Η φορολογική επιβάρυνση εργασίας στην Ελλάδα παραμένει η υψηλότερη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά την πρόοδο στη ψηφιοποίηση και στους ελέγχους. Η νέα ευρωπαϊκή έκθεση φωτίζει ένα φορολογικό μείγμα που στηρίζεται δυσανάλογα σε μισθωτούς, ΦΠΑ και καύσιμα.
Η φορολογική επιβάρυνση εργασίας στην Ελλάδα παραμένει η υψηλότερη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με την Ετήσια Έκθεση Φορολογίας 2026, παρά τις εκτεταμένες ψηφιακές μεταρρυθμίσεις και την ενίσχυση των ελέγχων. Η εικόνα που προκύπτει είναι ενός συστήματος που στηρίζεται έντονα σε μισθωτούς, έμμεσους φόρους και ενεργειακή φορολογία, με σαφείς επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα και το διαθέσιμο εισόδημα.
Πόσο βαριά είναι η φορολογική επιβάρυνση εργασίας;
Κεντρικό εύρημα της έκθεσης είναι ότι ο έμμεσος φορολογικός συντελεστής επί της εργασίας ανήλθε το 2024 στο 44,8%, το υψηλότερο ποσοστό σε όλη την ΕΕ. Αυτός ο δείκτης ενσωματώνει φόρο εισοδήματος, ασφαλιστικές εισφορές εργαζομένου και εργοδότη, καθώς και τυχόν φόρους μισθοδοσίας, αποτυπώνοντας το συνολικό βάρος πάνω στην εργασία.
Με απλά λόγια, από τα 100 € που κοστίζει ένας εργαζόμενος, σχεδόν τα 45 € καταλήγουν στο Δημόσιο. Ο μέσος όρος της ΕΕ βρίσκεται στο 37,1%, γεγονός που δείχνει ότι η εργασία στην Ελλάδα φορολογείται αισθητά βαρύτερα. Για άγαμο εργαζόμενο με μέσο μισθό, η συνολική επιβάρυνση έφτασε το 39,3% του κόστους εργασίας το 2025, έναντι 35,1% στον μέσο όρο του ΟΟΣΑ.
Έμμεσοι φόροι, ΦΠΑ και καύσιμα στο επίκεντρο
Η δεύτερη μεγάλη στρέβλωση που καταγράφεται είναι η υπερβολική εξάρτηση των δημοσίων εσόδων από την έμμεση φορολογία, κυρίως τον ΦΠΑ. Η Ελλάδα σημείωσε τη μεγαλύτερη αύξηση του μεριδίου του ΦΠΑ στο συνολικό φορολογικό μείγμα στην ΕΕ, κατά 3,1 ποσοστιαίες μονάδες από το 2014, με τον ΦΠΑ να αναδεικνύεται πλέον σε βασικό αιμοδότη του προϋπολογισμού.
Παράλληλα, η χώρα διατηρεί έναν από τους υψηλότερους κανονικούς συντελεστές ΦΠΑ στην Ένωση, στο 24%, κάτι που επιβαρύνει δυσανάλογα τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα. Την ίδια στιγμή, ο έμμεσος συντελεστής κατανάλωσης (ITR) μειώθηκε κατά 2,6 ποσοστιαίες μονάδες, ένδειξη ότι τα υψηλά έσοδα δεν προκύπτουν από ισχυρότερη αγοραστική δύναμη, αλλά από διατηρούμενους υψηλούς συντελεστές σε βασικά αγαθά.
Πρωτιά στους περιβαλλοντικούς φόρους και το μήνυμα για την πολιτική
Η έκθεση αναδεικνύει επίσης την ιδιαίτερα υψηλή συμβολή των περιβαλλοντικών φόρων, που αντιστοιχούν στο 3,8% του ΑΕΠ, τοποθετώντας την Ελλάδα στην πρώτη θέση στην ΕΕ. Η εικόνα αυτή συνδέεται κυρίως με τη βαριά φορολόγηση της ενέργειας και των καυσίμων, σε μια περίοδο όπου οι διακυμάνσεις των τιμών ενέργειας πιέζουν ήδη νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Αν και οι περιβαλλοντικοί φόροι υπηρετούν τους στόχους της πράσινης μετάβασης, η υπερβολική εξάρτηση από αυτούς μπορεί να έχει παρενέργειες στην ανταγωνιστικότητα και το κόστος λειτουργίας της οικονομίας. Αντίθετα, το μερίδιο των φόρων ακίνητης περιουσίας στο συνολικό φορολογικό σύστημα έχει μειωθεί σε σχέση με το 2014, παρότι εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν το 6,6% των φορολογικών εσόδων.
SBC Red Line
Η έκθεση δείχνει ότι η «επιτυχία» στις εισπράξεις στηρίζεται σε ένα ακριβό μείγμα: βαριά φορολογική επιβάρυνση εργασίας, υψηλός ΦΠΑ και ακριβή ενέργεια. Αυτό βελτιώνει τα δημοσιονομικά μεγέθη, αλλά ροκανίζει σιωπηρά μισθούς, κατανάλωση και επενδυτικά κίνητρα.
Για τις επιχειρήσεις, το μήνυμα είναι διπλό: υψηλό μη μισθολογικό κόστος που περιορίζει τις αυξήσεις αποδοχών και ένα περιβάλλον κατανάλωσης πιεσμένο από φόρους. Για τα νοικοκυριά, το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα συμπιέζεται ταυτόχρονα από κρατήσεις μισθού, ΦΠΑ στο ράφι και φόρους στα καύσιμα.
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι η χώρα έχει προχωρήσει στην ψηφιοποίηση και στους ελέγχους, αλλά δεν έχει ακόμη αλλάξει ουσιαστικά το φορολογικό της υπόδειγμα. Το επόμενο στοίχημα είναι αν η πολιτική ηγεσία θα τολμήσει μετατόπιση βάρους από την εργασία και την κατανάλωση προς μια πιο ισορροπημένη, αναπτυξιακή δομή φόρων.
Διαβάστε επίσης:
Νόμος Χατζηδάκη: Νέο πλαίσιο προστασίας και μεταβίβασης ακινήτων
Μαρκόπουλος δηλώνει την Κρήτη προτεραιότητα στη φορολογική ατζέντα
#φορολογία #εργασία #φορολογικήεπιβάρυνση #ΦΠΑ #καύσιμα #περιβαλλοντικοίφόροι #μισθοί #δημόσιαέσοδα #ΕυρωπαϊκήΈνωση #Ελλάδα #φορολογικόσύστημα #ασφαλιστικέςεισφορές #κατανάλωση #ενέργεια #ΟΟΣΑ
