Ο υψηλός πληθωρισμός αναδεικνύεται σε κεντρικό κίνδυνο για την ελληνική οικονομία, καθώς ΔΝΤ, ΕΚΤ και ESM συγκλίνουν σε ένα πιο σκοτεινό σενάριο για τιμές και χρέος. Η Ελλάδα εισέρχεται σε προεκλογική περίοδο με ενεργειακό κόστος αυξημένο, εισαγόμενα καύσιμα και μισθολογικές πιέσεις να διαμορφώνουν ένα δύσκολο μείγμα πολιτικής.
Ο υψηλός πληθωρισμός αναδεικνύεται σε κεντρική απειλή για νοικοκυριά, βιομηχανία και κυβερνητικό σχεδιασμό, την ώρα που η Ελλάδα πλησιάζει στο τέλος της κυβερνητικής θητείας και σε εκλογές. Οι τελευταίες παρεμβάσεις ΔΝΤ, ΕΚΤ και ESM δείχνουν ότι η κρίση στον Περσικό Κόλπο δεν έχει πραγματικά τελειώσει, αλλά εξελίσσεται σε μακροχρόνια δοκιμασία για την Ευρώπη.
Πώς ο υψηλός πληθωρισμός από τον Περσικό «γράφει» στο ευρωπαϊκό χρέος;
Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας, σε «ανάλυση ευαισθησίας» πάνω στο βασικό σενάριο της Κομισιόν, χτίζει ένα δυσμενές σενάριο με νέα ανάφλεξη στον Περσικό και ταυτόχρονο κραχ στις μετοχές που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη. Σε αυτό το πλαίσιο, ο πληθωρισμός στην ΕΕ εκτοξεύεται στο 5% και το δημόσιο χρέος μπαίνει σε μόνιμη ανοδική τροχιά.
Ο ESM υπολογίζει ότι σε ορίζοντα δεκαετίας το μέσο χρέος της ΕΕ θα αυξηθεί κατά 20% του ΑΕΠ, από 85% σήμερα σε πάνω από 100% το 2035. Η διόγκωση αυτή θα απαιτούσε πολιτικές λιτότητας με οριζόντιες περικοπές, ώστε να ανακοπεί η δυναμική του χρέους, επαναφέροντας στο τραπέζι σενάρια δημοσιονομικής πίεσης που η Ευρώπη ήλπιζε ότι έχει αφήσει πίσω της.
Ελλάδα: μικρότερες περικοπές, αλλά βαρύτερες βραχυπρόθεσμες πιέσεις
Στο ίδιο δυσμενές σενάριο, η Ελλάδα εμφανίζεται με σχετικά μικρότερη ανάγκη προσαρμογής, καθώς ο ESM εκτιμά ότι θα απαιτηθούν περικοπές περίπου 1,5% του ΑΕΠ στη δεκαετία. Ωστόσο, ακόμη και χωρίς ανάλυση ανά χώρα, είναι σαφές ότι βραχυπρόθεσμα οι πληθωριστικές επιπτώσεις θα είναι βαρύτερες από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Το ΔΝΤ υπενθυμίζει ότι η ελληνική οικονομία είναι διαχρονικά ευάλωτη σε διεθνείς πληθωριστικές κρίσεις, καθώς καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της σε ορυκτά καύσιμα μέσω εισαγωγών. Με τις τιμές ενέργειας να παραμένουν σημαντικά υψηλότερες από τα προ κρίσης επίπεδα, η Ελλάδα βρίσκεται εκτεθειμένη σε ένα διπλό πλήγμα: ακριβότερη ενέργεια και περιορισμένα περιθώρια δημοσιονομικών παρεμβάσεων.
Εύθραυστη εκεχειρία, ενεργειακό κόστος και δίλημμα ΕΚΤ
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο χαρακτηρίζει τη συμφωνία εκεχειρίας ΗΠΑ – Ιράν «εύθραυστη» και προειδοποιεί ότι η ομαλοποίηση της ναυσιπλοΐας στα στενά του Ορμούζ θα απαιτήσει πολύ χρόνο, ακόμη κι αν η πρόσκαιρη ειρήνευση μονιμοποιηθεί. Στο μεταξύ, οι τιμές ενέργειας θα παραμείνουν αισθητά πάνω από τα προ κρίσης επίπεδα, επιβαρύνοντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Το Ταμείο επισημαίνει τον κίνδυνο για δευτερογενείς επιδράσεις στον πληθωρισμό, ειδικά στην ΕΕ, ανεξάρτητα από το μείγμα νομισματικής πολιτικής. Την ίδια ώρα, η ΕΚΤ εμφανίζεται διχασμένη για το αν θα χρειαστεί νέα αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης ακόμη και μέσα στον μήνα, με την Ίζαμπελ Σνάμπελ να προειδοποιεί για δευτερογενείς επιδράσεις από τις υψηλές τιμές ενέργειας και μισθολογικές αυξήσεις μεγαλύτερες του αναμενόμενου.
