανική «παρέμβαση» στην περιοχή. Η ανακοίνωση συνοδεύτηκε από περιστατικό προειδοποιητικών βολών σε πλοία που κινούνταν σε «μη εγκεκριμένη διαδρομή», με αποτέλεσμα την ακινητοποίηση ενός εξ αυτών.
Πόσο ευάλωτη είναι η παγκόσμια αγορά στα Στενά του Ορμούζ;
Πριν από τον πόλεμο, περίπου το 20% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου διέρχονταν από τα Στενά του Ορμούζ, καθιστώντας τα κρίσιμο σημείο για την ενεργειακή ασφάλεια. Οποιαδήποτε διακοπή ή ακόμη και απειλή διαταραχής σε αυτή την οδό μεταφράζεται συνήθως σε άνοδο τιμών, αύξηση ασφαλίστρων κινδύνου και ένταση της μεταβλητότητας στις αγορές εμπορευμάτων.
Η ιρανική κίνηση έρχεται σε μια περίοδο ήδη αυξημένης γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή και περιορισμένων περιθωρίων για επιπλέον ενεργειακά σοκ στις ανεπτυγμένες οικονομίες. Οι μεγάλες εισαγωγικές χώρες, από την Ασία έως την Ευρώπη, καλούνται να αξιολογήσουν εναλλακτικές διαδρομές και πηγές προμήθειας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το κόστος και την ασφάλεια εφοδιασμού.
Πώς αλλάζει το γεωπολιτικό και ενεργειακό πλαίσιο;
Η Τεχεράνη επιχειρεί, μέσω των Στενών του Ορμούζ, να μετατρέψει την περιφερειακή στρατιωτική σύγκρουση με τις ΗΠΑ σε παγκόσμιο διαπραγματευτικό μοχλό, στοχεύοντας εμμέσως τους συμμάχους και τους οικονομικούς εταίρους της Ουάσιγκτον. Η προειδοποίηση για πιθανά πλήγματα σε «νέες βάσεις του εχθρού στην περιοχή» εντείνει τον κίνδυνο επέκτασης των συγκρούσεων στον Περσικό Κόλπο.
Για τις πετρελαιοπαραγωγές μοναρχίες του Κόλπου, το κλείσιμο της θαλάσσιας οδού σημαίνει άμεσο πλήγμα στα δημόσια έσοδα και στη δυνατότητα τήρησης των υφιστάμενων συμβολαίων προμήθειας. Παράλληλα, οι ναυτιλιακές εταιρείες καλούνται να επαναξιολογήσουν το ρίσκο διέλευσης, με αυξημένα ασφάλιστρα και πιθανές ανακατευθύνσεις φορτίων που επιβαρύνουν το παγκόσμιο κόστος μεταφορών.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την ελληνική οικονομία, η κλιμάκωση στα Στενά του Ορμούζ έχει διπλή διάσταση: ενεργειακή και ναυτιλιακή. Η άνοδος των τιμών πετρελαίου και των ασφαλίστρων κινδύνου μπορεί να μεταφερθεί στο κόστος καυσίμων, πιέζοντας τον πληθωρισμό και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, ενώ αυξάνει την αβεβαιότητα για το ενεργειακό κόστος των επιχειρήσεων.
Σχόλιο
: Η ελληνόκτητη ναυτιλία, με σημαντική παρουσία στη μεταφορά πετρελαίου και προϊόντων του, βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της κρίσης, συνδυάζοντας αυξημένα έσοδα από ναύλους με υψηλότερο ρίσκο επιχειρησιακής λειτουργίας. Η κυβέρνηση και οι ρυθμιστικές αρχές καλούνται να παρακολουθήσουν στενά τις εξελίξεις, τόσο για την προστασία της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας όσο και για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας του ναυτιλιακού κλάδου, σε ένα περιβάλλον όπου η γεωπολιτική αβεβαιότητα τείνει να γίνει ο νέος κανόνας.
Διαβάστε επίσης:
Κατάρ και ΗΑΕ καλούν ΗΠΑ και Ιράν σε τήρηση συμφωνίας
Ιράν απορρίπτει προς το παρόν πρόταση Ομάν για Χορμούζ





