Το Ταμείο Ανάκαμψης αλλάζει ορατά την τροχιά της ελληνικής οικονομίας, αλλά η σύγκλιση με τα προ κρίσης επίπεδα παραμένει μακρινός στόχος. Η νέα ανάλυση για Ελλάδα, Ιταλία και Ισπανία καταγράφει ισχυρή ώθηση σε ΑΕΠ και επενδύσεις, αλλά και πρώτα σημάδια κόπωσης στην απασχόληση.
Το Ταμείο Ανάκαμψης αλλάζει ορατά την τροχιά της ελληνικής οικονομίας, αλλά η σύγκλιση με τα προ κρίσης επίπεδα παραμένει μακρινός στόχος. Η νέα ανάλυση της Κομισιόν για τις τρεις πιο «ευνοημένες» χώρες –Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία– φωτίζει τα κέρδη σε ΑΕΠ, επενδύσεις και παραγωγικότητα, αλλά και τα όρια του προσωρινού αυτού σοκ ανάπτυξης.
Ταμείο Ανάκαμψης: τι κερδίσαμε και τι δείχνουν οι συγκρίσεις;
Σύμφωνα με τη μελέτη, η μετά Covid πορεία των τριών χωρών επιβεβαιώνει τον θετικό μακροοικονομικό αντίκτυπο του RRF. Το αποτέλεσμα είναι ορατό στο ΑΕΠ, ακόμη πιο έντονο στην απασχόληση και ιδιαίτερα ισχυρό στις επενδύσεις, με διαφοροποιήσεις ανά χώρα. Στην Ιταλία ξεχωρίζει η εκτόξευση των επενδύσεων και η εμβάθυνση κεφαλαίου, ενώ στην Ισπανία η εργασία έχει τη μεγαλύτερη συμβολή στη δυνητική ανάπτυξη.
Για την Ελλάδα, το βασικό εύρημα είναι η ταχεία κάλυψη μέρους της μεγάλης υστέρησης της προηγούμενης δεκαετίας. Το πραγματικό ΑΕΠ έως το 2025 διαμορφώνεται 10,8% υψηλότερα από τα επίπεδα του 2019, την καλύτερη επίδοση μεταξύ των τριών χωρών. Ωστόσο, η ίδια η Κομισιόν υπογραμμίζει ότι η απόσταση από τα προ κρίσης επίπεδα παραμένει σημαντική, δεδομένου του βάθους της ύφεσης μετά το 2010.
Επενδύσεις, απασχόληση και η «χαμηλή βάση» της Ελλάδας
Οι συνολικές επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ αυξήθηκαν κατά 5,9% στην Ελλάδα, 3,7% στην Ιταλία και 0,3% στην Ισπανία, σε σχέση με το 2019. Η μελέτη σημειώνει ότι «η Ελλάδα καλύπτει γρήγορα την υστέρηση, αν και από ένα χαμηλό επίπεδο», αναδεικνύοντας τόσο τη δυναμική όσο και το κενό που άφησε πίσω της η αποεπένδυση δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Το ελληνικό σχέδιο, αξίας περίπου 16% του ΑΕΠ με 8,1% σε επιχορηγήσεις, ξεχωρίζει για την εκτεταμένη δανειακή διευκόλυνση που κινητοποιεί ιδιωτικές επενδύσεις και συνοδεύεται από μεταρρυθμίσεις σε εργασία, διοίκηση και δικαιοσύνη.
Στο μέτωπο της απασχόλησης, οι ώρες εργασίας το 2025 είναι 7,5% υψηλότερες από το 2019 στην Ελλάδα, έναντι 8,1% στην Ιταλία και 7,4% στην Ισπανία. Η Κομισιόν, ωστόσο, επισημαίνει ότι τα πιο πρόσφατα στοιχεία δείχνουν επιβράδυνση στην Ελλάδα, σηματοδοτώντας πιθανό τέλος της φάσης «εύκολης» ανάκαμψης. Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι η εντυπωσιακή βελτίωση στηρίζεται και στο γεγονός ότι η χώρα ανέρχεται από πολύ χαμηλή αφετηρία, μετά την «εξαέρωση» ΑΕΠ, επενδύσεων και θέσεων εργασίας την περίοδο της κρίσης.
