Σαφές μήνυμα ότι μόνο η Δανία και η Γροιλανδία αποφασίζουν για το μέλλον και τις μεταξύ τους σχέσεις έστειλαν επτά ευρωπαίοι ηγέτες με κοινό ανακοινωθέν. Το κείμενο, με έμφαση στο διεθνές δίκαιο και τον Χάρτη του ΟΗΕ, «φωτογραφίζει» τις ΗΠΑ και εντάσσεται στη γεωπολιτική σκακιέρα της Αρκτικής.
Ένα ιδιαίτερα ηχηρό και προσεκτικά διατυπωμένο μήνυμα για το καθεστώς της Γροιλανδίας εξέπεμψαν οι ηγέτες Γαλλίας, Γερμανίας, Ηνωμένου Βασιλείου, Ιταλίας, Ισπανίας, Πολωνίας και Δανίας. Στο κοινό ανακοινωθέν τους υπογραμμίζουν ότι «η Δανία και η Γροιλανδία, και μόνο αυτές, μπορούν να αποφασίζουν για θέματα που αφορούν την Δανία και την Γροιλανδία», επαναβεβαιώνοντας την αρχή της κυριαρχικής ισότητας των κρατών.
Η διατύπωση δεν κατονομάζει τις Ηνωμένες Πολιτείες, ωστόσο είναι σαφές ότι έρχεται ως απάντηση στις φιλοδοξίες και παρεμβάσεις της Ουάσιγκτον στην Αρκτική και ειδικά στη Γροιλανδία, περιοχή με τεράστια γεωστρατηγική και ενεργειακή σημασία.
Σαφής επαναβεβαίωση διεθνούς δικαίου και Χάρτη ΟΗΕ
Κεντρικός άξονας του ανακοινωθέντος είναι η επίκληση του διεθνούς δικαίου και των αρχών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Οι ευρωπαίοι ηγέτες δηλώνουν ότι «δεν θα σταματήσουμε να υπερασπιζόμαστε τις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών στις οποίες περιλαμβάνεται η κυριαρχία, η εδαφική ακεραιότητα και το απαραβίαστο των συνόρων».
Με αυτόν τον τρόπο, η ευρωπαϊκή πλευρά επιδιώκει να κλειδώσει το νομικό πλαίσιο εντός του οποίου μπορεί να συζητηθεί οποιαδήποτε αλλαγή στο status της Γροιλανδίας ή στις σχέσεις της με τη Δανία. Το μήνυμα απευθύνεται τόσο προς την Ουάσιγκτον όσο και προς άλλους παίκτες που διεκδικούν ρόλο στην Αρκτική, όπως η Ρωσία και η Κίνα, υπενθυμίζοντας ότι η όποια αναθεώρηση συνόρων ή καθεστώτων δεν μπορεί να γίνει μονομερώς ή με έμμεσες πιέσεις.
Παράλληλα, η φράση «η Γροιλανδία ανήκει στον λαό της» αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο μελλοντικών πολιτικών εξελίξεων, αλλά αποκλειστικά μέσα από δημοκρατικές διαδικασίες που θα αποφασιστούν από τη Δανία και τη Γροιλανδία, χωρίς εξωτερική επιβολή.
Η Αρκτική ως νέα γεωπολιτική προτεραιότητα του ΝΑΤΟ
Το ανακοινωθέν εντάσσει ρητά το ζήτημα της Γροιλανδίας στο ευρύτερο πλαίσιο της ασφάλειας στην Αρκτική. Υπενθυμίζει ότι το ΝΑΤΟ έχει καταστήσει σαφές πως η περιοχή αποτελεί προτεραιότητα και σημειώνει ότι οι ευρωπαίοι σύμμαχοι «εντείνουν την δράση τους» εκεί.
Τονίζεται ότι «η ασφάλεια στην Αρκτική πρέπει να επιτευχθεί συλλογικά, σε συντονισμό με τους συμμάχους του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών». Με άλλα λόγια, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αποδέχονται τον κεντρικό ρόλο των ΗΠΑ στο πλαίσιο της Συμμαχίας, αλλά θέτουν όρο ότι οι κινήσεις στην Αρκτική θα είναι συντονισμένες, θεσμικές και όχι διμερείς «παρεμβάσεις» σε ευρωπαϊκά εδάφη.
Η Γροιλανδία, λόγω γεωγραφίας, φυσικών πόρων και στρατιωτικής σημασίας (βάσεις, ραντάρ, έλεγχος θαλάσσιων οδών), εξελίσσεται σε κομβικό πεδίο ανταγωνισμού. Το κοινό ευρωπαϊκό μέτωπο επιδιώκει να αποτρέψει να μετατραπεί σε «γκρίζα ζώνη» μεταξύ ΝΑΤΟ, ΗΠΑ και άλλων δυνάμεων.
Σχόλιο SBCTV.gr: Το ανακοινωθέν λειτουργεί ως προληπτικό ανάχωμα σε σενάρια άμεσης αμερικανικής επιρροής ή ακόμη και απόπειρας αλλαγής καθεστώτος στη Γροιλανδία. Οι ευρωπαϊκές δυνάμεις, αντιλαμβανόμενες ότι η Αρκτική είναι το επόμενο στρατηγικό «μέτωπο» μετά την Ουκρανία, επιχειρούν να κατοχυρώσουν εκ των προτέρων το νομικό και πολιτικό πλαίσιο, ώστε η όποια συζήτηση για το μέλλον της Γροιλανδίας να διεξαχθεί με όρους κυριαρχίας και όχι συναλλαγής ισχύος.
#Γροιλανδία #Δανία #ΝΑΤΟ #Αρκτική #ΔιεθνέςΔίκαιο
