Οι αμερικανικές αγορές κινούνται σε κλίμα ευφορίας, την ώρα που ο Λευκός Οίκος κλιμακώνει παρεμβάσεις στη νομισματική πολιτική, το εμπόριο και τη γεωπολιτική. Η ανοχή – ή και ενθάρρυνση – της Wall Street λειτουργεί ως «πράσινο φως» για ολοένα πιο ριψοκίνδυνες πολιτικές επιλογές.
Τις πρώτες εβδομάδες του έτους, η παγκόσμια πολιτική σκηνή γνώρισε εξελίξεις που σε άλλες εποχές θα αρκούσαν για να προκαλέσουν σοβαρούς τριγμούς στις αγορές: σύλληψη πολιτικού ηγέτη στη Λατινική Αμερική, έρευνα του αμερικανικού Υπουργείου Δικαιοσύνης κατά της Fed, κλιμάκωση των παρεμβάσεων του Λευκού Οίκου στην οικονομία. Παρ’ όλα αυτά, η Wall Street όχι μόνο δεν λύγισε, αλλά συνέχισε το ράλι της, προσφέροντας ουσιαστικά πολιτική «ασπίδα» στον Ντόναλντ Τραμπ.
Έκρηξη ρίσκου και ιστορικά χαμηλή προστασία
Οι εισροές σε μετοχικά ETF τον Ιανουάριο κινούνται περίπου στο πενταπλάσιο του ιστορικού μέσου όρου για τον μήνα, με τα συγκεκριμένα προϊόντα να έχουν προσελκύσει περίπου 400 δισ. δολάρια το τελευταίο τρίμηνο. Η διάθεση για ανάληψη ρίσκου είναι τόσο έντονη, ώστε τα μοχλευμένα ETF που ποντάρουν στην άνοδο της αγοράς διαχειρίζονται περί τα 145 δισ. δολάρια, έναντι μόλις 12 δισ. σε προϊόντα που στοιχηματίζουν σε πτώση.
Παράλληλα, τα ποσοστά μετρητών στα χαρτοφυλάκια βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά, ενώ τα ασφάλιστρα κινδύνου στα ομόλογα υψηλής απόδοσης (junk bonds) συμπιέζονται, ακόμη και καθώς ο εταιρικός δανεισμός αυξάνεται. Η εικόνα θυμίζει έντονα το 2007: περιουσιακά στοιχεία υψηλού ρίσκου σε άνοδο, μεταβλητότητα σε υποχώρηση, επενδυτές που θεωρούν ότι κάθε «βουτιά» αποτελεί ευκαιρία αγοράς.
Στην αγορά options, ο δείκτης VIX κινείται στο 17ο εκατοστημόριο του εύρους της τελευταίας πενταετίας – δηλαδή σε πολύ χαμηλά επίπεδα – την ώρα που η πολιτική αβεβαιότητα κλιμακώνεται. Η «κλίση» (skew), δηλαδή το ασφάλιστρο για προστασία από απότομες πτώσεις, παραμένει κάτω από τον μέσο όρο, ενώ η ζήτηση για puts και άλλα αντισταθμιστικά εργαλεία ακραίου κινδύνου είναι υποτονική.
Όταν οι αγορές γίνονται πολιτικός δείκτης
Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, ο Τραμπ χρησιμοποιεί τις αγορές ως βασικό πίνακα ελέγχου της πολιτικής του. «Από τη δική του σκοπιά, ο πίνακας δείχνει ότι κερδίζει», σημειώνουν, προειδοποιώντας ότι αυτό ενθαρρύνει τον Λευκό Οίκο να δοκιμάζει όλο και πιο τολμηρές, ανατρεπτικές κινήσεις και ότι «πρέπει να αναμένουμε το απρόβλεπτο».
Υπάρχουν βέβαια και παραδείγματα όπου οι αγορές φρέναραν τον πρόεδρο. Πέρυσι τον Απρίλιο, η επιθετική δασμολογική επίθεση που απείλησε τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού προκάλεσε άμεση πτώση του S&P 500, οδηγώντας σε μερική αναδίπλωση της Ουάσιγκτον. Ωστόσο, αυτές οι περιπτώσεις είναι η εξαίρεση, όχι ο κανόνας της δεύτερης θητείας Τραμπ.
Σήμερα, τα διαδοχικά πολιτικά σοκ αντιμετωπίζονται από μεγάλο μέρος της αγοράς ως «θόρυβος», με την πεποίθηση ότι αν κάτι πάει πραγματικά στραβά, μια ισχυρή διόρθωση θα αναγκάσει τον Λευκό Οίκο να κάνει πίσω. Στο μεταξύ, το χρήμα συνεχίζει να ρέει προς την τεχνητή νοημοσύνη, την κυκλική ανάκαμψη της βιομηχανίας και την ενίσχυση της ζήτησης.
Οικονομικά θεμέλια και κίνδυνος μονοδιάστατων θέσεων
Η αισιοδοξία των επενδυτών δεν είναι εντελώς αβάσιμη. Τα τελευταία μακροοικονομικά στοιχεία δείχνουν ανάπτυξη χωρίς έντονες πληθωριστικές πιέσεις: αιτήσεις επιδομάτων ανεργίας που υποδηλώνουν ανθεκτική αγορά εργασίας, απρόσμενη άνοδο βιομηχανικής παραγωγής τον Δεκέμβριο, αποκλιμάκωση του πληθωρισμού. Επιπλέον, λειτουργεί και ο παράγοντας FOMO – ο φόβος ότι κάποιοι θα μείνουν εκτός ράλι στις αρχές της χρονιάς.
Κάποιες παρεμβάσεις της Ουάσιγκτον μάλιστα εκλαμβάνονται ως θετικές: η διοχέτευση πετρελαίου της Βενεζουέλας μέσω δυτικών καναλιών μπορεί να χαλαρώσει τους περιορισμούς προσφοράς, ενώ ένα πλαφόν στα επιτόκια πιστωτικών καρτών ίσως ενισχύσει βραχυπρόθεσμα την κατανάλωση των πιο αδύναμων νοικοκυριών.
Ωστόσο, ο δομικός κίνδυνος βρίσκεται αλλού: η προθυμία των αγορών να απορροφούν διαδοχικά σοκ πιθανόν να αντανακλά υπερβολικά μονόπλευρες τοποθετήσεις. Όταν όλοι είναι στην ίδια πλευρά του σκάφους, ακόμη και μια μικρή μεταβολή στο συναίσθημα μπορεί να προκαλέσει δυσανάλογα μεγάλες κινήσεις, οικονομικές και πολιτικές.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η σημερινή «σιωπηλή συνενοχή» της Wall Street στην κλιμάκωση του πολιτικού ρίσκου στις ΗΠΑ θυμίζει επικίνδυνα τα προ κρίσης μοτίβα: υπερβολική εμπιστοσύνη, υποτίμηση tail risk και πολιτική εξουσία που διαβάζει τις αγορές ως επιδοκιμασία. Για τους Ευρωπαίους και Έλληνες επενδυτές, το μήνυμα είναι σαφές: το αμερικανικό ράλι δεν είναι μόνο ιστορία κερδών, αλλά και συσσώρευσης συστημικού κινδύνου που μπορεί να εξάγει αναταράξεις σε όλο τον πλανήτη.







