Ως διαρθρωτικό πυλώνα της οικονομικής και κοινωνικής σταθερότητας στην Ευρώπη – και όχι ως δευτερεύουσα δράση ΕΚΕ – περιέγραψε τον χρηματοοικονομικό εγγραμματισμό ο Γιώργος Μιχαλόπουλος, Chief Wealth Management Officer της Alpha Bank. Μιλώντας στην παρουσίαση της πανευρωπαϊκής πρωτοβουλίας FIN.e, ανέδειξε τόσο το έλλειμμα γνώσεων όσο και τον ρόλο τραπεζών και θεσμών στην κάλυψη αυτού του κενού.
Τη μετατόπιση του χρηματοοικονομικού εγγραμματισμού από μια αποσπασματική κοινωνική πρωτοβουλία σε κομβικό παράγοντα ευρωπαϊκής σταθερότητας υπογράμμισε ο Γιώργος Μιχαλόπουλος, Chief Wealth Management Officer της Alpha Bank, στο πλαίσιο της παρουσίασης της FIN.e – European Alliance for Financial Education. Όπως τόνισε, οι σημερινές συνθήκες στην Ευρώπη καθιστούν την οικονομική παιδεία των πολιτών κρίσιμο συστημικό ζήτημα.
Η νέα ευρωπαϊκή πραγματικότητα και το έλλειμμα γνώσεων
Ο κ. Μιχαλόπουλος περιέγραψε ένα περιβάλλον παρατεταμένης κρίσης κόστους ζωής, επίμονου πληθωρισμού, αυξημένης ευαλωτότητας των νοικοκυριών, δημογραφικών ανατροπών και ταχύτατα ψηφιοποιούμενων χρηματοοικονομικών υπηρεσιών. Σε αυτό το πλαίσιο, οι πολίτες καλούνται να αναλάβουν μεγαλύτερη προσωπική ευθύνη για κρίσιμες αποφάσεις, όπως η συνταξιοδότηση, οι επενδύσεις και η διαχείριση κινδύνου, τη στιγμή που ακόμη και ο καθημερινός οικογενειακός προϋπολογισμός γίνεται πιο απαιτητικός.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, μόλις το 18% των Ευρωπαίων διαθέτει υψηλό επίπεδο χρηματοοικονομικής παιδείας. Στον αντίποδα, σχεδόν ένας στους πέντε πολίτες βρίσκεται στην κατώτερη βαθμίδα, σε επίπεδο που προσεγγίζει τον χρηματοοικονομικό αναλφαβητισμό. Για την Ελλάδα η εικόνα είναι πιο ανησυχητική: το 29% των πολιτών κατατάσσεται σε αυτή την κατηγορία.
«Οι αριθμοί αυτοί δεν είναι θεωρητικοί», σημείωσε. «Μεταφράζονται σε μειωμένη ανθεκτικότητα των νοικοκυριών, μεγαλύτερη έκθεση σε υπερχρέωση και απάτες, αλλά και δυσκολία προσαρμογής στη νέα ψηφιακή πραγματικότητα. Για τράπεζες, ρυθμιστές και την οικονομία στο σύνολό της, η χρηματοοικονομική ικανότητα των πολιτών επηρεάζει τη συμπεριφορά πίστωσης, τη σταθερότητα και την κοινωνική εμπιστοσύνη».
IQonomy: Η χρηματοοικονομική παιδεία ως επένδυση με μετρήσιμο αντίκτυπο
Ειδική αναφορά έκανε ο κ. Μιχαλόπουλος στη στρατηγική της Alpha Bank, η οποία αντιμετωπίζει τη χρηματοοικονομική εκπαίδευση ως μακροπρόθεσμη κοινωνική επένδυση και όχι ως επικοινωνιακή δράση. Το 2022 η τράπεζα δημιούργησε την πρωτοβουλία IQonomy, πλήρως ευθυγραμμισμένη με το πλαίσιο του ΟΟΣΑ και την Εθνική Στρατηγική Χρηματοοικονομικού Εγγραμματισμού.
«Το IQonomy σχεδιάστηκε για να μετατρέπει τη γνώση σε πραγματική ενδυνάμωση», ανέφερε. Το πρόγραμμα εστιάζει σε τρεις ομάδες που θεωρούνται από τον ΟΟΣΑ πιο ευάλωτες: μαθητές, γυναίκες και άτομα άνω των 55 ετών. Υλοποιείται μέσω συνεργασιών με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, οι οποίες διαθέτουν πρόσβαση στις κοινότητες και τεχνογνωσία στο πεδίο.
Καθοριστικό στοιχείο, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η αυστηρή μέτρηση του κοινωνικού αποτυπώματος. Με τη μεθοδολογία Social Return on Investment (SROI), η Alpha Bank καταγράφει κοινωνική αξία έως 12,83 ευρώ για κάθε 1 ευρώ που επενδύεται, με περισσότερους από 73.000 πολίτες να έχουν ήδη ωφεληθεί άμεσα από τα προγράμματα.
Ο ρόλος των τραπεζών και η ευρωπαϊκή διάσταση της FIN.e
Ο κ. Μιχαλόπουλος υπογράμμισε ότι η χρηματοοικονομική εκπαίδευση έχει ουσία μόνο όταν συνδέεται με πραγματικές αποφάσεις ζωής και ενσωματώνεται στην καθημερινή εμπειρία του πολίτη – από την πρώτη επαφή με το χρήμα έως τον μακροπρόθεσμο οικονομικό σχεδιασμό. Αυτό, όπως είπε, προϋποθέτει ενεργό ρόλο των τραπεζών και του ιδιωτικού τομέα, σε συνέργεια με το κράτος και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Τόνισε επίσης ότι η επιτυχία των δράσεων χρηματοοικονομικού εγγραμματισμού εξαρτάται από τη συνέργεια, τη συμπληρωματικότητα ρόλων και τη θεσμική συνέπεια στον χρόνο. «Οι συνεργασίες αποδίδουν μόνο όταν λειτουργούν ως συνεκτικά οικοσυστήματα, με κοινό σκοπό, τεκμηριωμένο σχεδιασμό και ξεκάθαρους ρόλους», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η FIN.e μπορεί να αναβαθμίσει αυτό το μοντέλο σε ευρωπαϊκή κλίμακα, ευθυγραμμίζοντας πολιτική και πράξη.
Η πρωτοβουλία FIN.e υλοποιείται από την ActionAid, σε συνεργασία με την Aflatoun International και με την υποστήριξη του Ινστιτούτου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Στην εκδήλωση παρενέβησαν, μεταξύ άλλων, η Ευρωπαία Επίτροπος για τις Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες Maria Luís Albuquerque, η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη και ο αντιπρόεδρος της ΕΤΕπ Ιωάννης Τσακίρης, καθώς και εκπρόσωποι των ελληνικών εποπτικών αρχών και του τραπεζικού κλάδου.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η παρέμβαση της Alpha Bank δείχνει πως ο χρηματοοικονομικός εγγραμματισμός περνά από τη σφαίρα της «φιλανθρωπίας» στη σφαίρα του σκληρού πυρήνα της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Σε μια χώρα με υψηλό ποσοστό χρηματοοικονομικού αναλφαβητισμού, η επένδυση σε δεξιότητες πολιτών δεν είναι απλώς κοινωνικό καθήκον, αλλά προϋπόθεση για βιώσιμη πιστωτική επέκταση, μείωση επισφαλειών και ενίσχυση της εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα.
#AlphaBank #χρηματοοικονομικός_εγγραμματισμός #FINe #IQonomy #τράπεζες
