Το ψηφιακό ευρώ εξελίσσεται σε κεντρικό εργαλείο για την ενίσχυση της νομισματικής κυριαρχίας της ευρωζώνης στην εποχή των γεωπολιτικών αναταράξεων. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην τεχνολογική καινοτομία, τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος και την ανάγκη στρατηγικής αυτονομίας απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα.
Το ψηφιακό ευρώ εξελίσσεται σε κεντρικό εργαλείο για την ενίσχυση της νομισματικής κυριαρχίας της ευρωζώνης στην εποχή των γεωπολιτικών αναταράξεων. Πέρα από την τεχνολογική του διάσταση, αντιμετωπίζεται ως ασπίδα απέναντι στον κίνδυνο να μεταφερθεί κρίσιμο μέρος των ευρωπαϊκών πληρωμών σε ξένες υποδομές και νομίσματα.
Πώς το ψηφιακό ευρώ αλλάζει την ισορροπία ισχύος στις πληρωμές;
Η ευρωπαϊκή οικονομία παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από αμερικανικά σχήματα πληρωμών, όπως οι διεθνείς κάρτες και τα μεγάλα ψηφιακά πορτοφόλια, γεγονός που δημιουργεί θεσμικό και γεωπολιτικό ρίσκο. Ένα λειτουργικό ψηφιακό ευρώ προσφέρει δημόσια υποδομή πληρωμών, σε ευρώ και υπό ευρωπαϊκή εποπτεία, μειώνοντας την έκθεση σε μονομερείς αποφάσεις της Ουάσινγκτον.
Καθώς οι συναλλαγές μεταφέρονται ταχύτατα στο διαδίκτυο και σε ιδιωτικά συστήματα, ο κίνδυνος «απο-ευρωποίησης» μέρους του εμπορίου γίνεται ορατός, ιδίως αν ενισχυθούν τα ψηφιακά νομίσματα τρίτων χωρών. Η εισαγωγή ψηφιακού ευρώ επιτρέπει στην ΕΚΤ να διατηρήσει αποτελεσματικό έλεγχο στη νομισματική μετάδοση και να περιορίσει την τάση αναφοράς σε ξένα νομίσματα στις διασυνοριακές πληρωμές.
Ποιες δικλείδες ασφαλείας σχεδιάζονται για τράπεζες και πολίτες;
Κρίσιμο σημείο στον σχεδιασμό είναι να μην μετατραπεί το ψηφιακό ευρώ σε υποκατάστατο καταθετικών λογαριασμών, που θα απορροφούσε ρευστότητα από τις εμπορικές τράπεζες. Γι’ αυτό εξετάζονται αυστηρά όρια κατοχής, της τάξης μερικών χιλιάδων ευρώ ανά χρήστη, καθώς και η απουσία τόκου ώστε να μην ενθαρρύνεται η μαζική μεταφορά αποταμιεύσεων.
Παράλληλα, η ΕΚΤ επιχειρεί να απαντήσει στις ανησυχίες για την ιδιωτικότητα, προσεγγίζοντας το ψηφιακό ευρώ ως «δημόσια επιλογή» πληρωμών και όχι ως εργαλείο επιτήρησης. Προβλέπονται ανώνυμες ή ψευδωνυμοποιημένες συναλλαγές μικρής αξίας, ιδίως σε πληρωμές από συσκευή σε συσκευή, με διατήρηση όμως των κανόνων κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, το ψηφιακό ευρώ μπορεί να μειώσει το κόστος συναλλαγών για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, ιδίως στο λιανεμπόριο και τον τουρισμό, όπου οι προμήθειες καρτών παραμένουν σημαντικό βάρος. Ταυτόχρονα, ενισχύει τη διαφάνεια και τη φορολογική συμμόρφωση, επιταχύνοντας την περαιτέρω ψηφιοποίηση των πληρωμών σε μια οικονομία που έκανε άλμα στην ηλεκτρονική τιμολόγηση και στις ανέπαφες συναλλαγές μετά την κρίση.
Σχόλιο
: Για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, η πρόκληση θα είναι να επενδύσει έγκαιρα στις υποδομές ψηφιακού ευρώ, διασφαλίζοντας βιώσιμα έσοδα από υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας και όχι από υψηλές προμήθειες συναλλαγών. Η στρατηγική επιλογή για την Αθήνα είναι να αξιοποιήσει το νέο ευρωπαϊκό νομισματικό εργαλείο ως μοχλό ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας, της χρηματοοικονομικής ένταξης και της ανθεκτικότητας της οικονομίας σε εξωτερικά σοκ.
Διαβάστε επίσης:
Eurobank αναδεικνύει το IRIS ως εθνικό σύστημα πληρωμών






