Ο πόλεμος με Ιράν μεταφέρεται ξανά στο Οβάλ Γραφείο, με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να συναντά τον Ντόναλντ Τραμπ στην Ουάσιγκτον. Η συνάντηση συμπίπτει με νέα κινητικότητα στο μέτωπο Ισραήλ–Λιβάνου και αυξημένο κίνδυνο γενικευμένης αποσταθεροποίησης στη Μέση Ανατολή.
Ο πόλεμος με Ιράν εισέρχεται σε νέα φάση, καθώς ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου φθάνει στην Ουάσιγκτον για την πρώτη συνάντησή του με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ μετά την κοινή επίθεση κατά της Τεχεράνης τον Φεβρουάριο. Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε κλίμα εμφανών τριβών μεταξύ των δύο ηγετών και υπό την πίεση για περιορισμό της περιφερειακής κλιμάκωσης.
Πώς επηρεάζει ο πόλεμος με Ιράν την αμερικανοϊσραηλινή σχέση;
Η αρχική στρατιωτική σύμπλευση Ουάσιγκτον–Τελ Αβίβ απέναντι στην Τεχεράνη έχει δώσει τη θέση της σε μια πιο σύνθετη εξίσωση, με τον Τραμπ να εκφράζει δημόσια δυσφορία για τους χειρισμούς Νετανιάχου. Για το Ισραήλ, η επίσκεψη είναι κρίσιμη για να διασφαλίσει ότι η αμερικανική στήριξη δεν θα αποδυναμωθεί σε μια στιγμή που η χώρα αντιμετωπίζει ταυτόχρονα απειλές από Ιράν, Χεζμπολάχ και παλαιστινιακά εδάφη.
Για τις ΗΠΑ, το ζητούμενο είναι να διατηρηθεί η αποτρεπτική ισχύς απέναντι στην Τεχεράνη χωρίς να εγκλωβιστεί η Ουάσιγκτον σε μια παρατεταμένη περιφερειακή σύγκρουση με υψηλό πολιτικό και οικονομικό κόστος. Οι διαφωνίες Τραμπ–Νετανιάχου, που έχουν γίνει πλέον δημόσιες, αντανακλούν και την προσπάθεια της Ουάσιγκτον να κρατήσει ανοιχτά διπλωματικά κανάλια με περιφερειακούς παίκτες, συμπεριλαμβανομένων αραβικών κρατών που ανησυχούν για την αποσταθεροποίηση.
Μπορεί η συμφωνία Ισραήλ–Λιβάνου να περιορίσει τον κίνδυνο γενικευμένης σύρραξης;
Παράλληλα με τη συνάντηση στον Λευκό Οίκο, οι ΗΠΑ δρομολογούν νέο γύρο τεχνικών συνομιλιών Ισραήλ–Λιβάνου στη Ρώμη, με στόχο την εφαρμογή πλαισίου που προβλέπει σταδιακή αποχώρηση ισραηλινών δυνάμεων και αποστρατιωτικοποίηση ζωνών στο νότιο Λίβανο. Κεντρικό, αλλά εξαιρετικά δύσκολο, στοιχείο του σχεδίου είναι ο αφοπλισμός της Χεζμπολάχ και η ανάληψη του ελέγχου από τον τακτικό λιβανικό στρατό.
Παρά την ύπαρξη συμφωνημένου πλαισίου, οι αναφορές για συνεχιζόμενα ισραηλινά πλήγματα και πυρά πυροβολικού στον νότιο Λίβανο υπογραμμίζουν το εύθραυστο της διαδικασίας. Η Ρώμη λειτουργεί ως ουδέτερη διπλωματική σκηνή, αλλά η πραγματική δοκιμασία θα είναι η αποδοχή των ρυθμίσεων από τις τοπικές ένοπλες ομάδες και η ικανότητα του λιβανικού κράτους να επιβάλει έλεγχο σε μια περιοχή με μακρά ιστορία παραστρατιωτικής παρουσίας.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η κλιμάκωση στον πόλεμο με Ιράν και η παράλληλη αστάθεια σε Ισραήλ–Λίβανο αυξάνουν τον γεωπολιτικό κίνδυνο σε μια κρίσιμη για την Ευρώπη ενεργειακή και ναυτιλιακή αρτηρία. Η Αθήνα, ως κράτος-μέλος της ΕΕ με αναβαθμισμένο ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο, καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη διατήρηση στενών σχέσεων με το Ισραήλ και στην ανάγκη στήριξης ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών αποκλιμάκωσης.
Σε οικονομικό επίπεδο, κάθε περαιτέρω αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή ενέχει κινδύνους για το κόστος ενέργειας, τα ναυτιλιακά ασφάλιστρα και, κατ’ επέκταση, για τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη και στην Ελλάδα. Η χώρα έχει συμφέρον να ενισχύσει τον ρόλο της ως ασφαλούς διαδρόμου και εναλλακτικής πύλης για ενεργειακές ροές προς την ΕΕ, επενδύοντας σε υποδομές και διπλωματικό κεφάλαιο.
Σχόλιο 
: Η συνάντηση Τραμπ–Νετανιάχου δεν είναι μόνο ένα ακόμη επεισόδιο στον πόλεμο με Ιράν, αλλά κόμβος που θα επηρεάσει την αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου η Ελλάδα επιχειρεί να τοποθετηθεί ως σταθερός, προβλέψιμος εταίρος. Η ελληνική στρατηγική οφείλει να συνδυάσει την ενεργειακή θωράκιση, τη ναυτιλιακή ασφάλεια και τη συμμετοχή σε ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες αποκλιμάκωσης, αξιοποιώντας την κρίση ως ευκαιρία για αναβάθμιση του ρόλου της και όχι ως ακόμη έναν εξωτερικό κλυδωνισμό.
Διαβάστε επίσης:
ΗΠΑ: Ο CEO της Anthropic απορρίπτει απαγόρευση στα open-weight μοντέλα
ΗΠΑ: 470 εκατ. δολάρια σε Antares για στρατιωτικούς μικρούς αντιδραστήρες
#ΗΠΑ #Ιράν #Ισραήλ #Λίβανος #ΜέσηΑνατολή
