Η αιφνιδιαστική δασμολογική επίθεση του Ντόναλντ Τραμπ κατά Ηνωμένου Βασιλείου και Ευρώπης, με αφορμή τη σύγκρουση για την αγορά της Γροιλανδίας, υποχρέωσε τον Κιρ Στάρμερ να ανατρέψει την πολιτική του ατζέντα. Ο Βρετανός πρωθυπουργός καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε σκληρή απάντηση και ψύχραιμη διπλωματία, με φόντο εσωτερικές πολιτικές εντάσεις.
Η απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει νέους δασμούς σε βρετανικά και ευρωπαϊκά προϊόντα, ως αντίδραση στη σύγκρουση για την αμερικανική φιλοδοξία αγοράς της Γροιλανδίας, λειτούργησε ως γεωπολιτικός σεισμός στο Λονδίνο. Ο πρωθυπουργός σερ Κιρ Στάρμερ ακύρωσε το προγραμματισμένο του χρονοδιάγραμμα και συγκάλεσε έκτακτη συνέντευξη Τύπου στην Ντάουνινγκ Στριτ, στέλνοντας μήνυμα ότι η Βρετανία δεν προτίθεται να αποδεχθεί αδιαμαρτύρητα την αμερικανική κλιμάκωση.
Διπλωματικό σταυροδρόμι για τον Στάρμερ
Σύμφωνα με την ανάλυση των Άν ΣακΈλβοι και Σαμ Κόουτς, ο Στάρμερ βρίσκεται ενώπιον ενός σύνθετου διλήμματος: να απαντήσει με αντίμετρα, ευθυγραμμιζόμενος με τις Βρυξέλλες, ή να επιδιώξει μια ήπια αποκλιμάκωση για να προστατεύσει τη διμερή σχέση με την Ουάσινγκτον. Η επιλογή δεν είναι τεχνική, αλλά βαθιά πολιτική: ο Βρετανός πρωθυπουργός έχει επενδύσει στην εικόνα του «σοβαρού διαχειριστή» της μετα-Brexit εποχής, που αποκαθιστά αξιοπιστία και προβλεψιμότητα.
Μια σκληρή απάντηση με αντίστοιχους δασμούς θα ικανοποιούσε εσωτερικά ακροατήρια που ζητούν πιο «κυρίαρχη» στάση έναντι των ΗΠΑ, αλλά θα ενείχε τον κίνδυνο κλιμάκωσης εμπορικού πολέμου με άμεσο κόστος για τις βρετανικές εξαγωγές. Αντίθετα, μια καθαρά διπλωματική οδός, με διαπραγμάτευση στο παρασκήνιο και στενό συντονισμό με την ΕΕ, θα μπορούσε να αποδώσει μακροπρόθεσμα, αλλά είναι ευάλωτη στην κριτική ότι ο Στάρμερ «υποχωρεί» απέναντι στον Τραμπ.
Εσωτερικό μέτωπο: ο νόμος Χίλσμπορο και οι αποστασίες
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση δοκιμάζεται στο εσωτερικό από την αναδίπλωση στον λεγόμενο νόμο Χίλσμπορο, που στόχευε να θεσπίσει αυστηρότερο πλαίσιο λογοδοσίας του κράτους και των αρχών σε μεγάλες τραγωδίες. Η απόφαση να αποσυρθεί το νομοσχέδιο, υπό την πίεση διαφωνιών για το πόσο «νερωμένη» είχε γίνει η τελική εκδοχή, άνοιξε νέο μέτωπο με τις οικογένειες των θυμάτων και τους ακτιβιστές, πλήττοντας το αφήγημα περί ηθικής αποκατάστασης του πολιτικού συστήματος.
Περαιτέρω αστάθεια προκαλούν οι κινήσεις αποστασίας στο κοινοβούλιο, με χαρακτηριστική τη νυχτερινή μεταπήδηση του Άντριου Ροσίντελ από τους Συντηρητικούς στο ευρωσκεπτικιστικό κόμμα Reform. Το γεγονός τροφοδοτεί σενάρια για νέο κύμα μετακινήσεων βουλευτών, που θα μπορούσαν να πιέσουν τον Στάρμερ τόσο από τα δεξιά όσο και από τα αριστερά, ιδίως αν η διαχείριση της κρίσης με τις ΗΠΑ θεωρηθεί υπερβολικά ήπια ή αντιθέτως υπερβολικά συγκρουσιακή.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η σύγκρουση Στάρμερ – Τραμπ αναδεικνύει πόσο επισφαλής είναι η θέση του Λονδίνου σε έναν κόσμο όπου το Brexit έχει περιορίσει τα περιθώρια ελιγμών μεταξύ Ουάσινγκτον και Βρυξελλών. Ο Βρετανός πρωθυπουργός οφείλει να χαράξει μια στρατηγική που δεν θα εγκλωβίζει τη χώρα σε ρόλο «μικρού εταίρου» των ΗΠΑ, αλλά και δεν θα την απομονώνει από την ευρωπαϊκή αγορά. Ο τρόπος με τον οποίο θα ισορροπήσει ανάμεσα σε δασμούς, διπλωματία και εσωτερικές πιέσεις θα αποτελέσει τεστ ωριμότητας για ολόκληρη τη μετα-Brexit βρετανική αρχιτεκτονική ισχύος.







