Μήνυμα κατά της τοξικότητας στον δημόσιο λόγο και της έμμεσης νομιμοποίησης της βίας έστειλε ο Κώστας Μπακογιάννης, με αφορμή την Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων της Τρομοκρατίας. Τόνισε ότι η πολιτική αντιπαράθεση δεν είναι παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος και ότι κανείς δεν δικαιούται να καταργεί τα όρια στο όνομα οποιουδήποτε σκοπού.
Σαφές μήνυμα προς το πολιτικό σύστημα, αλλά και προς όσους διαμορφώνουν τον δημόσιο λόγο, έστειλε ο Κώστας Μπακογιάννης, με αφορμή την Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων της Εγκληματικής Δράσης της Τρομοκρατίας στην Ελλάδα. Μετά την επιμνημόσυνη δέηση στον μητροπολιτικό ναό Αθηνών, που τελέστηκε με πρωτοβουλία του Συλλόγου Αλληλεγγύης για τα Θύματα της Τρομοκρατίας «Θάνος Αξαρλιάν» και παρουσία – για πρώτη φορά – του Προέδρου της Δημοκρατίας, ο κ. Μπακογιάννης συνέδεσε ευθέως το κλίμα δημόσιας αντιπαράθεσης με το φαινόμενο της πολιτικής βίας.
Η ευθύνη του δημόσιου λόγου και το «περιβάλλον» της τρομοκρατίας
Ο πρώην δήμαρχος Αθηναίων υπενθύμισε ότι «οι κατά συρροή δολοφόνοι δεν δρούσαν στο κενό», περιγράφοντας ένα «περιβάλλον διχασμού, τοξικότητας και εχθροπάθειας» που, όπως είπε, διαμορφώθηκε και κανονικοποιήθηκε στον δημόσιο λόγο. Η αναφορά αυτή δεν στοχεύει μόνο στις ακραίες ομάδες, αλλά κυρίως σε εκείνους που, μέσα από πολιτικές πρακτικές, ρητορική ή και ενοχή σιωπή, συμβάλλουν στη σταδιακή νομιμοποίηση του μίσους.
«Όλοι όσοι συμμετέχουν στα κοινά, από όποια θέση, φέρουν σοβαρή θεσμική ευθύνη», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι η ευθύνη δεν εξαντλείται στις πράξεις, αλλά εκτείνεται και στον τρόπο με τον οποίο πλαισιώνεται ο δημόσιος διάλογος: στις λέξεις που επιλέγονται, στους χαρακτηρισμούς που εκτοξεύονται, στην ανοχή απέναντι στη στοχοποίηση προσώπων και θεσμών.
Η πολιτική όχι ως «πόλεμος» αλλά ως πεδίο αρχών
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του ήταν η αποδόμηση της λογικής του «πολιτικού πολέμου» χωρίς κανόνες. «Η πολιτική αντιπαράθεση δεν είναι παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος. Κανείς δεν νομιμοποιείται να καταργεί τα όρια για κανένα λόγο. Ο σκοπός δεν αγιάζει τα μέσα», δήλωσε, θέτοντας ως κόκκινη γραμμή τη διατήρηση ενός ελάχιστου πλαισίου σεβασμού, ακόμη και στις πιο σκληρές συγκρούσεις.
Ο κ. Μπακογιάννης επεσήμανε ότι «το μέτρο και η ευθύνη δεν είναι συγκυριακές αρετές, αλλά μόνιμες υποχρεώσεις του δημόσιου λόγου και της πολιτικής πράξης». Σε μια περίοδο όπου διεθνώς – όπως είπε – οι πολιτικές αρχές «συστηματικά παραβιάζονται», η ελληνική συζήτηση για την τρομοκρατία αποκτά πρόσθετη βαρύτητα, καθώς λειτουργεί ως υπενθύμιση του πού μπορεί να οδηγήσει η σταδιακή αποδιάρθρωση των ορίων.
Από το ήθος της πολιτικής στο ήθος της κοινωνίας
Κλείνοντας, ο κ. Μπακογιάννης επικαλέστηκε τη φράση του πατέρα του, Παύλου Μπακογιάννη: «Το ήθος της πολιτικής γίνεται, προοπτικά, ήθος της κοινωνίας». Με το «Ποτέ ξανά» που πρόσθεσε, επιχείρησε να μετατρέψει την τελετή μνήμης σε πολιτική υπενθύμιση: ότι ο τρόπος με τον οποίο αντιπαρατίθενται κόμματα, θεσμοί και πρόσωπα, διαμορφώνει σταδιακά το συλλογικό ήθος και, τελικά, το περιθώριο δράσης της βίας.
Η παρέμβαση αυτή, σε μια συγκυρία όπου ο δημόσιος λόγος στην Ελλάδα γίνεται ολοένα πιο οξύς και πολωτικός, λειτουργεί ως προειδοποίηση: η γραμμή που χωρίζει τη σκληρή, αλλά δημοκρατική αντιπαράθεση, από την ηθική νομιμοποίηση της βίας, είναι λεπτή και μπορεί να διαρραγεί χωρίς να γίνει άμεσα αντιληπτό.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η δήλωση Μπακογιάννη δεν είναι απλώς τελετουργική αναφορά στα θύματα της τρομοκρατίας, αλλά έμμεση κριτική σε ένα πολιτικό σύστημα που εξακολουθεί να επενδύει στην πόλωση. Όταν η τοξικότητα γίνεται «κανονικότητα», η δημοκρατία χάνει τα αντισώματά της. Το πραγματικό τεστ για κόμματα και θεσμούς θα είναι αν μετατρέψουν το «Ποτέ ξανά» από σύνθημα μνήμης σε κανόνα καθημερινής πολιτικής συμπεριφοράς.
#Μπακογιάννης #Τρομοκρατία #Πολιτική #ΔημόσιοςΛόγος
