Τα νέα δασμολογικά μέτρα των ΗΠΑ και το ακριβό πετρέλαιο δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα για τις παγκόσμιες αγορές και ιδιαίτερα για την Ευρώπη. Η ταυτόχρονη άνοδος των αποδόσεων ομολόγων και η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή αυξάνουν τον κίνδυνο για ανάπτυξη, πληθωρισμό και δημόσια οικονομικά.
Τα νέα δασμολογικά μέτρα των ΗΠΑ και το ακριβό πετρέλαιο συμπιέζουν τα περιθώρια των αγορών, σε μια συγκυρία όπου η παγκόσμια οικονομία παραμένει εύθραυστη και εξαρτημένη από τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Η Ευρώπη βρίσκεται στο επίκεντρο της πίεσης, με την ενέργεια, το εμπόριο και το κόστος δανεισμού να κινούνται ταυτόχρονα προς λάθος κατεύθυνση.
Πώς τα νέα δασμολογικά μέτρα αλλάζουν το παγκόσμιο εμπόριο;
Ο νέος γύρος αμερικανικών δασμών, από 10% έως 12,5% σε εισαγωγές από περίπου 60 εμπορικούς εταίρους, αντικαθιστά τον προηγούμενο οριζόντιο συντελεστή 10% και απλώνεται πλέον στο 99,4% των εισαγωγών, πριν από τις εξαιρέσεις. Η Ουάσιγκτον τον συνδέει με την καταπολέμηση της «καταναγκαστικής εργασίας» στις εφοδιαστικές αλυσίδες, δημιουργώντας όμως νέο κύκλο εμπορικής αβεβαιότητας.
Δύο συντελεστές διαμορφώνουν το νέο πλαίσιο: 10% για χώρες με επαρκή νομοθεσία κατά της καταναγκαστικής εργασίας και 12,5% για όσες κρίνονται ανεπαρκείς ή αναποτελεσματικές στην εφαρμογή της. Στην πορεία της διαβούλευσης έγιναν διορθώσεις – ενδεικτικά, η Ινδία τελικά εντάχθηκε στο 10% – ενώ παράλληλα ανοίγει ένας «διάδρομος» εξαιρέσεων, με οριζόντιες και ειδικές ανά χώρα ρυθμίσεις.
Ευρώπη σε «μέγγενη»: ενέργεια, δασμοί, ομόλογα
Το νέο καθεστώς καλύπτει και την Ευρωπαϊκή Ένωση, άρα και την Ελλάδα, αν και για αρκετά ευρωπαϊκά προϊόντα η συνολική επιβάρυνση μένει εντός των ορίων της υφιστάμενης εμπορικής συμφωνίας ΗΠΑ–ΕΕ. Η Κομισιόν εμφανίζεται επιφυλακτική αλλά όχι συγκρουσιακή, καθώς εκτιμά ότι δεν παραβιάζεται το συμφωνημένο πλαίσιο, εξασφαλίζοντας εξαιρέσεις σε κλάδους όπως φελλός, διαμάντια, εξαρτήματα αεροσκαφών και γενόσημα φάρμακα.
Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια τριπλή πρόκληση: υψηλή εξάρτηση από εισαγόμενη ενέργεια, συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία και ανάγκη πολιτικής ενότητας σε περιβάλλον αυξημένης αστάθειας. Η απειλή Τραμπ για ακόμη υψηλότερους δασμούς σε χώρες που φορολογούν τις ψηφιακές υπηρεσίες αμερικανικών τεχνολογικών ομίλων προσθέτει έναν ακόμη, δύσκολα ποσοτικοποιήσιμο, κίνδυνο για τις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Πετρέλαιο πάνω από 100 δολάρια και αποδόσεις στα υψηλά έτους
Η κλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν και οι επιθέσεις σε βασικές θαλάσσιες οδούς έχουν σπρώξει το Brent πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ έχει σχεδόν παγώσει – στις 23 Ιουλίου καταγράφηκε μόλις ένα πετρελαιοφόρο. Παρότι η Ουάσιγκτον διαβεβαιώνει ότι η οδός παραμένει «ανοιχτή», το Ιράν μιλά για κλείσιμο σε μη εξουσιοδοτημένα πλοία, επιτείνοντας την αβεβαιότητα.
Η ένταση δεν περιορίζεται στον Περσικό Κόλπο, καθώς οι επιθέσεις στην Ερυθρά Θάλασσα απειλούν και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, ωθώντας τα πλοία στη μακρύτερη διαδρομή γύρω από την Αφρική. Το αποτέλεσμα είναι μαζικές πωλήσεις κρατικών ομολόγων, με την απόδοση του δεκαετούς αμερικανικού τίτλου πάνω από 4,7% και του γερμανικού κοντά στο 3,2%, στο υψηλότερο σημείο 15ετίας, ανατρέποντας τα σενάρια για γρήγορη αποκλιμάκωση επιτοκίων.
SBC Red Line
Πίσω από τη ρητορική περί «καταναγκαστικής εργασίας», τα νέα δασμολογικά μέτρα λειτουργούν ως πολυεργαλείο βιομηχανικής πολιτικής και εμπορικής πίεσης. Οι επιχειρήσεις που στηρίζονται σε παγκόσμιες αλυσίδες παραγωγής βλέπουν το ρίσκο κανονιστικών ανατροπών να γίνεται μόνιμη παράμετρο στρατηγικής.
Για ευρωπαϊκές και ελληνικές εταιρείες, το τρίπτυχο ακριβό πετρέλαιο – υψηλότεροι δασμοί – ακριβότερο χρήμα σημαίνει συμπίεση περιθωρίων κέρδους και δυσκολότερη χρηματοδότηση επενδύσεων. Όσοι δεν χαρτογραφήσουν έγκαιρα την έκθεσή τους σε ενέργεια και δασμολογικούς κινδύνους, θα βρεθούν προ εκπλήξεων στα κόστη τους.
Η μεγάλη εικόνα είναι μια σταδιακή αναδιάταξη του παγκόσμιου εμπορίου, με κριτήρια ασφάλειας, αξιών και γεωπολιτικών συμμαχιών. Το επόμενο στοίχημα για την Ευρώπη θα είναι αν μπορεί να μετατρέψει αυτή την πίεση σε ευκαιρία για επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης και της στρατηγικής αυτονομίας, αντί να εγκλωβιστεί σε ρόλο παθητικού αποδέκτη αποφάσεων άλλων.
Διαβάστε επίσης:
Χρηματιστήριο Αθηνών σε κρίσιμη στήριξη με διεθνείς πιέσεις
Οι δασμοί του Τραμπ επιστρέφουν και οι αγορές ξαναμετρούν τον γεωπολιτικό κίνδυνο
#δασμοί #πετρέλαιο #ευρωπαϊκήοικονομία #ΗΠΑ #ΕυρωπαϊκήΈνωση #ομόλογα #εμπορικόςπόλεμος #ΜέσηΑνατολή #πληθωρισμός #ενεργειακήκρίση #Κομισιόν #ΝτόναλντΤραμπ #ελληνικέςεπιχειρήσεις #δημόσιοχρέος #επιτόκια
