Τα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα ανοίγουν επισήμως για το Κίεβο μετά την υπογραφή δύο κρίσιμων συμφωνιών που δίνουν πρόσβαση σε κοινοτική χρηματοδότηση. Η ουκρανική κυβέρνηση συνδέει τις συμφωνίες με την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και την ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας.
Τα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα γίνονται πλέον άμεσα προσβάσιμα για την Ουκρανία, μετά την ανακοίνωση του υπουργού Άμυνας Μιχαΐλο Φεντόροφ για την υπογραφή δύο συμφωνιών που ξεκλειδώνουν επιχορηγήσεις ύψους 300 εκατ. €. Η κίνηση αυτή εντάσσει de facto την ουκρανική αμυντική βιομηχανία βαθύτερα στον θεσμικό χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εν αναμονή της κύρωσης από το ουκρανικό κοινοβούλιο.
Πώς αλλάζουν τα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα την ουκρανική βιομηχανία;
Σύμφωνα με τον Φεντόροφ, οι συμφωνίες «ανοίγουν ευκαιρίες για κλιμάκωση των ουκρανικών αμυντικών αναπτύξεων, προσέλκυση επιχορηγήσεων και στήριξη νεοφυών επιχειρήσεων», περιγράφοντας μια στροφή από την απλή προμήθεια οπλικών συστημάτων σε κοινή παραγωγή και έρευνα. Από τα 300 εκατ. €, τα 260 εκατ. κατευθύνονται ειδικά στην ενίσχυση των παραγωγικών δυνατοτήτων, ένδειξη ότι το Κίεβο επιδιώκει να περάσει από τον ρόλο του αποδέκτη βοήθειας σε ρόλο συμπαραγωγού.
Η πρόβλεψη για κοινή έρευνα και ανάπτυξη («Joint R&D») παρουσιάζεται από τον Ουκρανό υπουργό ως ευκαιρία για «κοινή δημιουργία νέων αμυντικών τεχνολογιών και ενσωμάτωση των αμυντικών βιομηχανιών» Ουκρανίας και ΕΕ. Αν αυτή η ενσωμάτωση προχωρήσει, θα δημιουργηθεί ένα σταθερό θεσμικό κανάλι συνεργασίας που υπερβαίνει τις έκτακτες αποστολές στρατιωτικού υλικού και αγγίζει την καρδιά της ευρωπαϊκής βιομηχανικής και τεχνολογικής πολιτικής.
Ποιο είναι το θεσμικό βάθος των νέων συμφωνιών;
Οι δύο συμφωνίες δεν αλλάζουν μόνο το χρηματοδοτικό πλαίσιο, αλλά και τη θεσμική θέση της Ουκρανίας απέναντι στην ΕΕ στον τομέα της άμυνας. Η ανάγκη κύρωσης από το ουκρανικό κοινοβούλιο υπογραμμίζει ότι πρόκειται για δεσμεύσεις με πολιτικό και στρατηγικό βάρος, οι οποίες θα αποτελέσουν σημείο αναφοράς για τη μελλοντική πορεία σύγκλισης με τα ευρωπαϊκά πρότυπα αμυντικής πολιτικής.
Η εστίαση στην υποστήριξη νεοφυών επιχειρήσεων και στην προσέλκυση επιχορηγήσεων δείχνει μια προσπάθεια να συνδεθεί η πολεμική ανάγκη με μια μακροπρόθεσμη στρατηγική τεχνολογικής αναβάθμισης. Για την ΕΕ, η συνεργασία με ουκρανικές δομές έρευνας και παραγωγής μπορεί να λειτουργήσει ως εργαστήριο για νέες τεχνολογίες, αλλά και ως δοκιμασία για το πώς η ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική προσαρμόζεται σε μια χώρα σε πόλεμο.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η βαθύτερη ένταξη της Ουκρανίας στα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα ενισχύει την τάση ευρωπαϊκοποίησης της αμυντικής πολιτικής, στην οποία η Αθήνα συμμετέχει ήδη μέσω κοινών προγραμμάτων και συμπράξεων. Η προοπτική κοινής έρευνας και ανάπτυξης μεταξύ ΕΕ και Ουκρανίας μπορεί να οδηγήσει σε νέα σχήματα συνεργασίας, όπου ελληνικές αμυντικές εταιρείες θα κληθούν να τοποθετηθούν ανταγωνιστικά ή συνεργατικά απέναντι σε ουκρανικούς φορείς.
Σε διπλωματικό επίπεδο, η κίνηση αυτή ενισχύει τον ρόλο της Ουκρανίας ως εταίρου της ΕΕ στον τομέα της άμυνας, γεγονός που επηρεάζει τη συνολική συζήτηση για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία, στην οποία η Ελλάδα δηλώνει διαχρονικά υπέρμαχος. Σχόλιο 
: Η Αθήνα καλείται πλέον να παρακολουθήσει στενά πώς η θεσμική αναβάθμιση της Ουκρανίας στα ευρωπαϊκά αμυντικά σχήματα θα επηρεάσει την ιεράρχηση πόρων, προγραμμάτων και πολιτικών προτεραιοτήτων εντός της Ένωσης, ώστε να διασφαλίσει ότι τα ελληνικά συμφέροντα παραμένουν ορατά στη νέα αρχιτεκτονική συνεργασίας.
Διαβάστε επίσης:
Ουκρανία: Ανασχηματισμός κυβέρνησης και ενίσχυση προεδρικού ελέγχου
Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προαναγγέλλει νέες πρωτοβουλίες για Ουκρανία
#Ουκρανία #ΕυρωπαϊκήΈνωση #Άμυνα #ΜιχαΐλοΦεντόροφ #Κίεβο
