Σαφές προβάδισμα στις οριζόντιες μειώσεις φόρων έναντι των στοχευμένων παρεμβάσεων δίνει το Ελληνικό Πάνελ Οικονομολόγων του ΚΕΦίΜ. Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση έχει επιλέξει κυρίως στοχευμένη λογική στις πρόσφατες εξαγγελίες της.
Η κατεύθυνση της ελληνικής φορολογικής πολιτικής επανέρχεται στο προσκήνιο μέσα από τα ευρήματα του Ελληνικού Πάνελ Οικονομολόγων του ΚΕΦίΜ για τον Δεκέμβριο. Πάνω από 6 στους 10 οικονομολόγους που συμμετείχαν στην έρευνα εκτιμούν ότι, στη σημερινή συγκυρία, τυχόν νέες φοροελαφρύνσεις θα πρέπει να έχουν οριζόντιο χαρακτήρα και όχι να περιορίζονται σε ειδικές κατηγορίες πολιτών ή κλάδων.
Τι δείχνουν τα ποσοστά και πώς διαβάζονται
Από τους 14 Έλληνες και Ελληνίδες οικονομολόγους που απάντησαν στο ερώτημα, το 65% τάχθηκε υπέρ των οριζόντιων μειώσεων φόρων. Μόλις το 28% προκρίνει στοχευμένες παρεμβάσεις, ενώ ένα 7% τοποθετείται ενδιάμεσα, αναγνωρίζοντας πλεονεκτήματα και στις δύο προσεγγίσεις.
Η προτίμηση στις οριζόντιες ελαφρύνσεις συνδέεται άμεσα με την υφιστάμενη εικόνα της ελληνικής φορολογικής βάσης. Μετά από χρόνια διαδοχικών εξαιρέσεων, ειδικών καθεστώτων και ευνοϊκών ρυθμίσεων για επιμέρους ομάδες, η πραγματική βάση των φορολογουμένων που σηκώνουν το βάρος της άμεσης και έμμεσης φορολογίας έχει περιοριστεί σημαντικά. Σε αυτό το περιβάλλον, κάθε νέα εξαίρεση εντείνει τη στρέβλωση.
Στα σχόλιά τους, τα μέλη του Πάνελ επισημαίνουν ότι οι στοχευμένες φοροαπαλλαγές, όσο και αν δικαιολογούνται πολιτικά με όρους «διόρθωσης αδικιών» ή στήριξης ευάλωτων, καταλήγουν συχνά να επιβαρύνουν δυσανάλογα όσους μένουν εκτός των προνομιακών ρυθμίσεων. Παράλληλα αυξάνουν την πολυπλοκότητα του συστήματος, ανοίγοντας χώρο για φοροαποφυγή και για προσοδοθηρικές πιέσεις από οργανωμένα συμφέροντα που διεκδικούν ειδική μεταχείριση.
Σύγκρουση δύο λογικών και η θέση της Ελλάδας διεθνώς
Τα συμπεράσματα του Πάνελ έρχονται σε μια στιγμή που η κυβερνητική στρατηγική –όπως αποτυπώθηκε και στις εξαγγελίες της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης– κινείται κατά βάση στη λογική στοχευμένων παρεμβάσεων: κίνητρα για συγκεκριμένες επενδύσεις, ελαφρύνσεις για ορισμένες επαγγελματικές κατηγορίες, ειδικά καθεστώτα για επιμέρους περιοχές ή δραστηριότητες. Αν και υπάρχουν και μέτρα γενικής εφαρμογής, η φιλοσοφία παραμένει αποσπασματική.
Στο διεθνές συγκριτικό πλαίσιο, ο Δείκτης Φορολογικής Ανταγωνιστικότητας του Tax Foundation για το 2025, τον οποίο παρουσιάζει στην Ελλάδα το ΚΕΦίΜ, κατατάσσει τη χώρα στην 23η θέση ανάμεσα σε 38 χώρες του ΟΟΣΑ. Η βελτίωση κατά τρεις θέσεις έναντι της προηγούμενης χρονιάς δείχνει πρόοδο ως προς την απλότητα, την ουδετερότητα και τη σταθερότητα του συστήματος, αλλά ταυτόχρονα υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα παραμένει στη μεσαία ζώνη, με σημαντικά περιθώρια για περαιτέρω εξορθολογισμό.
Το κεντρικό διακύβευμα είναι αν η επόμενη φάση φοροελαφρύνσεων θα αξιοποιηθεί για να διευρυνθεί και να σταθεροποιηθεί η φορολογική βάση με απλές, οριζόντιες ρυθμίσεις ή αν θα συνεχιστεί η παράδοση της «φορολογικής μικροπολιτικής», με στοχευμένα μέτρα που ικανοποιούν ομάδες πίεσης αλλά αφήνουν άθικτες τις δομικές στρεβλώσεις.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η ξεκάθαρη προτίμηση των οικονομολόγων στις οριζόντιες φοροελαφρύνσεις λειτουργεί ως προειδοποίηση: χωρίς απλό, ουδέτερο και προβλέψιμο φορολογικό πλαίσιο, η Ελλάδα θα παραμείνει εγκλωβισμένη σε ένα σύστημα που ανταμείβει την πρόσβαση και όχι την παραγωγικότητα. Το πραγματικό τεστ αξιοπιστίας της οικονομικής πολιτικής θα είναι αν οι επόμενες μειώσεις φόρων θα υπηρετήσουν τη συνοχή και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας ή θα διαχυθούν σε ένα μωσαϊκό εξαιρέσεων με υψηλό πολιτικό αλλά χαμηλό αναπτυξιακό μέρισμα.
#φορολογική_πολιτική #φοροελαφρύνσεις #οικονομία
