Σε μια από τις πιο σκληρές παρεμβάσεις της απέναντι στην Ουάσιγκτον, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν διαμηνύει ότι η ΕΕ προτιμά τον διάλογο, αλλά είναι έτοιμη για άμεση και ενιαία δράση έναντι των απειλών του Ντόναλντ Τραμπ για νέους δασμούς. Η αντιπαράθεση με επίκεντρο τη Γροιλανδία εξελίσσεται σε δοκιμασία για το μέλλον των διατλαντικών σχέσεων και της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας.
Μήνυμα αποφασιστικότητας προς την Ουάσιγκτον έστειλε από το Στρασβούργο η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στον απόηχο των απειλών του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες που αντιτίθενται στα σχέδιά του για απόκτηση της Γροιλανδίας. Μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, υπογράμμισε ότι η Ευρώπη «προτιμά τον διάλογο και τις λύσεις», αλλά είναι «πλήρως προετοιμασμένη να δράσει, εάν χρειαστεί, με ενότητα, αμεσότητα και αποφασιστικότητα».
Η σύγκρουση για τη Γροιλανδία και το εμπόριο
Η αντιπαράθεση γύρω από τη Γροιλανδία, ένα ημιαυτόνομο δανικό έδαφος με τεράστια γεωστρατηγική σημασία στην Αρκτική, έχει μετατραπεί σε μοχλό πίεσης του Λευκού Οίκου προς την Ευρώπη. Ο Τραμπ έχει ήδη προαναγγείλει νέους δασμούς σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, εάν δεν προχωρήσει η επιθυμητή απόκτηση του νησιού από τις ΗΠΑ. Οι ηγέτες της ΕΕ συγκαλούν έκτακτη σύνοδο στις Βρυξέλλες για να εξετάσουν πιθανά αντίμετρα, ενώ στο Νταβός ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται να κλιμακώσει τη ρητορική του από το βήμα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ.
Η φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε τους πρόσθετους δασμούς «απλώς λάθος», τονίζοντας ότι ΕΕ και ΗΠΑ μοιράζονται κοινή στρατηγική αξιολόγηση για την ασφάλεια της Αρκτικής. Προειδοποίησε ότι μια «επικίνδυνη καθοδική πορεία μεταξύ συμμάχων» θα ενθάρρυνε τους αντιπάλους της Δύσης, υπονοώντας ότι η εσωτερική διάσπαση στο ΝΑΤΟϊκό στρατόπεδο λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής ισχύος για ανταγωνιστικές δυνάμεις.
Στροφή σε λογική ισχύος και στρατηγική αυτονομία
Η πρόεδρος της Κομισιόν περιέγραψε μια θεμελιώδη μετατόπιση της διεθνούς τάξης: «Τώρα ζούμε σε έναν κόσμο που ορίζεται από την ωμή δύναμη» είπε, επισημαίνοντας ότι «δεν υπάρχει επιστροφή» στο μοντέλο πολυμερούς συνεργασίας που οικοδομήθηκε επί δεκαετίες με τις ΗΠΑ. Η δήλωση αυτή συνιστά έμμεση παραδοχή ότι η ΕΕ δεν μπορεί πλέον να βασίζεται στην αμερικανική ομπρέλα με τους όρους του παρελθόντος και οφείλει να ενισχύσει την δική της στρατηγική αυτονομία.
Στο πλαίσιο αυτό, η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε σχέδιο «τεράστιας αύξησης ευρωπαϊκών επενδύσεων» στη Γροιλανδία, με στόχο τη στήριξη της τοπικής οικονομίας και των υποδομών. Παράλληλα, προανήγγειλε ενίσχυση των ρυθμίσεων ασφαλείας με το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά, τη Νορβηγία και την Ισλανδία, καθώς και προετοιμασία νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής ασφαλείας τους επόμενους μήνες.
Κίνδυνος εκτροχιασμού της εμπορικής ατζέντας
Η κλιμάκωση με τις ΗΠΑ έχει άμεσες οικονομικές προεκτάσεις. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναμένεται να παγώσει την ψηφοφορία για την επικύρωση της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ – ΗΠΑ, καθώς η κρίση για τη Γροιλανδία καθιστά πολιτικά τοξική οποιαδήποτε κίνηση προσέγγισης. Η πιθανότητα ενός νέου γύρου δασμών απειλεί να πλήξει κρίσιμους ευρωπαϊκούς κλάδους – από τα αγροτικά προϊόντα και τα κρασιά έως τη βιομηχανία και τις υπηρεσίες – σε μια περίοδο ήδη αυξημένης αβεβαιότητας στις αγορές.
Η φον ντερ Λάιεν κάλεσε την Ευρώπη να «επανεκτιμήσει την ευρύτερη στρατηγική ασφαλείας της», αναγνωρίζοντας ότι «ο κόσμος έχει αλλάξει τόσο γρήγορα και η Ευρώπη πρέπει τώρα να αλλάξει μαζί του». Το μήνυμα είναι ότι η ΕΕ δεν μπορεί πλέον να περιοριστεί στον ρόλο «κανονιστικής δύναμης», αλλά οφείλει να αξιοποιήσει πλήρως και τα γεωπολιτικά και εμπορικά της εργαλεία.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η αντιπαράθεση για τη Γροιλανδία λειτουργεί ως καταλύτης: υποχρεώνει την ΕΕ να περάσει από τη γλώσσα των δηλώσεων στη γλώσσα της ισχύος, δοκιμάζοντας στην πράξη αν μπορεί να λειτουργήσει ως ενιαίο γεωπολιτικό μπλοκ απέναντι σε έναν αμερικανικό Λευκό Οίκο που εργαλειοποιεί το εμπόριο για στρατηγικούς σκοπούς.
#ΕΕ #ΗΠΑ #Τραμπ #Γροιλανδία #δασμοί
