Η στρατιωτική βοήθεια Ουκρανίας μπαίνει σε νέα φάση, με τους Ευρωπαίους συμμάχους και τον Καναδά να δεσμεύονται για πολυετή χρηματοδότηση ύψους δεκάδων δισ. ευρώ. Η κίνηση σηματοδοτεί σταδιακή μετατόπιση του οικονομικού και πολιτικού βάρους της σύγκρουσης από την Ουάσιγκτον προς την Ευρώπη.
Η στρατιωτική βοήθεια Ουκρανίας αποκτά θεσμικό και μακροπρόθεσμο χαρακτήρα, καθώς τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ και ο Καναδάς προετοιμάζονται να αναλάβουν το κύριο βάρος της χρηματοδότησης του πολέμου κατά της Ρωσίας από το 2026 και μετά. Το σχέδιο, που θα συζητηθεί στη σύνοδο κορυφής στην Άγκυρα, προβλέπει πακέτο τουλάχιστον 70 δισ. € για το 2026 και διατήρηση αντίστοιχων επιπέδων στήριξης το 2027.
Πώς αλλάζει η ισορροπία με τη νέα στρατιωτική βοήθεια Ουκρανίας;
Η προτεινόμενη δέσμευση περιλαμβάνει συνδυασμό νέου κοινοτικού δανεισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ύψους περίπου 30 δισ. € ετησίως, και διμερών συνεισφορών από τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη και τον Καναδά. Ουσιαστικά, η Ευρώπη επιχειρεί να «κλειδώσει» ένα ελάχιστο επίπεδο χρηματοδότησης ώστε η ουκρανική άμυνα να μη γίνει όμηρος των διακυμάνσεων της αμερικανικής πολιτικής σκηνής.
Η κίνηση έρχεται σε φάση όπου η Ουάσιγκτον εμφανίζεται πιο διστακτική να αναλάβει πρόσθετο κόστος, με τον Ντόναλντ Τραμπ να επαναφέρει τη ρητορική περί «υπερβολικού βάρους» των ΗΠΑ στη Συμμαχία. Η ευρωπαϊκή ανάληψη ρόλου δεν είναι μόνο στρατιωτική, αλλά και θεσμική: διαμορφώνει ένα πιο αυτόνομο πλαίσιο ευρωπαϊκής ασφάλειας, πάντα όμως εντός της αρχιτεκτονικής του ΝΑΤΟ και υπό την ομπρέλα του Άρθρου 5.
Ποιο είναι το γεωπολιτικό και δημοσιονομικό πλαίσιο της απόφασης;
Το σχέδιο χρηματοδότησης συνοδεύεται από σαφή διατύπωση ότι η Ρωσία αντιμετωπίζεται ως «μακροπρόθεσμη απειλή» για την ευρωατλαντική ασφάλεια, κάτι που νομιμοποιεί τη σταθερή αύξηση των αμυντικών δαπανών. Η δέσμευση των ευρωπαϊκών χωρών να προσεγγίσουν ή να υπερβούν τον στόχο του 2% του ΑΕΠ σε αμυντικές δαπάνες μετατρέπεται πλέον από πολιτική υπόσχεση σε δομική μεταβολή των προϋπολογισμών τους.
Η Γερμανία, με τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς να υπερασπίζεται το σχέδιο διπλασιασμού του αμυντικού προϋπολογισμού σε ορίζοντα τετραετίας, συμβολίζει την ευρύτερη στροφή της Ευρώπης σε λογική «οικονομίας ασφάλειας». Η επιλογή αυτή σημαίνει ανακατανομή πόρων από κοινωνικές και αναπτυξιακές δαπάνες προς την άμυνα, με συνέπειες για το δημοσιονομικό μείγμα, τα επιτόκια δανεισμού και την επενδυτική ιεράρχηση σε ολόκληρη την ήπειρο.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η ευρωπαϊκή ανάληψη της στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία ενισχύει τη σταθεροποίηση του ανατολικού πυλώνα του ΝΑΤΟ, στον οποίο η χώρα αποτελεί κρίσιμο κρίκο λόγω γεωγραφίας και υποδομών. Παράλληλα όμως, η γενικευμένη άνοδος των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη δημιουργεί πίεση για διατήρηση υψηλών ελληνικών εξοπλιστικών προγραμμάτων, σε μια περίοδο που το δημόσιο χρέος παραμένει υψηλό και η ανάγκη για επενδύσεις σε υγεία, παιδεία και πράσινη μετάβαση είναι έντονη.
Σχόλιο
: Η νέα αρχιτεκτονική στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία παγιώνει την Ευρώπη ως κύριο χρηματοδότη ενός πολέμου φθοράς στα ανατολικά της σύνορα, με άμεσο κόστος αλλά και μεσοπρόθεσμο όφελος τη θωράκιση της ενιαίας αγοράς από γεωπολιτικούς κραδασμούς. Για την Ελλάδα, το στοίχημα είναι διπλό: να αξιοποιήσει τη θέση της ως αξιόπιστος σύμμαχος και διαμετακομιστικός κόμβος ενέργειας και άμυνας, χωρίς να διολισθήσει σε μια μη βιώσιμη κούρσα εξοπλισμών που θα επιβαρύνει την αναπτυξιακή της προοπτική.
Διαβάστε επίσης:
Νίκη ζητά θεσμικό βέτο Ελλάδας ενόψει Συνόδου ΝΑΤΟ
Γερμανία: Μερτς προαναγγέλλει παρέμβαση για αμυντικές δαπάνες στο ΝΑΤΟ