Τεχνητή νοημοσύνη, αγορές και ελληνικό ρίσκο
Για τις μετοχές τεχνολογίας και AI, το ΔΝΤ σημειώνει ότι η μέχρι τώρα άνοδος τους λειτουργεί σταθεροποιητικά για την παγκόσμια οικονομία. Ωστόσο, μια απότομη διόρθωση σε αυτό το τμήμα των αγορών, σε συνδυασμό με γεωπολιτική ένταση στον Περσικό, θα μπορούσε να πυροδοτήσει το δυσμενές σενάριο που περιγράφει ο ESM.
Για την Ελλάδα, ο συνδυασμός διεθνούς αναταραχής, υψηλού πληθωρισμού και εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα μεταφράζεται σε αυξημένο μακροοικονομικό ρίσκο. Την ώρα που η χώρα εξακολουθεί να «κουβαλά» τις ανατιμήσεις της πρώτης ενεργειακής κρίσης του 2022, χωρίς επιστροφή τιμών στα προ κρίσης επίπεδα, η συζήτηση για νέα σύσφιξη νομισματικής πολιτικής στην Ευρωζώνη περιπλέκει περαιτέρω τις επιλογές για κυβέρνηση, επιχειρήσεις και κοινωνία.
SBC Red Line
Η σιωπηρή παραδοχή πίσω από τις αναλύσεις ΔΝΤ, ΕΚΤ και ESM είναι ότι η Ευρώπη μπαίνει σε εποχή «μόνιμα ακριβής ενέργειας», όπου ο υψηλός πληθωρισμός δεν είναι παροδικό σοκ αλλά διαρκής παράγοντας ασφυξίας. Αυτό σημαίνει ότι η δημοσιονομική χαλάρωση της τελευταίας πενταετίας δύσκολα θα επαναληφθεί.
Για τις ελληνικές επιχειρήσεις, το μήνυμα είναι πως το ενεργειακό κόστος δεν θα επιστρέψει σύντομα στα επίπεδα που γνώριζαν πριν το 2022, άρα ο μόνος ρεαλιστικός δρόμος είναι επενδύσεις σε αποδοτικότητα, εξοικονόμηση και διαφοροποίηση προμηθευτών. Τα νοικοκυριά, από την άλλη, θα συνεχίσουν να βλέπουν το διαθέσιμο εισόδημα να ροκανίζεται, ακόμη κι αν οι ονομαστικοί μισθοί αυξάνονται.
Η μεγάλη εικόνα για την Ελλάδα είναι ότι μπαίνει σε προεκλογικό κύκλο με ανοιχτό μέτωπο στις διεθνείς αγορές ενέργειας και πιθανή νέα στροφή της ΕΚΤ σε πιο «σκληρή» στάση. Το επόμενο στοίχημα θα είναι αν η χώρα μπορεί να θωρακιστεί θεσμικά και παραγωγικά, πριν η επόμενη κρίση στον Περσικό μετατραπεί σε νέα εσωτερική κρίση κόστους ζωής.
Διαβάστε επίσης:
ΕΚΤ βλέπει επίμονο πληθωρισμό και αφήνει ανοιχτό νέο κύκλο αυξήσεων
Κατώτατος μισθός, τιμές και σουβλάκι: 25 χρόνια φθοράς
#πληθωρισμός #υψηλόςπληθωρισμός #Ελλάδα #ΔΝΤ #ΕΚΤ #ESM #ενεργειακήκρίση #ΠερσικόςΚόλπος #στενάΟρμούζ #τεχνητήνοημοσύνη #δημόσιοχρέος #επιτόκια #ευρωπαϊκήοικονομία #νοικοκυριά #βιομηχανία
