Μήνυμα υπέρ της αποκλιμάκωσης με τις ΗΠΑ αλλά και της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης μετά το έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες. Ο πρωθυπουργός μίλησε για «λειτουργικό» επίπεδο ευρωατλαντικών σχέσεων, ξεκάθαρες «κόκκινες γραμμές» στη Γροιλανδία και ενεργότερο ρόλο της Ευρώπης στη Μέση Ανατολή.
Σε μια συγκυρία έντονης νευρικότητας στις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης – ΗΠΑ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε, μετά τη λήξη του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες, να περιγράψει μια γραμμή ισορροπίας: διατήρηση των ευρωατλαντικών σχέσεων σε «λειτουργικό» επίπεδο, χωρίς ρήξεις που δεν θα μπορούν να αναστραφούν, αλλά ταυτόχρονα με σαφείς ευρωπαϊκές «κόκκινες γραμμές» και ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης.
«Καλοί λογαριασμοί» με ΗΠΑ και σαφές μήνυμα για Γροιλανδία
Ο πρωθυπουργός αναγνώρισε ότι «οι ευρωατλαντικές σχέσεις τον τελευταίο χρόνο έχουν περάσει από περιόδους αναταράξεων», σημειώνοντας όμως ότι το κλίμα είναι «ελαφρώς καλύτερο» σε σχέση με τη στιγμή που αποφασίστηκε η Σύνοδος. Κομβικό στοιχείο γι’ αυτή τη σχετική αποκλιμάκωση θεωρείται η αποσαφήνιση από τον Αμερικανό πρόεδρο ότι δεν θα επιβάλει πρόσθετους δασμούς στις χώρες που στήριξαν ανοιχτά τη Γροιλανδία, ούτε προτίθεται να χρησιμοποιήσει στρατιωτική ισχύ για κατάληψη εδάφους που ανήκει στο βασίλειο της Δανίας.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χρησιμοποίησε τη φράση «οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους», υπογραμμίζοντας την ανάγκη ενός πλαισίου συνεννόησης με σαφείς συνέπειες όταν υπερβαίνονται τα όρια. Για τη Γροιλανδία μίλησε για «πάρα πολύ ξεκάθαρες» κόκκινες γραμμές: δεν τίθεται ζήτημα αμφισβήτησης της εδαφικής ακεραιότητας και κυριαρχίας της, με μόνο αρμόδιους για την τύχη της τη Γροιλανδία και το βασίλειο της Δανίας. Τόνισε παράλληλα ότι οι αμερικανικές ανησυχίες για την Αρκτική είναι «δικαιολογημένες», αλλά μπορούν να αντιμετωπιστούν μέσω ΝΑΤΟ και της διμερούς συμφωνίας ΗΠΑ – Δανίας του 1951, με πλήρη σεβασμό στην ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα Δανίας και Γροιλανδίας.
Ελλάδα, Συμβούλιο Ειρήνης και ρόλος στη Μέση Ανατολή
Σε ερώτηση για το αμερικανικό «Συμβούλιο Ειρήνης», ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι, όπως είναι σήμερα διατυπωμένο, «σχεδόν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες» έχουν δυσκολία να συμμετάσχουν. Υπενθύμισε όμως ότι η Ελλάδα πρωταγωνίστησε στην απόφαση 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας, που νομιμοποίησε το Συμβούλιο Ειρήνης των ΗΠΑ αποκλειστικά ως προσωρινή διοίκηση της Γάζας, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου ειρηνευτικού σχεδίου.
Η Αθήνα, σύμφωνα με τον ίδιο, επιδιώκει ενεργό ρόλο στη Μέση Ανατολή, με την Ελλάδα να θέλει να είναι «παρούσα» και να πιέζει ώστε και η Ευρώπη να είναι παρούσα. Ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι η ιδέα διερεύνησης ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών γύρω από το Συμβούλιο Ειρήνης βρήκε απήχηση, με στόχο να επανέλθει στον αρχικό του προορισμό: ειρήνευση στη Γάζα, μεταβατική διοίκηση και στη συνέχεια ανοικοδόμηση, ως πρώτο βήμα ουσιαστικής επίλυσης του Παλαιστινιακού.
Αρκτική, Κίνα – Ρωσία και ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδωσε ιδιαίτερο βάρος στην Αρκτική, την οποία χαρακτήρισε «μείζον ζήτημα παγκόσμιας ασφάλειας». Στο πλαίσιο αυτό, ζήτησε στενή συνεργασία με τις ΗΠΑ εντός ΝΑΤΟ, ώστε να αποτραπεί η περαιτέρω επιρροή Κίνας και Ρωσίας στην περιοχή, αναδεικνύοντας την Αρκτική σε νέο κρίσιμο πεδίο γεωπολιτικού ανταγωνισμού.
Κλείνοντας, ο πρωθυπουργός επανέφερε τη συζήτηση για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, υπενθυμίζοντας ότι η Ελλάδα ήταν «επισπεύδουσα» από τη Διάσκεψη των Βερσαλλιών και ότι έχουν γίνει «σημαντικά βήματα». Σύνδεσε όμως τη στρατηγική αυτονομία με την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, επισημαίνοντας ότι «η γνώμη μας μετράει όσο πιο ισχυροί είμαστε» και καλώντας την ΕΕ να περάσει «από την ισχύ των αξιών μας στην αξία της ισχύος μας».
Σχόλιο SBCTV.gr: Η τοποθέτηση Μητσοτάκη αποτυπώνει την προσπάθεια της Αθήνας να κεφαλαιοποιήσει τον διπλό της ρόλο – κράτος μέλος της ΕΕ, στενός σύμμαχος των ΗΠΑ και μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας – ως γέφυρα σε μια περίοδο επαναχάραξης των ευρωατλαντικών ισορροπιών, αλλά και ως ευκαιρία αναβάθμισης του ελληνικού αποτυπώματος σε Μέση Ανατολή και Αρκτική.
#Μητσοτάκης #ΕΕ #ΗΠΑ #ευρωατλαντικές_σχέσεις #Γροιλανδία #Μέση_Ανατολή #Αρκτική
