Η συνταγματική αναθεώρηση μπαίνει από σήμερα στο κέντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης, με τη Νέα Δημοκρατία να φέρνει την πρότασή της στην Ολομέλεια ως προτείνουσα Βουλή. Η πραγματική μάχη όμως μετατίθεται στην επόμενη, αναθεωρητική Βουλή, όπου θα κριθεί το περιεχόμενο των αλλαγών.
Η συνταγματική αναθεώρηση περνά στην τελική φάση της προτείνουσας Βουλής, με την Ολομέλεια να συζητά μέσα σε τρεις ημέρες την ανάγκη αλλαγών σε πάνω από 30 διατάξεις. Η Νέα Δημοκρατία καταθέτει δέσμη μεταρρυθμίσεων που, όπως υποστηρίζει, «αναμορφώνουν πλήρως και τις τρεις εξουσίες», αλλά η αντιπολίτευση επιλέγει να κρατήσει τις δυνάμεις της για την επόμενη Βουλή.
Πώς διαμορφώνεται ο συσχετισμός δυνάμεων στη συνταγματική αναθεώρηση;
Η διαδικασία καθορίζεται από τη λεγόμενη «χιαστί» πλειοψηφία, που μετατρέπει την τωρινή ψήφο σε εργαλείο πίεσης για την επόμενη Βουλή. Αν μια διάταξη συγκεντρώσει σήμερα 180 ψήφους, αύριο θα αρκούν 150, ενώ αν περάσει με 151, τότε η αναθεωρητική Βουλή θα χρειαστεί 180, γεγονός που εξηγεί γιατί η αντιπολίτευση αρνείται να δώσει θετική ψήφο.
Στην Επιτροπή Αναθεώρησης κανένα κόμμα της αντιπολίτευσης δεν ψήφισε «ναι», μπλοκάροντας την επίτευξη των 180 ψήφων στην παρούσα Βουλή. Το ΠΑΣΟΚ, παρότι δηλώνει ότι συμφωνεί κατ’ αρχήν στην ανάγκη αναθεώρησης τουλάχιστον 15 άρθρων και έχει καταθέσει δικές του προτάσεις, επιλέγει «παρών» σε αυτά και «κατά» στα υπόλοιπα, ενώ τα άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης τοποθετούνται συνολικά «κατά» της πρότασης της Νέας Δημοκρατίας.
Πού εντοπίζονται οι πιθανές συναινέσεις και οι σκληρές γραμμές;
Παρά τη σκληρή τακτική στην παρούσα φάση, έχουν ήδη διαφανεί πεδία πιθανής σύγκλισης στην αναθεωρητική Βουλή, όπως τα μη κρατικά μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια, η εκλογή της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων και οι δικλείδες ασφαλείας για την τεχνητή νοημοσύνη. Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης η κατάργηση της αμελλητί διαβίβασης υποθέσεων ευθύνης υπουργών, ο τρόπος εφαρμογής του άρθρου 24 για το περιβάλλον και η επιστολική ψήφος και για τους εντός επικράτειας εκλογείς.
Πιο εύκολες συναινέσεις διαφαίνονται σε προτάσεις όπως η προαγωγή της ελληνικής γλώσσας και η προστασία της σημαίας, όπου περισσότερα από δύο κόμματα αναγνωρίζουν την ανάγκη συνταγματικής κατοχύρωσης. Αντίθετα, ζητήματα όπως το άρθρο 16 για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, το ασυμβίβαστο υπουργού-βουλευτή και η πρόταση για μία και μόνη εξαετή θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας συναντούν σοβαρές αντιστάσεις, ακόμη και εντός της κυβερνητικής πλειοψηφίας.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Για τον πολίτη, η παρούσα φάση δεν αλλάζει άμεσα φόρους ή παροχές, αλλά θέτει τα θεσμικά θεμέλια που θα επηρεάσουν τη λειτουργία της Δικαιοσύνης, της εκπαίδευσης και της εκτελεστικής εξουσίας την επόμενη δεκαετία. Η έκβαση της συνταγματικής αναθεώρησης θα κρίνει, μεταξύ άλλων, αν θα υπάρξει άνοιγμα σε μη κρατικά μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια, αν θα ενισχυθεί η λογοδοσία υπουργών και αν θα υπάρξουν νέες εγγυήσεις για τα προσωπικά δεδομένα και την τεχνητή νοημοσύνη.
Η στάση των κομμάτων σήμερα καθορίζει πόσο υψηλό θα είναι αύριο το θεσμικό «κατώφλι» των 180 ψήφων, άρα και πόσο αναγκασμένες θα είναι οι πολιτικές δυνάμεις να αναζητήσουν συναινέσεις. Η αντιπαράθεση για το άρθρο 16 δείχνει ότι πίσω από τις θεσμικές διατυπώσεις κρύβονται και επιλογές οικονομικού μοντέλου, όπως το αν η Ελλάδα θα επιδιώξει να γίνει «διεθνές εκπαιδευτικό κέντρο» κατά το κυπριακό παράδειγμα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για επενδύσεις, θέσεις εργασίας και προσανατολισμό της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Σχόλιο 
: Η θεσμική «σκακιέρα» της συνταγματικής αναθεώρησης αποκαλύπτει ότι τα κόμματα αξιοποιούν στο έπακρο τους κανόνες του άρθρου 110, όχι μόνο για να θωρακίσουν θέσεις αρχής, αλλά και για να διατηρήσουν διαπραγματευτικό πλεονέκτημα στην επόμενη Βουλή. Η κοινή επίκληση της «κακής πρακτικής» του 2019 από πλειοψηφία και μειοψηφία δείχνει πως το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο ποιες διατάξεις θα αλλάξουν, αλλά ποιος θα έχει τον έλεγχο του τρόπου με τον οποίο θα αλλάζουν στο μέλλον.
Διαβάστε επίσης:
ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ σχολιάζει την παραπομπή Τριαντόπουλου και Αγοραστού
Αλεξάνδρα Σδούκου κατηγορεί ΠΑΣΟΚ για επτά δισ. υποσχέσεις
#ΝέαΔημοκρατία #ΠΑΣΟΚ #Βουλή #Σύνταγμα #συνταγματικήαναθεώρηση
