Η κυβέρνηση Τραμπ εργάζεται παρασκηνιακά με τη Ρωσία για την κατάρτιση ενός νέου, ολοκληρωμένου σχεδίου ειρήνης που στοχεύει στον τερματισμό της σύγκρουσης στην Ουκρανία, σύμφωνα με Αμερικανούς και Ρώσους αξιωματούχους που μίλησαν στο Axios.
Το σχέδιο βασίζεται στην πρόσφατη επιτυχημένη πρωτοβουλία του Προέδρου των ΗΠΑ στη Γάζα και φαίνεται να έχει ήδη προκαλέσει αισιοδοξία στη Μόσχα, αν και παραμένει αβέβαιο πώς θα το υποδεχθούν το Κίεβο και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί του.
Το υπό διαμόρφωση πλαίσιο περιλαμβάνει 28 σημεία, τα οποία οργανώνονται σε τέσσερις βασικούς άξονες: την ειρήνη στην Ουκρανία, τις εγγυήσεις ασφάλειας, τη συνολική ασφάλεια της Ευρώπης και τη μελλοντική πορεία των σχέσεων ΗΠΑ–Ρωσίας και ΗΠΑ–Ουκρανίας. Ωστόσο, δεν είναι ακόμη ξεκάθαρο με ποιον τρόπο το σχέδιο προσεγγίζει τα πλέον ακανθώδη ζητήματα, όπως ο έλεγχος εδαφών στην ανατολική Ουκρανία, όπου η Ρωσία καταγράφει αργές αλλά σταθερές προωθήσεις.
Κεντρικό πρόσωπο στη διαμόρφωση του σχεδίου είναι ο Στιβ Γουίτκοφ, ειδικός απεσταλμένος του Προέδρου Τραμπ. Ο Γουίτκοφ έχει πραγματοποιήσει σειρά επαφών με τον Ρώσο απεσταλμένο Κίριλ Ντμίτριεφ, ο οποίος επισκέφθηκε το Μαϊάμι στα τέλη Οκτωβρίου για τριήμερες συνομιλίες. Ο Ντμίτριεφ, επικεφαλής του κρατικού επενδυτικού ταμείου της Ρωσίας και ενεργός διαμεσολαβητής στο ουκρανικό ζήτημα, εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία, τονίζοντας πως για πρώτη φορά «η ρωσική θέση ακούγεται πραγματικά».
Παράλληλα, η ομάδα του Προέδρου των ΗΠΑ επιδιώκει να ενημερώσει και την ουκρανική πλευρά. Ο Γουίτκοφ είχε αρχικά προγραμματισμένη συνάντηση με τον Πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην Τουρκία, όμως το ταξίδι αναβλήθηκε. Παρ’ όλα αυτά, είχε ήδη προηγηθεί συζήτηση με τον σύμβουλο εθνικής ασφάλειας του Ζελένσκι, Ρουστέμ Ούμεροφ, σε επαφή που πραγματοποιήθηκε στο Μαϊάμι. Ουκρανός αξιωματούχος αναγνώρισε ότι «οι Αμερικανοί εργάζονται πάνω σε κάτι», επιβεβαιώνοντας ότι υπάρχει κινητικότητα γύρω από μια πιθανή νέα πρόταση.
Ο Λευκός Οίκος δηλώνει ότι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ θεωρεί επιτακτικό το να μπει ένα τέλος στις εχθροπραξίες και πως το νέο σχέδιο έχει πιθανότητες επιτυχίας εφόσον όλες οι πλευρές επιδείξουν ευελιξία. Στόχος είναι η δημιουργία ενός πλήρους εγγράφου πριν από την επόμενη συνάντηση του Προέδρου Τραμπ με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, αν και τα σχέδια για σύνοδο κορυφής στη Βουδαπέστη παραμένουν προσωρινά «παγωμένα».
Ρωσική πλευρά αναφέρει επίσης πως η αμερικανική πρωτοβουλία λειτουργεί ανεξάρτητα από τις παράλληλες, βρετανικής έμπνευσης προσπάθειες που επιχειρούν να προωθήσουν ένα διαφορετικό μοντέλο ειρήνευσης. Ο Ντμίτριεφ υποστήριξε πως εκείνες οι πρωτοβουλίες έχουν «μηδενικές πιθανότητες» λόγω αγνόησης της ρωσικής θέσης, ενώ αντίθετα το αμερικανικό σχέδιο επιχειρεί να αντιμετωπίσει συνολικά τις ανησυχίες ασφαλείας της Μόσχας.
Την ίδια στιγμή, ο Λευκός Οίκος έχει ξεκινήσει διαβουλεύσεις και με Ευρωπαίους εταίρους, αναζητώντας κοινό έδαφος ώστε το σχέδιο να προσαρμοστεί σταδιακά με βάση τις θέσεις όλων των εμπλεκόμενων πλευρών. Αμερικανός αξιωματούχος σημείωσε ότι «η χρονική στιγμή είναι καλή», όμως προειδοποίησε πως απαιτείται ρεαλισμός και πρακτική προσέγγιση από όλα τα μέρη για να υπάρξει αποτέλεσμα.
Το παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων και η αισθητή κινητικότητα σε διπλωματικό επίπεδο δείχνουν ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει να αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στον τερματισμό της σύγκρουσης, θέτοντας τις βάσεις για μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Ευρώπη — κάτι που θα αποτελούσε τη σημαντικότερη αναδιάταξη ισορροπιών από την έναρξη του πολέμου.
