Ο πρώην επικεφαλής του Εθνικού Οικονομικού Συμβουλίου των ΗΠΑ Γκάρι Κον «διαβάζει» τη ρητορική Τραμπ για τη Γροιλανδία ως σκληρή διαπραγμάτευση για ορυκτό πλούτο και στρατιωτική παρουσία, αποκλείοντας όμως αλλαγή κυριαρχίας. Την ίδια ώρα, η Ουάσινγκτον αναζητά τρόπους να περιορίσει την επιρροή Κίνας και Ρωσίας στην Αρκτική και στη Βενεζουέλα.
Ο Γκάρι Κον, πρώην κορυφαίος οικονομικός σύμβουλος του Ντόναλντ Τραμπ και νυν αντιπρόεδρος της IBM, επιχειρεί να «αποκωδικοποιήσει» την επιμονή του Αμερικανού προέδρου γύρω από τη Γροιλανδία. Μιλώντας στο BBC, ξεκαθαρίζει ότι «η Γροιλανδία θα παραμείνει Γροιλανδία», υπογραμμίζοντας πως η Ουάσινγκτον δεν μπορεί να επιβάλει αλλαγή ιδιοκτησίας σε ένα έδαφος που συνδέεται θεσμικά με τη Δανία και είναι μέρος της αρχιτεκτονικής ασφαλείας του ΝΑΤΟ.
Σπάνιες γαίες, Αρκτική και στρατηγικό βάθος
Κατά τον Κον, η ουσία της υπόθεσης δεν είναι η κυριαρχία επί του νησιού, αλλά η πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά και η ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Αρκτική. Η Γροιλανδία διαθέτει σημαντικά, σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτα, αποθέματα σπάνιων γαιών – υλικών απολύτως κρίσιμων για την άμυνα, την υψηλή τεχνολογία και την πράσινη μετάβαση.
Ο Κον εκτιμά ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επιδιώξουν μια συμφωνία τύπου «εξαγοράς» ή μακροχρόνιας παραχώρησης δικαιωμάτων εκμετάλλευσης στα κοιτάσματα σπάνιων γαιών, χωρίς να τεθεί θέμα αλλαγής κυριαρχίας. Παράλληλα, η Γροιλανδία, όπως σημειώνει, θα έβλεπε θετικά μια ενισχυμένη αμερικανική στρατιωτική παρουσία, καθώς ο Βόρειος Ατλαντικός και ο Αρκτικός Ωκεανός μετατρέπονται σε πεδίο αυξανόμενης στρατιωτικής αντιπαλότητας μεταξύ Δύσης και ανταγωνιστών της.
Η «υπερβολή» ως διαπραγματευτική τακτική
Ο πρώην επικεφαλής του Εθνικού Οικονομικού Συμβουλίου θυμίζει ότι ο Τραμπ συχνά ξεκινά από ακραίες θέσεις για να καταλήξει σε αυτό που πραγματικά επιδιώκει. «Έχει υπερβεί τα όρια διαφημίζοντας κάτι, για να καταλήξει να επιτύχει αυτό που πραγματικά θέλει», σημειώνει, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ο στόχος μπορεί να είναι μια ουσιαστική επένδυση και μια μεγαλύτερη στρατιωτική παρουσία, όχι η αγορά του νησιού.
Ο Κον επικαλείται επαφές με μέλη του Κογκρέσου και κάνει λόγο για «ευρεία συναίνεση» Ρεπουμπλικανών και Δημοκρατικών ότι η Γροιλανδία θα παραμείνει όπως έχει. Ταυτόχρονα, χαρακτηρίζει «ακραίο» το ενδεχόμενο στρατιωτικής εισβολής σε μια χώρα που δεν το επιθυμεί και είναι μέρος του ΝΑΤΟ, κλείνοντας την πόρτα σε σενάρια βίαιης αλλαγής του status quo.
Αντιπαράθεση με Κίνα και Ρωσία από Αρκτική έως Βενεζουέλα
Ο Κον συνδέει τη συζήτηση για τη Γροιλανδία με τη γενικότερη στρατηγική της Ουάσινγκτον να περιορίσει την κινεζική και ρωσική επιρροή σε κρίσιμες πηγές πρώτων υλών. Υπενθυμίζει ότι η παρέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα λειτούργησε ως «δρόμος» για να διαταραχθούν οι σχέσεις του Καράκας με την Κίνα – τη μεγαλύτερη αγορά για το πετρέλαιό του – αλλά και με τη Ρωσία και την Κούβα.
Στο ίδιο πλαίσιο, θεωρεί ότι ο Τραμπ έχει συνειδητοποιήσει ολοένα και περισσότερο τη γεωοικονομική σημασία των σπάνιων γαιών, αναγνωρίζοντας πως η Γροιλανδία διαθέτει «αρκετά μεγάλη προσφορά» τέτοιων πόρων. Η διεκδίκηση πρόσβασης σε αυτούς τους πόρους, μαζί με την αναβάθμιση των αμερικανικών βάσεων στην Αρκτική, συνθέτουν, σύμφωνα με τον Κον, τον πραγματικό στρατηγικό στόχο της Ουάσινγκτον.
Σχόλιο SBCTV.gr: Πίσω από την «γραφική» –κατά πολλούς– ιδέα αγοράς της Γροιλανδίας, διαμορφώνεται ένα σκληρό γεωοικονομικό παιχνίδι για τον έλεγχο κρίσιμων πόρων και θαλάσσιων διαύλων στην Αρκτική. Η δημόσια υπερβολή του Τραμπ λειτουργεί ως εργαλείο πίεσης προς Κοπεγχάγη και Βρυξέλλες, αλλά και ως μήνυμα προς Πεκίνο και Μόσχα ότι οι ΗΠΑ δεν προτίθενται να αφήσουν αναξιοποίητο το στρατηγικό «οικόπεδο» της Γροιλανδίας, ακόμη κι αν η κυριαρχία της δεν αλλάξει ποτέ χέρια.
#ΗΠΑ #Γροιλανδία #Τραμπ #ΝΑΤΟ #Αρκτική
