Οι δασμοί Τραμπ επανέρχονται με νέο, πιο ανθεκτικό νομικά καθεστώς, λίγες ώρες πριν λήξει το προσωρινό μέτρο του 10% στις εισαγωγές. Οι επιχειρήσεις που είχαν εφησυχάσει το τελευταίο πεντάμηνο μπαίνουν ξανά σε φάση αβεβαιότητας για κόστος, τιμές και εφοδιαστικές αλυσίδες.
Οι δασμοί Τραμπ επανέρχονται με νέο, πιο μόνιμο σχήμα, καθώς ο Λευκός Οίκος ετοιμάζεται να αντικαταστήσει τον προσωρινό δασμό 10% που λήγει την Παρασκευή. Η κίνηση σηματοδοτεί το τέλος μιας σύντομης περιόδου ηρεμίας και ανοίγει νέο κύκλο εμπορικής αβεβαιότητας για εταιρείες και αγορές.
Πώς αλλάζει το καθεστώς με τους δασμούς Τραμπ;
Το Ανώτατο Δικαστήριο ακύρωσε τον κύριο όγκο των προηγούμενων δασμών, κρίνοντας ότι στηρίχθηκαν σε νόμο έκτακτης ανάγκης που ξεπερνούσε τις προεδρικές αρμοδιότητες. Ο Τραμπ απάντησε με έναν προσωρινό, οριζόντιο δασμό 10% σχεδόν σε όλες τις εισαγωγές, ο οποίος όμως εκ του νόμου μπορεί να ισχύσει μόνο για 150 ημέρες.
Τώρα η εμπορική του ομάδα στρέφεται στο Άρθρο 301 του Νόμου περί Εμπορίου του 1974, μια νομική βάση που θεωρείται πιο ανθεκτική σε δικαστικές προσφυγές. Οι νέοι δασμοί αναμένεται να κινηθούν κοντά στα σημερινά επίπεδα 10%–12,5%, αλλά με δυνατότητα διατήρησης επ’ αόριστον και πολύ ευρύτερη κάλυψη του εμπορίου.
Άρθρο 301, Καναδάς και USMCA: Ένα τριπλό μέτωπο
Με βάση έρευνα του Άρθρου 301 για την καταναγκαστική εργασία, η Ουάσινγκτον έχει προτείνει δασμούς 10% σε πάνω από δώδεκα εταίρους – μεταξύ αυτών Καναδά, Μεξικό και ΕΕ – και 12,5% σε περισσότερες από 40 χώρες, συμπεριλαμβανομένων Κίνας, Ινδίας, Ιαπωνίας και Νότιας Κορέας. Σύμφωνα με τον εμπορικό εκπρόσωπο, τα μέτρα αυτά θα καλύπτουν περίπου το 99% του αμερικανικού εμπορίου, επαναφέροντας τον μέσο δασμό κοντά στο 17% από περίπου 11% σήμερα.
Παράλληλα, τρέχει ξεχωριστή έρευνα Άρθρου 301 για τη βιομηχανική υπερπαραγωγή στην Κίνα και άλλες οικονομίες, που μπορεί να οδηγήσει σε νέο γύρο δασμών μετά από δημόσια διαβούλευση. Στο βορειοαμερικανικό μέτωπο, ο Τραμπ άνοιξε δεύτερο μέτωπο με τον Καναδά, ανακοινώνοντας επιπλέον δασμούς 50% σε επιλεγμένα προϊόντα, με στόχο να πιέσει για επαναδιαπραγμάτευση της USMCA.
Η στοχευμένη πίεση στον Καναδά και το σήμα προς τις αγορές
Οι νέοι δασμοί κατά του Καναδά, περίπου σε 20 δισ. δολάρια εξαγωγών επί συνόλου άνω των 380 δισ. δολαρίων, έχουν περιορισμένο εύρος αλλά υψηλό συμβολισμό. Ο Τραμπ επικαλέστηκε το Άρθρο 338 του Δασμολογικού Νόμου του 1930, διάταξη που δεν είχε χρησιμοποιηθεί ποτέ, επιδιώκοντας μεγαλύτερη ευελιξία στην επιβολή δασμών χωρίς τις χρονοβόρες διαδικασίες του Άρθρου 301.
Η επιλογή αυτή παρακάμπτει τις προστατευτικές ρήτρες της USMCA, καθιστώντας τους δασμούς πιο αποτελεσματικό μοχλό πίεσης, αλλά και πιο εκτεθειμένους σε δικαστικές αμφισβητήσεις. Η Τράπεζα του Καναδά ήδη υπολογίζει ότι οι προηγούμενοι δασμοί έχουν αφαιρέσει περίπου 1,5 ποσοστιαία μονάδα από την αναμενόμενη ανάπτυξη, ρίχνοντας τον ρυθμό στο 1,1%, ενώ περίπου το 85% των καναδικών εισαγωγών στις ΗΠΑ μέχρι σήμερα περνούσε αδασμολόγητο χάρη στη συμφωνία.
SBC Red Line
Το νέο καθεστώς που χτίζει ο Τραμπ δεν είναι απλώς ένας ακόμη γύρος δασμών, αλλά προσπάθεια θεσμοθέτησης μιας πιο μόνιμης, επιθετικής εμπορικής αρχιτεκτονικής. Η μετατόπιση σε πιο «σκληρές» νομικές βάσεις σημαίνει ότι ακόμη και αν αλλάξουν οι πολιτικές προτεραιότητες, οι δασμοί θα είναι πολύ πιο δύσκολο να αποξηλωθούν γρήγορα.
Για τις επιχειρήσεις, το μήνυμα είναι ότι η εποχή της προβλέψιμης πρόσβασης στην αμερικανική αγορά τελειώνει. Όποιος στηρίζεται σε εισαγόμενες πρώτες ύλες ή ενδιάμεσα αγαθά προς τις ΗΠΑ οφείλει να προϋπολογίσει σταθερά υψηλότερο δασμολογικό κόστος, να ανασχεδιάσει εφοδιαστικές αλυσίδες και να ενσωματώσει ρήτρες εμπορικού ρίσκου στα συμβόλαια.
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι ο μέσος δασμός των ΗΠΑ κινείται ξανά προς το 17%, σε μια στιγμή που οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι υψηλές τιμές ενέργειας πιέζουν ήδη τον πληθωρισμό. Το επόμενο στοίχημα για τις διεθνείς αγορές θα είναι αν οι εταίροι επιλέξουν αντίμετρα ή διαπραγμάτευση – και πόσο γρήγορα θα μετακυλιστεί το αυξημένο κόστος στις τελικές τιμές για καταναλωτές και επιχειρήσεις παγκοσμίως.
Διαβάστε επίσης:
Οι δασμοί Τραμπ, το παγκόσμιο εμπόριο και το ελληνικό αποτύπωμα
Βραζιλία: Κρατική στήριξη 3,7 δισ. δολαρίων σε εταιρείες λόγω δασμών
#δασμοί #ΗνωμένεςΠολιτείες #ΝτόναλντΤραμπ #παγκόσμιοεμπόριο #Καναδάς #USMCA #Κίνα #ΕυρωπαϊκήΈνωση #εμπορικόςπόλεμος #εφοδιαστικήαλυσίδα #πληθωρισμός #νομικόπλαίσιο #Άρθρο301 #βιομηχανικήπολιτική #διεθνείςαγορές
