Τα συμβόλαια διαφοράς CCS μπαίνουν στο μικροσκόπιο του ΥΠΕΝ, με τους μεγάλους ρυπαντές να ζητούν σχήμα ενίσχυσης ύψους 2,8 έως 6 δισ. ευρώ σε βάθος 15ετίας. Στο επίκεντρο βρίσκονται η τιμή αναφοράς, η περιορισμένη χωρητικότητα του Πρίνου και ο κίνδυνος δημοσιονομικής επιβάρυνσης.
Τα συμβόλαια διαφοράς CCS βρίσκονται στο επίκεντρο της διαβούλευσης μεταξύ ΥΠΕΝ και βιομηχανικών ρυπαντών, με επίκεντρο τη χρηματοδότηση της δέσμευσης και αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο. Στο τραπέζι έχουν τεθεί τρία σενάρια στήριξης, με συνολικό κόστος από 2,8 έως 6 δισ. ευρώ για 15ετή περίοδο, που θα κρίνουν τη βιωσιμότητα των επενδύσεων αλλά και το βάρος για τον κρατικό προϋπολογισμό.
Πώς θα λειτουργήσουν τα συμβόλαια διαφοράς CCS και ποιο είναι το ρίσκο;
Οι emitters προτείνουν μηχανισμό «συμβολαίων επί της διαφοράς» με τιμή αναφοράς (strike price) από 170 έως 270 ευρώ ανά τόνο CO2, υποδεικνύοντας τα 220 ευρώ ως καταλληλότερο επίπεδο για να καλύπτεται όλη η αλυσίδα αξίας, από τις επενδύσεις (CAPEX) έως τα λειτουργικά κόστη (OPEX). Το ΥΠΕΝ εμφανίζεται θετικό στην αρχή του μηχανισμού, αλλά ζητεί τεκμηρίωση για το αν η προτεινόμενη τιμή αντανακλά τα πραγματικά κόστη και τις προοπτικές της αγοράς δικαιωμάτων εκπομπών (EUETS).
Η πρόταση προβλέπει 15ετή συμβόλαια «one way», χωρίς επιστροφή εσόδων στο Δημόσιο σε περίπτωση που η τιμή του CO2 ξεπεράσει σημαντικά το strike price, κάτι που μεταφέρει τον ανοδικό κίνδυνο στον κρατικό προϋπολογισμό. Παράλληλα, οι ρυπαντές ζητούν «σενάριο προστασίας» που θα τους επιτρέπει να εγκαταλείπουν τα συμβόλαια αν η τιμή του CO2 παραμείνει γύρω στα 80 ευρώ ανά τόνο για τουλάχιστον δύο χρόνια, καθιστώντας μη βιώσιμες τις επενδύσεις ακόμη και με επιδότηση.
Ποια είναι τα όρια της χωρητικότητας Πρίνου και ο ρόλος της Ραβέννας;
Η ελληνική αγορά εκπομπών CO2 που θα μπορούσαν να οδηγηθούν σε αποθήκευση εκτιμάται σε 4,5 εκατ. τόνους ετησίως, με τους emitters να ζητούν να διαγωνιστούν για 3,6 εκατ. τόνους ώστε να κατοχυρώσουν χώρο αποθήκευσης. Ωστόσο, η τελική ετήσια χωρητικότητα του Πρίνου δεν ξεπερνά τα 2,8 εκατ. τόνους, δημιουργώντας κενό μεταξύ ζήτησης και διαθέσιμου χώρου και θέτοντας ζήτημα για τον σχεδιασμό του διαγωνισμού.
Οι βιομηχανίες εισηγούνται ενδιάμεση λύση, που θα λαμβάνει υπόψη τόσο τον Πρίνο όσο και τη μελλοντική δυνατότητα της αποθήκης στη Ραβέννα, ως επόμενη κοντινή υποδομή για επιπλέον ποσότητες CO2. Το ΥΠΕΝ, ωστόσο, εμφανίζεται επιφυλακτικό στο να «χτίσει» σχεδιασμό πάνω σε μια υποδομή που βρίσκεται ακόμη σε φάση ανάπτυξης, εκφράζοντας αμφιβολίες για το αν μπορεί να συμπεριληφθεί ρεαλιστικά στην εξίσωση χωρητικότητας και μεταφοράς.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Τα προτεινόμενα συμβόλαια διαφοράς CCS, με συνολικό κόστος 2,8 έως 6 δισ. ευρώ σε 15 χρόνια, μεταφράζονται σε δυνητική μακροχρόνια επιβάρυνση για τον κρατικό προϋπολογισμό, που αργά ή γρήγορα αντανακλάται σε φόρους, τέλη ή ρυθμιζόμενες χρεώσεις. Η ύπαρξη ανώτατου ορίου στις ετήσιες εκροές κρατικών πόρων λειτουργεί ως δικλίδα ασφαλείας, αλλά δεν αναιρεί τον κίνδυνο να μετακυλιστεί μέρος του κόστους στους λογαριασμούς ενέργειας, εφόσον οι ενισχύσεις δεν συνδυαστούν με ουσιαστική μείωση του κόστους εκπομπών για τη βιομηχανία.
Αν ο μηχανισμός σχεδιαστεί έτσι ώστε να μειώνει σταθερά το ρίσκο για τις επενδύσεις CCS χωρίς να «κλειδώνει» υπερβολικά υψηλό strike price, μπορεί να περιορίσει τις μελλοντικές αυξήσεις τιμών σε προϊόντα και υπηρεσίες που καταναλώνουν οι πολίτες. Αντίθετα, ένα σχήμα με υψηλές εγγυημένες τιμές και δυνατότητα αποχώρησης μόνο για τους επενδυτές, θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλό δημοσιονομικό κόστος, με έμμεσες πιέσεις στους λογαριασμούς ρεύματος και στο συνολικό ενεργειακό κόστος της οικονομίας.
Σχόλιο 
: Η συζήτηση για τα συμβόλαια διαφοράς CCS στον Πρίνο είναι στην ουσία μια διαπραγμάτευση για το πώς θα μοιραστεί το ρίσκο της απανθρακοποίησης μεταξύ Δημοσίου, βιομηχανίας και τελικού καταναλωτή. Η πρόκληση για το ΥΠΕΝ είναι να διαμορφώσει έναν μηχανισμό που θα στηρίζει την τεχνολογία και τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα, χωρίς να δημιουργεί ανεξέλεγκτες μελλοντικές υποχρεώσεις που θα επιβαρύνουν τους φορολογουμένους και το ενεργειακό κόστος της χώρας.
Διαβάστε επίσης:
ΥΠΕΝ αποσαφηνίζει τη σύνδεση μπαταριών με φωτοβολταϊκά
Νέο πλαίσιο για ενεργειακό τουρισμό εγκρίνει debt blocking
#ΥΠΕΝ #CCS #Πρίνος #διοξείδιοτουάνθρακα #EUETS
