Η αποστολή 13 Γερμανών στρατιωτών στη Γροιλανδία, στο πλαίσιο πρώτης νατοϊκής αναγνωριστικής επιχείρησης, σηματοδοτεί την είσοδο της Ευρώπης πιο ενεργά στο γεωπολιτικό παίγνιο της Αρκτικής. Η κίνηση συνδέεται άμεσα με τις αμερικανικές βλέψεις για την περιοχή και τους φόβους για κινεζορωσική διείσδυση.
Η αποστολή ενός μεταγωγικού A400M της γερμανικής πολεμικής αεροπορίας με 13 στρατιώτες προς το Νούουκ, πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, μπορεί να φαίνεται περιορισμένη σε κλίμακα, ωστόσο πολιτικά είναι ιδιαίτερα ηχηρή. Πρόκειται για την πρώτη νατοϊκή αναγνωριστική αποστολή στη νήσο, με σαφή στόχο την αποτίμηση της κατάστασης ασφαλείας σε μια περιοχή που εξελίσσεται σε κομβικό πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ ΗΠΑ, Κίνας και Ρωσίας.
Η αμερικανική πίεση και ο ευρωπαϊκός υπολογισμός
Το πλαίσιο είναι ξεκάθαρο: οι επανειλημμένες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ περί αγοράς ή προσάρτησης της Γροιλανδίας προς όφελος των ΗΠΑ έχουν αναταράξει τις ισορροπίες στο Βόρειο Ατλαντικό. Η Ουάσινγκτον επικαλείται την ανάγκη να αναχαιτίσει τις «επεκτατικές ορέξεις» Κίνας και Ρωσίας στην Αρκτική, όμως για την Ευρώπη η προοπτική μονομερούς αμερικανικού ελέγχου σε ένα δανικό έδαφος δημιουργεί σοβαρά πολιτικά, στρατηγικά και οικονομικά ερωτήματα.
Σύμφωνα με το γερμανικό υπουργείο Άμυνας, η αποστολή έχει ως στόχο τη διερεύνηση του πλαισίου για πιθανή ευρύτερη στρατιωτική συνδρομή προς τη Δανία, ιδίως μέσω θαλάσσιων περιπολιών και επιτήρησης. Με άλλα λόγια, το Βερολίνο επιχειρεί να εμφανιστεί ως στυλοβάτης της δανικής κυριαρχίας και ταυτόχρονα να διασφαλίσει ότι η ενίσχυση της δυτικής παρουσίας στη Γροιλανδία δεν θα εξελιχθεί σε αποκλειστικά αμερικανικό project.
Ευρωπαϊκή κινητοποίηση και φόβοι στη Γροιλανδία
Στην πρώτη αυτή αναγνωριστική νατοϊκή αποστολή συμμετέχουν επίσης Νορβηγία, Σουηδία και Γαλλία. Ο Εμανουέλ Μακρόν μίλησε για «ειδική ευθύνη» των Ευρωπαίων έναντι της Γροιλανδίας, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη και η Γαλλία οφείλουν να προστατεύσουν τα συμφέροντα της νήσου χωρίς κλιμάκωση. Η Γαλλία μάλιστα σχεδιάζει να ανοίξει προξενικό γραφείο στο Νούουκ στις 6 Φεβρουαρίου, επισημοποιώντας τη διπλωματική της παρουσία.
Την ίδια ώρα, συνάντηση υψηλόβαθμων αξιωματούχων από το Βασίλειο της Δανίας και τη Γροιλανδία με την αμερικανική κυβέρνηση στην Ουάσινγκτον κατέληξε σε αδιέξοδο, με την Κοπεγχάγη και το Νούουκ να κάνουν λόγο για «θεμελιώδεις διαφορές» με τις ΗΠΑ. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Associated Press, σημαντικό τμήμα της κοινής γνώμης στη Γροιλανδία δηλώνει «ανακουφισμένο» από τη δέσμευση ευρωπαϊκών νατοϊκών εταίρων να ενισχύσουν στρατιωτικά την περιοχή, καθώς ο φόβος για τις πραγματικές προθέσεις της Ουάσινγκτον είναι έντονος.
Εσωτερικές γερμανικές ενστάσεις και οι κίνδυνοι κλιμάκωσης
Παρά τον ισχυρισμό του υπουργού Άμυνας Μπόρις Πιστόριους ότι υπάρχει στενός συντονισμός με τις ΗΠΑ στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, στο εσωτερικό της Γερμανίας δεν λείπουν οι αντιδράσεις. Ο επικεφαλής της Αριστεράς, Γιαν βαν Άκεν, κατηγορεί την κυβέρνηση ότι αντί για διπλωματική στήριξη επιλέγει στρατιωτική παρουσία, συμβάλλοντας έτσι στην κλιμάκωση. Η καγκελαρία προς το παρόν δεν σχεδιάζει άνοιγμα δικού της προξενείου στο Νούουκ, περιοριζόμενη στην εκπροσώπηση μέσω επίτιμου προξένου, μια επιλογή που αποτυπώνει την προσπάθεια ισορροπίας μεταξύ αποτροπής και μη πρόκλησης.
Σε κάθε περίπτωση, η Γροιλανδία μετατρέπεται ταχύτατα από «μακρινό πάγο» σε κεντρικό πεδίο του νέου ψυχρού πολέμου: στρατιωτικές αποστολές, ενεργειακές και ορυκτές προοπτικές, ναυτιλιακές διαδρομές που ανοίγουν με το λιώσιμο των πάγων και μια εύθραυστη πολιτική σχέση μεταξύ Δανίας, τοπικών αρχών και ΗΠΑ.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η συμμετοχή της Γερμανίας στην αποστολή της Γροιλανδίας δείχνει ότι η Ευρώπη αντιλαμβάνεται αργά αλλά σταθερά πως η γεωπολιτική της επιβίωση δεν μπορεί να αφεθεί αποκλειστικά στις διαθέσεις της Ουάσινγκτον. Αν όμως η ευρωπαϊκή «ανάληψη ευθύνης» περιοριστεί σε σημειακές στρατιωτικές κινήσεις χωρίς συνεκτική στρατηγική για την Αρκτική, κινδυνεύει να λειτουργήσει περισσότερο ως συμπλήρωμα των αμερικανικών σχεδίων παρά ως αυτόνομος πυλώνας ισχύος.
#Γροιλανδία #Γερμανία #ΝΑΤΟ #ΗΠΑ #Αρκτική
