Η συμφωνία φυσικού αερίου μεταξύ Ρωσίας και Ιράν μπαίνει στην τελική ευθεία, με τις δύο χώρες να δηλώνουν ότι έχουν κλείσει τα βασικά σημεία του συμβολαίου. Πίσω από την ενεργειακή συνεργασία διαμορφώνεται ένα νέο γεωοικονομικό μπλοκ που αμφισβητεί την αρχιτεκτονική ασφάλειας εφοδιασμού της Ευρώπης.
Η συμφωνία φυσικού αερίου μεταξύ Ρωσίας και Ιράν προχωρά, καθώς οι αρμόδιοι υπουργοί ενέργειας ανακοίνωσαν ότι έχουν ήδη συμφωνήσει στους κύριους όρους του συμβολαίου. Απομένουν, όπως επισημάνθηκε, μόλις δύο επιμέρους ρήτρες προς διαπραγμάτευση, σε μια συγκυρία όπου η Μόσχα και η Τεχεράνη επιχειρούν να κεφαλαιοποιήσουν την απομάκρυνσή τους από τις δυτικές αγορές.
Πώς αναδιατάσσει η συμφωνία φυσικού αερίου τον χάρτη ενέργειας;
Η σύγκλιση Ρωσίας–Ιράν δημιουργεί έναν από τους μεγαλύτερους συνδυασμένους πόλους αποθεμάτων φυσικού αερίου παγκοσμίως, με δυνατότητα επιρροής στις τιμές και στις ροές. Η συνεργασία μπορεί να περιλαμβάνει ανταλλαγές ποσοτήτων, κοινές επενδύσεις σε υποδομές και συντονισμό εξαγωγών προς Ασία και περιφερειακές αγορές.
Για την Ευρώπη, που προσπαθεί να μειώσει τη ρωσική εξάρτηση και να περιορίσει τις εισαγωγές από το Ιράν λόγω κυρώσεων, η εμβάθυνση αυτής της σχέσης ενισχύει τον κίνδυνο δημιουργίας ενός «αντίπαλου μπλοκ» προμηθευτών. Παράλληλα, η ενίσχυση των διαύλων Ρωσίας–Ιράν μπορεί να επηρεάσει τις διαπραγματεύσεις για αγωγούς και θαλάσσιες οδούς στην Κασπία και την Ανατολική Μεσόγειο.
Ποιο είναι το θεσμικό και γεωπολιτικό πλαίσιο της κίνησης;
Η προετοιμασία επίσκεψης του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών στην Τεχεράνη δείχνει ότι η συμφωνία εντάσσεται σε ευρύτερη στρατηγική εμβάθυνσης των σχέσεων των δύο χωρών, πέραν της ενέργειας. Οι κυρώσεις της Δύσης ωθούν Μόσχα και Τεχεράνη σε μηχανισμούς παράκαμψης του δολαρίου, ανταλλαγές σε εθνικά νομίσματα και διεύρυνση της συνεργασίας σε τεχνολογία και μεταφορές.
Θεσμικά, η κίνηση δοκιμάζει τα όρια του διεθνούς καθεστώτος κυρώσεων, καθώς νέες διαδρομές εμπορίου αερίου μπορούν να περάσουν μέσω τρίτων χωρών ή offshore σχημάτων. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση και οργανισμούς όπως η ΕΚΤ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η αναδιάταξη αυτή σημαίνει ότι η ενεργειακή ασφάλεια δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την πολιτική κυρώσεων και τη χρηματοπιστωτική ρύθμιση.
Τι σημαίνει για την ελληνική οικονομία
Για την Ελλάδα, η ενίσχυση του άξονα Ρωσίας–Ιράν καθιστά ακόμη πιο κρίσιμη τη στρατηγική ανάδειξης της χώρας σε κόμβο εισαγωγής και διαμετακόμισης υγροποιημένου φυσικού αερίου και πράσινης ενέργειας. Έργα όπως οι πλωτοί τερματικοί σταθμοί, οι διασυνδέσεις με τα Βαλκάνια και οι αγωγοί από την Ανατολική Μεσόγειο αποκτούν πρόσθετη γεωπολιτική αξία.
Σε επίπεδο κόστους ενέργειας, μια πιο σφιχτή συνεργασία Ρωσίας–Ιράν μπορεί να αυξήσει τη μεταβλητότητα των διεθνών τιμών, επηρεάζοντας την εγχώρια βιομηχανία και την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Η ελληνική δημοσιονομική και ρυθμιστική πολιτική θα χρειαστεί να ισορροπήσει μεταξύ προστασίας καταναλωτών, διατήρησης ανταγωνιστικότητας και επιτάχυνσης της μετάβασης σε ανανεώσιμες πηγές.
Σχόλιο 
: Η υπό διαμόρφωση συμφωνία Ρωσίας–Ιράν επιβεβαιώνει ότι η ενεργειακή αγορά της επόμενης δεκαετίας θα είναι βαθιά πολιτικοποιημένη. Για την ελληνική οικονομία, το ζητούμενο δεν είναι η επιστροφή στο φθηνό ρωσικό αέριο, αλλά η θωράκιση μέσω διαφοροποίησης πηγών, ενίσχυσης υποδομών και επιτάχυνσης επενδύσεων σε καθαρή ενέργεια, ώστε οι εξωτερικοί κραδασμοί να μεταφράζονται σε μικρότερη πίεση σε πληθωρισμό, ανάπτυξη και απασχόληση.
Διαβάστε επίσης:
Meta επενδύει δισ. στη Λουιζιάνα και ανεβάζει τον πήχη των data centers
Κρίση στο Ορμούζ, χαμηλότερη ανάπτυξη και ακριβό χρήμα στην Ευρωζώνη
#Ενέργεια #Ρωσία #Ιράν #ΦυσικόΑέριο #Γεωπολιτική
