Σε καθεστώς διπλωματικού συναγερμού εισέρχεται ο ΟΗΕ μετά τη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, με έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας τη Δευτέρα 5 Ιανουαρίου. Το αίτημα κατέθεσαν Βενεζουέλα και Κολομβία, με τη στήριξη Ρωσίας και Κίνας, αναδεικνύοντας το βάθος της γεωπολιτικής σύγκρουσης γύρω από το Καράκας.
Η έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για τη Βενεζουέλα, που ορίστηκε για τη Δευτέρα 5 Ιανουαρίου 2026, αποτελεί την πρώτη θεσμική δοκιμασία της διεθνούς κοινότητας μετά τη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στη χώρα. Το Συμβούλιο καλείται να τοποθετηθεί όχι μόνο επί της νομιμότητας της επέμβασης, αλλά και επί των ευρύτερων συνεπειών της για την περιφερειακή και διεθνή ασφάλεια.
Ποιοι ζήτησαν τη συνεδρίαση και γιατί έχει βαρύνουσα σημασία
Το αίτημα για σύγκληση κατατέθηκε από τη Βενεζουέλα και την Κολομβία, με την τελευταία να έχει μόλις αναλάβει τη θητεία της ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας. Η κίνηση αυτή δείχνει ότι η κρίση δεν περιορίζεται στα σύνορα της Βενεζουέλας, αλλά αντιμετωπίζεται ως ζήτημα με άμεσες διασυνοριακές επιπτώσεις στη βόρεια Νότια Αμερική.
Καθοριστικό είναι ότι το αίτημα υποστηρίχθηκε από δύο μόνιμα μέλη με δικαίωμα βέτο, τη Ρωσία και την Κίνα. Η στήριξή τους προϊδεάζει για σκληρή αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ και τους δυτικούς συμμάχους τους εντός του Συμβουλίου, τόσο στο επίπεδο της νομικής ερμηνείας του διεθνούς δικαίου, όσο και στο επίπεδο της πολιτικής νομιμοποίησης της επέμβασης.
Η Βενεζουέλα επιχειρεί να «διεθνοποιήσει» την υπόθεση ως θέμα παραβίασης κυριαρχίας και ένοπλης επίθεσης, ενώ η Ουάσιγκτον, βάσει των μέχρι τώρα τοποθετήσεων, επιχειρεί να την εντάξει στο πλαίσιο «αποκατάστασης της δημοκρατίας» και προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο ρόλος Γκουτέρες και τα σενάρια για την επόμενη ημέρα
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες αναμένεται να ενημερώσει το Συμβούλιο για τις εξελίξεις στην περιοχή, μεταφέροντας τόσο τις επιχειρησιακές πληροφορίες που διαθέτει ο Οργανισμός όσο και την εικόνα για την ανθρωπιστική κατάσταση. Η τοποθέτησή του θα είναι κρίσιμη για το αν θα διαμορφωθεί ελάχιστη κοινή βάση μεταξύ των μελών, ικανή να οδηγήσει σε ψήφισμα ή, έστω, σε προεδρική δήλωση.
Ωστόσο, η βαθιά διάσταση απόψεων μεταξύ των μόνιμων μελών προϊδεάζει για δυσκολία επίτευξης συναίνεσης. Ένα σκληρό ψήφισμα καταδίκης των ΗΠΑ είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα προσκρούσει σε βέτο Ουάσιγκτον, Λονδίνου ή Παρισιού, ενώ αντίστροφα, ένα κείμενο που θα νομιμοποιεί εμμέσως την επέμβαση δύσκολα θα γίνει αποδεκτό από Μόσχα και Πεκίνο.
Σε αυτό το πλαίσιο, το πιθανότερο είναι να δούμε έναν αγώνα εντυπώσεων: η κάθε πλευρά θα αξιοποιήσει το βήμα του Συμβουλίου για να κατοχυρώσει τη δική της αφήγηση, γνωρίζοντας ότι η ουσιαστική ισορροπία δυνάμεων θα κριθεί επί του πεδίου, τόσο στρατιωτικά όσο και πολιτικά, στο εσωτερικό της Βενεζουέλας.
Για την ευρύτερη διεθνή σκηνή, η συνεδρίαση λειτουργεί ως τεστ αντοχής του συστήματος συλλογικής ασφάλειας: αν ο ΟΗΕ εμφανιστεί ξανά ανίκανος να διαχειριστεί μια τόσο κραυγαλέα κρίση, θα ενισχυθεί η τάση μονομερών ενεργειών και ad hoc συμμαχιών, αποδυναμώνοντας περαιτέρω την πολυμερή τάξη πραγμάτων.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η έκτακτη συνεδρίαση δεν αναμένεται να «σταματήσει» τα τετελεσμένα των ΗΠΑ, αλλά θα καταγράψει με σαφήνεια τις νέες γραμμές ρήξης στο διεθνές σύστημα. Όσο ο ΟΗΕ παραμένει όμηρος των ανταγωνισμών των μεγάλων δυνάμεων, η Βενεζουέλα κινδυνεύει να εξελιχθεί σε ακόμη ένα μακρόσυρτο πεδίο αντιπαράθεσης, με τους πολίτες της να πληρώνουν το κόστος μιας σύγκρουσης που ξεπερνά τα σύνορα της χώρας.
#ΟΗΕ #Βενεζουέλα #ΗΠΑ #ΣυμβούλιοΑσφαλείας #ΔιεθνέςΔίκαιο
