Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας αποκλείει κάθε συζήτηση για ανεξαρτησία στην παρούσα φάση, φοβούμενος ότι θα αποδυναμώσει το δικαίωμα του νησιού στην αυτοδιάθεση απέναντι στις ανοιχτές αξιώσεις των ΗΠΑ. Οι δηλώσεις του έρχονται ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ επαναφέρει δημόσια το σενάριο απόκτησης ή και βίαιης προσάρτησης της Γροιλανδίας, με επίκληση λόγων εθνικής ασφάλειας.
Η Γροιλανδία βρίσκεται εκ νέου στο επίκεντρο της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης, με τον πρωθυπουργό της, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, να στέλνει σαφές μήνυμα τόσο στην Ουάσινγκτον όσο και στο ΝΑΤΟ. Σε συνέντευξή του στον τοπικό Τύπο, ο Νίλσεν ξεκαθάρισε ότι «δεν έχει έρθει η στιγμή για να μιλήσουμε για ανεξαρτησία» και ότι δεν είναι η ώρα «να παίξουμε με το δικαίωμά μας στην αυτοδιάθεση, όταν μια άλλη χώρα λέει ότι θα μας προσαρτήσει».
Οι αμερικανικές πιέσεις και ο ρόλος του ΝΑΤΟ
Οι δηλώσεις του Γροιλανδού πρωθυπουργού αποτελούν άμεση απάντηση στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος μέσω του Truth Social υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ «έχουν ανάγκη τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφαλείας» και τη χαρακτήρισε «ζωτικής σημασίας» για τον «Χρυσό Θόλο», το πρόγραμμα αντιπυραυλικής ασπίδας που αναπτύσσουν οι ΗΠΑ. Ο Τραμπ προχώρησε ακόμη περισσότερο, καλώντας το ΝΑΤΟ «να ανοίξει τον δρόμο για να την αποκτήσουμε», λίγες ώρες πριν από κρίσιμη συνάντηση στην Ουάσινγκτον του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς και του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο με τους επικεφαλής της δανικής και της γροιλανδικής διπλωματίας.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν απέκλεισε μάλιστα το ενδεχόμενο να πάρει «δια της βίας» τον έλεγχο του νησιού, το οποίο αποτελεί μέλος του ΝΑΤΟ μέσω του Βασιλείου της Δανίας. Η ρητορική αυτή, που αγγίζει ευθέως την αρχή της εδαφικής ακεραιότητας, προκαλεί ανησυχία σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και θέτει σε δοκιμασία την αξιοπιστία της Συμμαχίας ως συστήματος συλλογικής ασφάλειας και όχι εργαλείου επέκτασης ενός μόνο μέλους.
Η στρατηγική της Γροιλανδίας: με τη Δανία, όχι με τις ΗΠΑ
Ο Νίλσεν, επιχειρώντας να θωρακίσει τη θέση της Γροιλανδίας, τόνισε ότι το νησί «αποτελεί μέρος της κοινότητας του βασιλείου» και «συμπαρατάσσεται» με τη Δανία, χαρακτηρίζοντας αυτή τη στάση «εξαιρετικά σημαντική σ’ αυτή τη σοβαρή κατάσταση». Την παραμονή των δηλώσεών του είχε ήδη δηλώσει πως, αν η Γροιλανδία αναγκαζόταν να επιλέξει μεταξύ Δανίας και ΗΠΑ, «θα επέλεγε τη Δανία», προκαλώντας την οργισμένη αντίδραση του Τραμπ, ο οποίος προειδοποίησε ότι «αυτό θα είναι ένα μεγάλο πρόβλημα γι’ αυτόν».
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας εξέφρασε την ελπίδα ότι η σημερινή συνάντηση στο Λευκό Οίκο θα επιτρέψει «να αποκαταστήσουμε με τις Ηνωμένες Πολιτείες έναν διάλογο πιο ομαλό και με μεγαλύτερο σεβασμό», επιχειρώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για ασφάλεια και στις οικονομικές σχέσεις με την Ουάσινγκτον.
Αρχές διεθνούς τάξης και στρατιωτική διάσταση
Ο Νίλσεν προειδοποίησε ότι «πρέπει να πιστεύουμε ότι οι αρχές της παγκόσμιας τάξης δεν θα καταπατηθούν», προειδοποιώντας πως αν «παίζουμε με τις θεμελιώδεις αρχές της δημοκρατίας, θα έχουμε σοβαρό πρόβλημα όχι μόνο στη Γροιλανδία, αλλά σ’ ολόκληρο τον κόσμο». Η αναφορά αυτή συνδέει άμεσα το γροιλανδικό ζήτημα με το ευρύτερο διακύβευμα της διεθνούς νομιμότητας, σε μια περίοδο όπου η έννοια της κυριαρχίας επαναδιαπραγματεύεται τόσο από μεγάλες δυνάμεις όσο και από αποσχιστικά κινήματα.
Στο στρατιωτικό επίπεδο, ο Δανός υπουργός Άμυνας ανακοίνωσε ότι η Κοπεγχάγη «ενισχύει τη στρατιωτική παρουσία» της στη Γροιλανδία και βρίσκεται σε «συνεχή διάλογο» με το ΝΑΤΟ για την αύξηση της παρουσίας της Συμμαχίας στην Αρκτική. Η κίνηση αυτή λειτουργεί ως μήνυμα αποτροπής προς την Ουάσινγκτον αλλά και ως διαβεβαίωση προς τους συμμάχους ότι η Δανία αναλαμβάνει σοβαρά τον ρόλο της ως κυρίαρχο κράτος στην περιοχή.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η υπόθεση Γροιλανδίας αναδεικνύεται σε τεστ αντοχής για τη Δύση: αν ο Λευκός Οίκος επιμείνει σε λογική «αγοράς» ή βίαιης προσάρτησης συμμάχου, η Ευρώπη και το ΝΑΤΟ θα κληθούν να επιλέξουν ανάμεσα στην αρχή της κυριαρχίας και την άνευ όρων στοίχιση με τις ΗΠΑ, με συνέπειες που ξεπερνούν κατά πολύ τα παγωμένα νερά της Αρκτικής.







