Η αυτοκατανάλωση ρεύματος αποκτά νέο θεσμικό πλαίσιο με θετικές καινοτομίες, αλλά και τρία κρίσιμα σημεία που χρειάζονται διόρθωση. Στο επίκεντρο βρίσκονται η πρόσβαση στο δίκτυο, ο τρόπος συμψηφισμού και η πολυπλοκότητα των ρυθμίσεων που θα κρίνουν το τελικό όφελος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Η αυτοκατανάλωση ρεύματος μπαίνει σε νέα φάση με την υπό διαβούλευση Υπουργική Απόφαση, η οποία ανοίγει τον δρόμο για αυτόνομα συστήματα αποθήκευσης και plug-in φωτοβολταϊκά, απαντώντας σε πάγια αιτήματα της αγοράς. Την ίδια στιγμή, όμως, αναδεικνύονται τρία καίρια σημεία που θα κρίνουν αν το πλαίσιο θα μειώσει πραγματικά το ενεργειακό κόστος ή θα εγκλωβίσει την αυτοπαραγωγή σε υπερρύθμιση.
Πώς επηρεάζει η ρύθμιση την πρόσβαση στο δίκτυο;
Κεντρικό ζήτημα είναι η πρόσβαση των αυτοκαταναλωτών στο δίκτυο, που αποτελεί θεσμοθετημένο δικαίωμα όπως και για τους ανεξάρτητους παραγωγούς και τους προμηθευτές. Η χρήση του «zero feed-in» ως γενικευμένου φίλτρου κινδυνεύει να μετατραπεί από ειδική λύση σε εργαλείο περιορισμού, περιορίζοντας οριζόντια την έγχυση ενέργειας και τη δυνατότητα αξιοποίησης της παραγόμενης ή αποθηκευμένης ισχύος.
Η αρχή της ισότιμης και χωρίς διακρίσεις πρόσβασης στο δίκτυο σημαίνει ότι οι περιορισμοί πρέπει να συνδέονται με πραγματικούς τεχνικούς περιορισμούς και όχι με κατηγορίες χρηστών. Αντίστοιχα, η επιβολή φραγμών στην απορρόφηση ενέργειας από το δίκτυο για φόρτιση συστημάτων αποθήκευσης, χωρίς τεχνική αιτιολόγηση, μπορεί να αποδυναμώσει τον ρόλο των μπαταριών στη μείωση αιχμών και στη σταθεροποίηση του συστήματος.
Λύνει ο συμψηφισμός το πρόβλημα ή δημιουργεί νέο;
Το δεύτερο μέτωπο είναι η αρχιτεκτονική του συμψηφισμού και της εκπροσώπησης, όπου το βασικό πρόβλημα είναι ο κατακερματισμός της ίδιας παροχής. Η αντιμετώπιση της παραγωγής και αποθήκευσης «πίσω από τον μετρητή» ως ξεχωριστής παραγωγής «μπροστά από τον μετρητή» και η εμπλοκή ΦοΣΕ, ΔΑΠΕΕΠ και ΕΛΑΠΕ δημιουργεί τεχνητό διαχωρισμό ανάμεσα σε έγχυση και κατανάλωση.
Μια ενιαία εκπροσώπηση από τον ίδιο προμηθευτή, για κατανάλωση, παραγωγή, αποθήκευση και αποκλίσεις, θα μπορούσε να απλοποιήσει τη λειτουργία και να μειώσει το κόστος για τον αυτοκαταναλωτή. Παράλληλα, θα άνοιγε τον δρόμο για σχήματα συγκέντρωσης φορτίου και ευελιξίας (aggregation) στην πλευρά της ζήτησης, επιτρέποντας στους αυτοκαταναλωτές να αμείβονται για την παροχή ευελιξίας αντί να περιορίζονται σε στενό συμψηφισμό κιλοβατώρων.
