Ο εξηλεκτρισμός ΕΕ τίθεται στο επίκεντρο της νέας στρατηγικής της Κομισιόν, με στόχο μια «πρώτη ηλεκτροκίνητη ήπειρο» και ισχυρότερη αγορά άνθρακα. Το πακέτο συνδέει τον φθηνότερο καθαρό ηλεκτρισμό με μια πιο επενδυτική αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών.
Ο εξηλεκτρισμός ΕΕ αναδεικνύεται σε κεντρικό μοχλό της ενεργειακής πολιτικής, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέτει ενδεικτικό στόχο εξηλεκτρισμού 46% έως το 2040 και παράλληλα ανοίγει το επόμενο κεφάλαιο της αναθεώρησης του Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών (ΣΕΔΕ). Στόχος είναι η Ευρώπη να μειώσει δραστικά την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, να σταθεροποιήσει τις τιμές ενέργειας και να στηρίξει τη βιομηχανία στην καθαρή μετάβαση.
Πώς αλλάζει η στρατηγική για τον εξηλεκτρισμό ΕΕ και την αγορά άνθρακα;
Η Επιτροπή συνδέει άμεσα τον εξηλεκτρισμό της ζήτησης ενέργειας με τη μείωση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων, εκτιμώντας ότι ο στόχος 46% έως το 2040 μπορεί να περιορίσει τις σχετικές δαπάνες κατά 260 δισ. € ετησίως. Παρά το γεγονός ότι το 70% της ηλεκτροπαραγωγής στην ΕΕ προέρχεται ήδη από εγχώριες καθαρές πηγές, ο εξηλεκτρισμός της τελικής κατανάλωσης έχει «κολλήσει» στο 23% την τελευταία δεκαετία, κάτι που η νέα δέσμη μέτρων επιχειρεί να ανατρέψει.
Στο πολιτικό μήνυμα, η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μιλά για την Ευρώπη ως «πρώτη ηλεκτροκίνητη ήπειρο», συνδέοντας την κλιματική πολιτική με την ενεργειακή ανεξαρτησία και την ανταγωνιστικότητα. Η προσέγγιση βασίζεται σε φθηνότερη καθαρή ηλεκτρική ενέργεια για βιομηχανία, μεταφορές και κτίρια, αλλά και σε μια πιο προβλέψιμη και σταθερή αγορά άνθρακα που θα κατευθύνει κεφάλαια σε επενδύσεις απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές.
Πώς μετασχηματίζεται το ETS σε επενδυτική μηχανή;
Η αναθεώρηση του ΣΕΔΕ προσαρμόζει τον ρυθμό μείωσης των δικαιωμάτων εκπομπών, με συντελεστή 3,7% για την περίοδο 2031-2035 και 1,7% για το 2036-2040, ώστε η πορεία να είναι πιο σταδιακή και συμβατή με τον στόχο του 2040. Παράλληλα, έως 2% διεθνή πιστωτικά μόρια επιτρέπουν χρηματοδότηση έργων απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές εκτός ΕΕ, δίνοντας «χώρο αναπνοής» όταν οι εγχώριες μειώσεις γίνονται πιο δύσκολες.
Κεντρικό στοιχείο είναι η μετατροπή του ΣΕΔΕ σε ισχυρή επενδυτική πλατφόρμα, με Τράπεζα Απεξάρτησης της Βιομηχανίας από τις ανθρακούχες εκπομπές ύψους 100 δισ. € και ενδιάμεση φάση ETS Investment Booster πριν το 2030. Τα κράτη μέλη καλούνται να κατευθύνουν τουλάχιστον το 50% των εθνικών εσόδων από το ΣΕΔΕ σε επενδύσεις απανθρακοποίησης, ποσό που εκτιμάται σε άνω των 100 δισ. € έως το 2030, ενώ το Ταμείο Καινοτομίας και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού παραμένουν βασικοί πυλώνες στήριξης βιομηχανίας και υποδομών.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Για τα νοικοκυριά, η Επιτροπή αναδεικνύει άμεσα οφέλη: η χρήση ηλεκτρικού οχήματος μπορεί να μειώσει το κόστος μετακίνησης έως και 78% έναντι συμβατικού αυτοκινήτου, ενώ η αντικατάσταση λέβητα αερίου με αντλία θερμότητας μπορεί να περιορίσει τον λογαριασμό θέρμανσης έως και κατά 60%. Ωστόσο, το βασικό εμπόδιο είναι ότι η κιλοβατώρα ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει έως και τρεις φορές ακριβότερη από την αντίστοιχη ενέργεια από φυσικό αέριο, γεγονός που αποθαρρύνει τη μετάβαση.
Η πρόταση για διαχρονικούς λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας επιτρέπει στα κράτη μέλη να μειώσουν τέλη δικτύου και φόρους για συγκεκριμένες κατηγορίες καταναλωτών και ενεργοβόρες επιχειρήσεις, ενώ προωθείται η ταχύτερη εγκατάσταση έξυπνων μετρητών ώστε οι πολίτες να διαχειρίζονται ενεργά την κατανάλωση. Παράλληλα, προβλέπονται εργαλεία για τη μείωση του αρχικού κόστους τεχνολογιών όπως αντλίες θερμότητας και ηλεκτρικά οχήματα, μέσω κοινωνικής μίσθωσης, χρηματοδοτικών μέσων του ΣΕΔΕ και μηχανισμού αγοράς καθαρής θερμότητας, με στόχο να γίνει ο εξηλεκτρισμός πιο προσιτός και ελκυστικός.
Σχόλιο 
: Η νέα δέσμη μέτρων συνδέει ευθέως το κόστος ενέργειας για βιομηχανία και νοικοκυριά με τον ρυθμό επενδύσεων σε καθαρό ηλεκτρισμό και δίκτυα. Όσο γρηγορότερα μετατραπεί το ΣΕΔΕ σε σταθερή «μηχανή» χρηματοδότησης και μειωθεί το φορολογικό βάρος της ηλεκτρικής ενέργειας έναντι του φυσικού αερίου, τόσο πιο ορατή θα γίνει η αποκλιμάκωση λογαριασμών και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας για επιχειρήσεις και καταναλωτές στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.
Διαβάστε επίσης:
Μαρινάκης δηλώνει ότι η Έκθεση ΕΕ επιβεβαιώνει πρόοδο στα ΜΜΕ
ΕΕ: Κομισιόν προτείνει χαλάρωση ετήσιων ορίων εκπομπών CO2
#ΕυρωπαϊκήΕπιτροπή #ΣΕΔΕ #ηλεκτρικήενέργεια #αντλίεςθερμότητας #ηλεκτρικάοχήματα
