Οι τιμές πετρελαίου μπαίνουν ξανά στο επίκεντρο, καθώς η Citigroup σκιαγραφεί ένα σενάριο παρατεταμένης γεωπολιτικής κρίσης στον Κόλπο με τιμές άνω των 200 δολ./βαρέλι. Η τράπεζα προειδοποιεί ότι τα «σοκ» στην αγορά εμπορευμάτων έχουν γίνει τόσο συχνά, ώστε τα παραδοσιακά μοντέλα προσφοράς-ζήτησης δεν αρκούν πλέον.
Οι τιμές πετρελαίου μπαίνουν ξανά στο επίκεντρο, καθώς η Citigroup προειδοποιεί ότι ένα «χαμηλής πιθανότητας αλλά υψηλού αντίκτυπου» σενάριο στη Μέση Ανατολή μπορεί να εκτοξεύσει το αργό πάνω από τα 200 δολ./βαρέλι. Η τράπεζα τονίζει ότι οι αγορές εμπορευμάτων έχουν περάσει σε εποχή διαδοχικών σοκ, όπου γεωπολιτική, κλίμα και τεχνολογία υπερισχύουν της κλασικής ανάλυσης προσφοράς-ζήτησης.
Γεγονότα που άλλοτε θεωρούνταν «μία φορά στη δεκαετία» πλέον εμφανίζονται ανά 1-2 χρόνια, από την Παγκόσμια Οικονομική Κρίση και την COVID-19 μέχρι τις συγκρούσεις Ρωσίας-Ουκρανίας και τις επαναλαμβανόμενες εντάσεις στη Μέση Ανατολή. Σε αυτό το περιβάλλον, η Citi καλεί τους επενδυτές να εξετάζουν όχι μόνο το πιθανό, αλλά και το τι μπορεί να συμβεί αν οι αγορές είναι λιγότερο προετοιμασμένες.
Τιμές πετρελαίου και το σενάριο κλειστού Ορμούζ
Η Citigroup «χτίζει» το εφιαλτικό σενάριο πάνω στην κλιμάκωση της σύγκρουσης ΗΠΑ – Ιράν και στο ενδεχόμενο το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ να εξελιχθεί από προσωρινό σοκ σε πολυετή διαταραχή. Αν οι επιθέσεις επεκταθούν σε δημόσιες υποδομές του Ιράν ή υπάρξουν χερσαίες επιχειρήσεις, η απάντηση της Τεχεράνης θα μπορούσε να περιλάβει πλήγμα στις πετρελαϊκές υποδομές όλων των παραγωγών του Κόλπου.
Σε μια τέτοια εξέλιξη, η Citi βλέπει πολύμηνες ή και πολυετείς μειώσεις παραγωγής στον Κόλπο και δραστικό περιορισμό των ροών από το Ορμούζ. Ακόμη και αν τα Στενά παραμείνουν κλειστά για ολόκληρο το πρώτο εξάμηνο του 2027 λόγω συνεχιζόμενων απειλών, οι απώλειες σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο θα προσομοίαζαν με παρατεταμένες διακοπές ενεργειακών υποδομών διάρκειας 6-12 μηνών ή και περισσότερο.
Από το σοκ τύπου V σε μόνιμο έλλειμμα προσφοράς
Μέχρι σήμερα, οι διαταραχές στο Ορμούζ έχουν αφαιρέσει κατά περιόδους 12-13 εκατ. βαρέλια/ημέρα, αλλά η αγορά «ισορροπούσε» με εναλλακτικές ροές, χαμηλότερες κινεζικές εισαγωγές, συντονισμένες αποδεσμεύσεις αποθεμάτων και καταστροφή ζήτησης 2-5 εκατ. βαρελιών/ημέρα. Όλα αυτά όμως έγιναν με την προσδοκία ότι πρόκειται για διαταραχή σε σχήμα V, με επιστροφή σε πλεόνασμα προσφοράς μετά το τέλος της σύγκρουσης.