Χρειάζεται απλούστερο πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση ρεύματος;
Το τρίτο κρίσιμο σημείο είναι ο κίνδυνος υπερρύθμισης, καθώς το νέο πλαίσιο οικοδομείται πάνω σε διαδοχικές προσθήκες, εξαιρέσεις και ειδικές κατηγορίες. Αντί για περίπλοκα μοντέλα και περιορισμούς ως προς το ποιος συμψηφίζει με ποιον και σε ποια τοποθεσία, μια απλούστερη λογική θα μπορούσε να βασιστεί σε τρία ερωτήματα: πόση ενέργεια εγχέεται, με ποιες παροχές επιλέγει ο αυτοκαταναλωτής να τη συμψηφίσει και πώς αποτιμάται το πλεόνασμα.
Η προτεινόμενη ρύθμιση κάνει βήμα προς την απελευθέρωση και το «energy sharing», επιτρέποντας ακόμη και εγκατάσταση σταθμών από τρίτα πρόσωπα για κάλυψη αναγκών αυτοκαταναλωτών. Ωστόσο, οι περιορισμοί στη συμμετοχή, στον αριθμό εγκαταστάσεων και σε άλλες προϋποθέσεις, χωρίς σαφή λειτουργική αιτιολόγηση, περιορίζουν την ανάπτυξη ευέλικτων σχημάτων που θα μπορούσαν να συμπιέσουν το ενεργειακό κόστος σε γειτονιές, επιχειρηματικά πάρκα και τοπικές κοινότητες.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, το τελικό όφελος από την αυτοκατανάλωση θα εξαρτηθεί από το αν το πλαίσιο θα επιτρέψει πραγματικό συμψηφισμό και αξιοποίηση της αποθήκευσης χωρίς τεχνητά εμπόδια. Όσο περισσότερο απλοποιείται η εκπροσώπηση και αίρονται οι αδικαιολόγητοι περιορισμοί στο δίκτυο, τόσο μεγαλύτερη είναι η δυνατότητα μείωσης των λογαριασμών μέσω ιδιοπαραγόμενης ενέργειας και συμμετοχής σε σχήματα ευελιξίας.
Αντίθετα, η διατήρηση περίπλοκων διαδικασιών, πολλαπλών φορέων και παλαιών τεχνικών ορισμών, όπως η σύνδεση της εγκατεστημένης DC ισχύος με τη Συμφωνημένη Ισχύ σε σενάρια «zero feed-in», μπορεί να αυξήσει το διοικητικό και επενδυτικό κόστος. Σε αυτή την περίπτωση, ένα μέρος των δυνητικών επενδύσεων σε φωτοβολταϊκά στέγης, αποθήκευση και κοινά σχήματα αυτοπαραγωγής κινδυνεύει να μείνει στα χαρτιά, περιορίζοντας την αποκλιμάκωση των τιμών ρεύματος σε βάθος χρόνου.
Σχόλιο 
: Η Υπουργική Απόφαση για την αυτοκατανάλωση μπορεί να εξελιχθεί σε εργαλείο ουσιαστικής μείωσης του ενεργειακού κόστους, αν διορθωθούν τα τρία συγκεκριμένα σημεία που αναδεικνύουν οι φορείς της αγοράς. Η ισότιμη πρόσβαση στο δίκτυο, η ενιαία εκπροσώπηση της παροχής και η πραγματική απλοποίηση των κανόνων είναι οι παράγοντες που θα κρίνουν αν οι επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά και αποθήκευση θα φτάσουν γρήγορα στον μετρητή του καταναλωτή και θα αποτυπωθούν στους λογαριασμούς ρεύματος.
Διαβάστε επίσης:
ΣΕΦ προτείνει αλλαγές στην αυτοκατανάλωση και τα plug-in φωτοβολταϊκά
#Αυτοκατανάλωση #Φωτοβολταϊκά #Αποθήκευσηενέργειας #Δίκτυοδιανομής #Λογαριασμοίρεύματος