Η μετά Ταμείο Ανάκαμψης εποχή και ο κίνδυνος δημοσιονομικού κενού
Το Ταμείο Ανάκαμψης, που ξεκίνησε το 2021 για την αντιμετώπιση της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης, οδεύει προς τη λήξη του. Από επενδυτικό πακέτο 16,7 δισ. € το 2024, η χώρα «προσγειώνεται» σε περίπου 10,6 δισ. € το 2027, από ΕΣΠΑ, ΚΑΠ, κλιματικά ταμεία και ενισχυμένο εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης. Τα μελλοντικά αυτά κονδύλια είναι πιο εκτεθειμένα σε πολιτικές πιέσεις, καθώς η επόμενη προγραμματική περίοδος της ΕΕ πιθανότατα θα συνοδευτεί από αιτήματα περικοπών από τον «Βορρά».
Η μελέτη τονίζει ότι η πραγματική πρόκληση είναι να διατηρηθεί η δυναμική και η μεταρρυθμιστική ορμή, ώστε τα σημερινά κέρδη να μετατραπούν σε μόνιμες βελτιώσεις της παραγωγικότητας. Αυτό καθιστά κρίσιμα τα τελευταία «μίλια» υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης, καθώς κάθε καθυστέρηση σε έργα και μεταρρυθμίσεις μειώνει τον πολλαπλασιαστή των πόρων. Η συνέχεια, μετά τη λήξη του RRF, θα κρίνει αν η ελληνική οικονομία θα σταθεροποιήσει υψηλότερη τροχιά ανάπτυξης ή θα επιστρέψει σε χαμηλότερα επίπεδα επενδύσεων.
SBC Red Line
Η Κομισιόν αναγνωρίζει την επιτυχία του Ταμείου Ανάκαμψης, αλλά υπαινίσσεται ότι το «εύκολο» μέρος της ανάκαμψης τελειώνει, ειδικά για την Ελλάδα. Η άνοδος από πολύ χαμηλή βάση φουσκώνει τα ποσοστά, χωρίς να σημαίνει αυτόματα πραγματική σύγκλιση με τα επίπεδα του 2007.
Για τις επιχειρήσεις, η μετάβαση από τα 16,7 δισ. € στα 10,6 δισ. € σημαίνει ότι η εποχή της άφθονης επιδοτούμενης ρευστότητας τελειώνει. Όσοι δεν έχουν ήδη χτίσει βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα, ανεξάρτητα από τις ενισχύσεις, θα βρεθούν εκτεθειμένοι σε ένα πιο σκληρό περιβάλλον χρηματοδότησης.
Το επόμενο στοίχημα για την οικονομία είναι αν οι μεταρρυθμίσεις και οι ιδιωτικές επενδύσεις θα μπορέσουν να υποκαταστήσουν τη δημοσιονομική ώθηση του RRF. Αν αυτό δεν συμβεί, ο κίνδυνος είναι μια νέα «χαμένη δεκαετία» χαμηλής ανάπτυξης, με την Ελλάδα να παραμένει σε μόνιμη απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Διαβάστε επίσης:
Νίκος Παπαθανάσης δηλώνει ότι δεν θα χαθεί ευρώ από το Ταμείο
Η Ελλάδα από ουραγός σε μεσαία κατηγορία στα κρατικά ομόλογα
#ΤαμείοΑνάκαμψης #ελληνικήοικονομία #ΑΕΠ #επενδύσεις #απασχόληση #παραγωγικότητα #Κομισιόν #Ιταλία #Ισπανία #ευρωπαϊκάκονδύλια #δημοσιονομικήπολιτική #ιδιωτικέςεπενδύσεις #μεταρρυθμίσεις #ανάπτυξη #RRF