Η Citi προειδοποιεί ότι μια διαρκής απώλεια 5-10 εκατ. βαρελιών/ημέρα, δηλαδή 5-10% της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου και υγρών, θα απαιτούσε «βίαιη» προσαρμογή της ζήτησης αντίστοιχης κλίμακας με τα lockdown της περιόδου 2020-22. Αυτό, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της, προϋποθέτει αύξηση των τιμών ενέργειας κατά 100-200% και διατήρησή τους σε αυτά τα επίπεδα για να περιοριστεί η κατανάλωση.
Πετρελαϊκό σοκ τύπου 1970s και παγκόσμια οικονομία
Στο εφιαλτικό σενάριο, το αργό ξεπερνά τα 150 δολ./βαρέλι, τα διυλισμένα προϊόντα φτάνουν τα 200 δολ./βαρέλι και η βενζίνη στις ΗΠΑ τα 6 δολ./γαλόνι. Η Citigroup παραλληλίζει την κατάσταση με το Δεύτερο Πετρελαϊκό Σοκ των δεκαετιών 1970/80, όταν τα αποθέματα εκτός Κίνας έπεσαν κάτω από τις 70 ημέρες κάλυψης ζήτησης και οι δαπάνες πετρελαίου εκτινάχθηκαν στο 8% του παγκόσμιου ΑΕΠ.
Με τα σημερινά δεδομένα, η τράπεζα εκτιμά ότι συνολικές τιμές πετρελαίου πάνω από 200 δολ./βαρέλι θα χρειάζονταν για να επαναληφθεί αυτό το μοτίβο. Ήδη έχει υπολογίσει ότι με συνεχιζόμενα κλεισίματα στο Ορμούζ, που δημιουργούν παγκόσμιο έλλειμμα 7-8 εκατ. βαρελιών/ημέρα και με το 80-90% της άντλησης αποθεμάτων εκτός Κίνας, τα αποθέματα πετρελαίου και προϊόντων εκτός Κίνας θα μπορούσαν να πέσουν κάτω από τις 70 ημέρες κατανάλωσης έως τις αρχές του 2027.
SBC Red Line
Η Citigroup περιγράφει ένα σενάριο που πολλοί θέλουν να αγνοούν: ότι οι τιμές πετρελαίου μπορεί να εκτοξευθούν όχι από «αγορά πανικού», αλλά από πραγματικό, διαρκές έλλειμμα προσφοράς. Η υπόθεση ότι τα σοκ είναι πάντα παροδικά είναι η μεγαλύτερη αδυναμία των σημερινών ενεργειακών στρατηγικών.
Για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, ένα σοκ με τιμές πάνω από 150-200 δολ./βαρέλι σημαίνει εκ νέου συμπίεση εισοδημάτων, κόστος μεταφορών και παραγωγής στα ύψη και ανατροπή προϋπολογισμών. Όσοι δεν έχουν ήδη σχέδιο εξοικονόμησης ενέργειας και διαφοροποίησης κινδυνεύουν να βρεθούν εκτεθειμένοι σε μια «δεύτερη δεκαετία του 1970».
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι η ενεργειακή ασφάλεια επανέρχεται ως κεντρικός παράγοντας για ανάπτυξη, πληθωρισμό και γεωπολιτική ισχύ. Το επόμενο στοίχημα για κυβερνήσεις και επιχειρήσεις δεν είναι μόνο οι ΑΠΕ, αλλά η ανθεκτικότητα σε ακραία σοκ τιμών που πλέον δεν είναι θεωρητική άσκηση.
Διαβάστε επίσης:
Ενεργειακός συναγερμός με άνοδο τιμών σε καύσιμα και ρεύμα
Πετρέλαιο πάνω από 100 δολάρια καθώς ΗΠΑ και Ιράν κλιμακώνουν
#τιμέςπετρελαίου #Citigroup #ΣτενάΟρμούζ #ΗΠΑΙράν #αγορέςεμπορευμάτων #ενεργειακήκρίση #αποθέματαπετρελαίου #γεωπολιτικόςκίνδυνος #παγκόσμιαοικονομία #ενέργεια #πετρελαϊκόσοκ #ΜέσηΑνατολή #φυσικόαέριο #ΟΠΕΚ #πληθωρισμός
